สติ วุฑฺฒตเร อนชฺฌิฏฺโฐ ธมฺมํ ภาสนฺโต สงฺฆมชฺเฌ อาปชฺชติ นาม ฯ คณมชฺเฌปิ ปุคฺคลสนฺติเกปิ เอเสว นโย ฯ กาเยน วุฏฺฐาตีติ ติณวตฺถารกสมเถน วุฏฺฐาติ ฯ กายํ อจาเลตฺวา วาจาย เทเสนฺตสฺส วาจาย วุฏฺฐาติ ฯ วจีสมฺปยุตฺตํ กายกิริยํ กตฺวา เทเสนฺตสฺส กาเยน วาจาย วุฏฺฐาติ นาม ฯ สงฺฆมชฺเฌ เทสนาคามินีปิ วุฏฺฐานคามินีปิ วุฏฺฐาติ ฯ คณปุคฺคลมชฺเฌ ปน เทสนาคามินีปิเยว วุฏฺฐาติ ฯ

อาคาฬฺหาย เจเตยฺยาติ อาคาฬฺหาย ทฬฺหภาวาย เจเตยฺย ฯ ตชฺชนียกมฺมาทิกตสฺส วตฺตํ น ปูรยโต อิจฺฉมาโน สงฺโฆ อุกฺเขปนียกมฺมํ กเรยฺยาติ อตฺโถ ฯ อลชฺชี จ โหติ พาโล จ อปกตตฺโต จาติ เอตฺถ พาโล อยํ ธมฺมาธมฺมํ น ชานาตีติ อปกตตฺโต วา อาปตฺตานาปตฺตึ น ชานาตีติ น เอตฺตาวตา กมฺมํ กาตพฺพํ ฯ พาลภาวมูลกํ อปกตตฺตภาวมูลกญฺจ อาปตฺตึ อาปนฺนสฺส กมฺมํ กาตพฺพนฺติ อตฺโถ ฯ อธิสีเล สีลวิปนฺโน นาม เทฺว อาปตฺติกฺขนฺเธ อาปนฺโน ฯ อาจารวิปนฺโน นาม ปญฺจ อาปตฺติกฺขนฺเธ อาปนฺโน ฯ ทิฏฺฐิวิปนฺโน นาม อนฺตคาหิกาย ทิฏฺฐิยา สมนฺนาคโต ฯ เตสํ อาปตฺตึ อปฺปสฺสนฺตานํ อปฺปฏิกโรนฺตานํ ทิฏฺฐึ จ อนิสฺสชฺชนฺตานํเยว กมฺมํ กาตพฺพํ ฯ กายิโก ทโว นาม ปาสกาทีหิ ชุตกีฬนาทิเภโท อนาจาโร ฯ วาจสิโก ทโว นาม มุขาฬมฺพรกรณาทิเภโท อนาจาโร ฯ กายิกวาจสิโก นาม นจฺจนคายนาทิเภโท ทฺวีหิปิ ทฺวาเรหิ อนาจาโร ฯ กายิโก อนาจาโร นาม กายทฺวาเร ปญฺญตฺตสิกฺขาปทวีติกฺกโม ฯ วาจสิโก อนาจาโร นาม วจีทฺวาเร ปญฺญตฺตสิกฺขาปทวีติกฺกโม ฯ กายิกวาจสิโก นาม ทฺวารทฺวเยปิ ปญฺญตฺตสิกฺขาปทวีติกฺกโม ฯ กายิเกน อุปฆาติเกนาติ กายทฺวาเร ปญฺญตฺตสฺส สิกฺขาปทสฺส อสิกฺขเนน ฯ โย หิ ตํ น สิกฺขติ โส นํ อุปฆาเตติ ฯ ตสฺมา ตสฺสา ตํ อสิกฺขนํ กายิกํ อุปฆาติกนฺติ วุจฺจติ ฯ เสสปททฺวเยปิ เอเสว นโย ฯ กายิเกน มิจฺฉาชีเวนาติ ชงฺฆเปสนิกาทินา วา คณฺฑุผาฬนาทินา วา เวชฺชกมฺเมน ฯ วาจสิเกนาติ สาสนอุคฺคณฺหนอาโรจนาทินา ฯ ตติยปทํ อุภยสมฺปโยควเสน วุตฺตํ ฯ อลํ ภิกฺขุ มา ภณฺฑนนฺติ อลํ ภิกฺขุ มา ภณฺฑนํ กริ มา กลหํ มา วิคฺคหํ มา วิวาทํ กรีติ อตฺโถ ฯ น โวหริตพฺโพติ น กิญฺจิ วตฺตพฺโพ ฯ วทโตปิ หิ ตาทิสสฺส น วจนํ โสตพฺพํ มญฺญนฺติ ฯ น กิสฺมิญฺจิ ปจฺเจกฏฺฐาเนติ กิสฺมิญฺจิ วีชนีคาหาทิเก เอกสฺมึปิ เชฏฺฐกฏฺฐาเน น ฐเปตพฺโพติ อตฺโถ ฯ โอกาสํ การาเปนฺตสฺสาติ กโรตุ อายสฺมา โอกาสํ อหํ ตํ วตฺตุกาโมติ เอวํ โอกาสํ กาเรนฺตสฺส ฯ นาลํ โอกาสกมฺมํ กาตุนฺติ กึ ตฺวํ กริสฺสสีติ โอกาโส น กาตพฺโพ ฯ สวจนียํ นาทาตพฺพนฺติ น อาทาตพฺพํ วจนํปิ น โสตพฺพํ ฯ ยตฺถ คเหตฺวา คนฺตุกาโม โหติ น ตตฺถ คนฺตพฺพนฺติ อตฺโถ ฯ ตีหงฺเคหิ สมนฺนาคตสฺส ภิกฺขุโน วินโยติ ยํ โส ชานาติ โส ตสฺส วินโย นาม โหติ โส น ปุจฺฉิตพฺโพติ อตฺโถ ฯ อนุโยโค น ทาตพฺโพติ อิทํ กปฺปตีติ ปุจฺฉนฺตสฺส ปุจฺฉาย โอกาโส น ทาตพฺโพ อญฺโญ ปุจฺฉาติ วตฺตพฺโพ โยปิ ตํ ปุจฺฉติ โส อญฺญํ ปุจฺฉาติ วตฺตพฺโพ อิติ โส เนว ปุจฺฉิตพฺโพ นาสฺส ปุจฺฉา โสตพฺพาติ อตฺโถ ฯ วินโย น สากจฺฉิตพฺโพติ วินยปญฺโห น สากจฺฉิตพฺโพ ฯ กปฺปิยากปฺปิยกถา น สํสนฺเทตพฺพา ฯ

เล่มที่ ๘ ปริวาร๓๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “ว่าด้วยพระผู้มีพระภาคทรงพระชนม์อยู่เป็นต้น”