ทุติยคาถาสงฺคณิกวณฺณนา

{๓๕๙} ทุติยคาถาสงฺคณิกายํ ฯ โจทนาติ วตฺถุญฺจ อาปตฺติญฺจ ทสฺเสตฺวา โจทนา ฯ สารณาติ โทสสารณา ฯ สงฺโฆ กิมตฺถายาติ สงฺฆสนฺนิปาโต กิมตฺถาย ฯ มติกมฺมํ ปน กิสฺส การณาติ มติกมฺมํ วุจฺจติ มนฺตคหณํ ฯ ตํ กิสฺส การณาติ อตฺโถ ฯ โจทนา สารณตฺถายาติ วุตฺตปฺปการา โจทนา เตน จุทิตกปุคฺคเลน กตโทสสารณตฺถาย ฯ นิคฺคหตฺถาย สารณาติ โทสสารณา ปน ตสฺส ปุคฺคลสฺส นิคฺคหตฺถาย ฯ สงฺโฆ ปริคฺคหตฺถายาติ ตตฺถ สนฺนิปติโต สงฺโฆ วินิจฺฉยปริคฺคหตฺถาย ฯ ธมฺมาธมฺมตุลนตฺถาย สุวินิจฺฉิต- ทุพฺพินิจฺฉิตชานนตฺถายาติ อตฺโถ ฯ มติกมฺมํ ปน ปาฏิเยกฺกนฺติ สุตฺตนฺติยตฺเถรานญฺจ วินยธรตฺเถรานญฺจ มนฺตคหณํ ปาเฏกฺกํ ปาเฏกฺกํ วินิจฺฉยสนฺนิฏฺฐาปนตฺถํ ฯ มา โข ปฏิฆนฺติ จุทิตเก วา โจทเก วา โกปํ มา ชนยิ ฯ สเจ อนุวิชฺชโก ตุวนฺติ สเจ ตฺวํ สงฺฆมชฺเฌ โอติณฺณํ อธิกรณํ วินิจฺฉินิตุํ นิสินฺโน วินยธโร ฯ

วิคฺคาหิยนฺติ ๑- น ตฺวํ อิมํ ธมฺมวินยํ อาชานาสีติอาทินยปฺปวตฺตํ ฯ อนตฺถสญฺหิตนฺติ ยา อนตฺถํ ชนยติ ปริสงฺโขเภตฺวา อุฏฺฐเปติ เอวรูปึ กถํ มา อภณิ ฯ สุตฺเต วินเยติอาทีสุ สุตฺตํ นาม อุภโตวิภงฺโค วินโย นาม ขนฺธโก อนุโลโม นาม ปริวาโร

ปญฺญตฺตํ นาม สกลํ วินยปิฏกํ อนุโลมิกํ นาม จตฺตาโร มหาปเทสา ฯ อนุโยควตฺตํ นิสาเมถาติ ๑- อนุยุญฺชนวตฺตํ นิสาเมถ ฯ กุสเลน พุทฺธิมตา กตนฺติ เฉเกน ปณฺฑิเตน ญาณปารมิปฺปตฺเตน ภควตา นีหริตฺวา ฐปิตํ ฯ สุวุตฺตนฺติ สุปญฺญาปิตํ ฯ สิกฺขา- ปทานุโลมิกนฺติ สิกฺขาปทานํ อนุโลมํ ฯ อยํ ตาว ปทตฺโถ ฯ อยํ ปเนตฺถ สาธิปฺปายสงฺเขปวณฺณนา สเจ ตฺวํ อนุวิชฺชโก มา สหสา ภณิ มา อนตฺถสญฺหิตํ วิคฺคาหิกกถํ ภณิ ยํ ปน กุสเลน พุทฺธิมตา โลกนาเถน เอเตสุ สุตฺตาทีสุ อนุโยควตฺตํ กตํ สุปญฺญตฺตํ สพฺพสิกฺขาปทานํ อนุโลมํ ตํ นิสามย ตํ อุปธาเรหีติ ฯ คตึ น นาเสนฺโต สมฺปรายิกนฺติ อตฺตโน สมฺปราเยสุ คตึ นิปฺผตฺตึ อนาเสนฺโต อนุโยควตฺตํ นิสามย โย หิ ตํ อนิสาเมตฺวา อนุยุญฺชติ โส สมฺปรายิกํ อตฺตโน คตึ นาเสติ ตสฺมา ตํ อนาเสนฺโต นิสามยาติ อตฺโถ ฯ อิทานิ ตํ อนุโยควตฺตํ ทสฺเสตุํ หิเตสีติอาทิมาห ฯ ตตฺถ หิเตสีติ หิตํ เอสนฺโต คเวสนฺโต เมตฺติญฺจ เมตฺติปุพฺพภาคญฺจ อุปฏฺฐเปตฺวาติ อตฺโถ ฯ กาเลติ ยุตฺตปฺปตฺตกาเล อชฺเฌสิตกาเลเยว ตว ภาเร กเต อนุยุญฺชาติ อตฺโถ ฯ สหสา โวหารํ มา ปธาเรสีติ โย เอเตสํ สหสา โวหาโร โหติ สหสา ภาสิตํ ตํ มา อปธาเรสิ มา คณฺหิตฺถ ฯ