ว่าด้วยการรู้วัตถุ
มหาสงฺคามวณฺณนา
{๓๖๘-๓๗๔} มหาสงฺคาเม ฯ วตฺถุโต วา วตฺถุํ สงฺกมตีติ ปฐมปาราชิกวตฺถุ มยา ทิฏฺฐํ วา สุตํ วาติ วตฺวา ปุน ปุจฺฉิยมาโน นิฆํสิยมาโน น มยา ปฐมปาราชิกสฺส วตฺถุ ทิฏฺฐํ น สุตํ ทุติยปาราชิกสฺส วตฺถุ ทิฏฺฐํ วา สุตํ วาติ วทติ ฯ เอเตเนว นเยน เสสวตฺถุสงฺกมนํ วิปตฺติโต วิปตฺติสงฺกมนํ อาปตฺติโต อาปตฺติสงฺกมนํ จ เวทิตพฺพํ ฯ โย ปน เนว มยา ทิฏฺฐํ น สุตนฺติ วตฺวา ปจฺฉา มยาเปตํ ทิฏฺฐํ วา สุตํ วาติ วทติ ทิฏฺฐํ วา สุตํ วาติ วตฺวา ปจฺฉา น ทิฏฺฐํ น สุตนฺติ วทติ อยํ อวชานิตฺวา ปฏิชานาติ ปฏิชานิตฺวา อวชานาตีติ เวทิตพฺโพ ฯ เอเสว อญฺเญนญฺญํ ปฏิจรติ นาม ฯ
{๓๗๕} วณฺโณ อวณฺโณติ นีลาทิวณฺณาวณฺณวเสน สุกฺกวิสฏฺฐิ- สิกฺขาปทํ วุตฺตํ ฯ วณฺณมนุปฺปาทนนฺติ สญฺจริตฺตํ วุตฺตํ ฯ กายสํสคฺคาทิตฺตยํ สรูเปเนว วุตฺตํ ฯ อิติ อิมานิ ปญฺจ เมถุนธมฺมสฺส ปุพฺพภาโค ปุพฺพปโยโคติ เวทิตพฺพานิ ฯ
{๓๗๖} จตฺตาริ อปโลกนกมฺมานีติ อธมฺเมน วคฺคาทีนิ ฯ เสเสสุปิ เอเสว นโย ฯ อิติ จตฺตาริ จตุกฺกานิ โสฬส โหนฺติ ฯ