ธธรรม
บททั่วไป

เขมาเขมสรณทีปิกคาถา

khemakhem sarana katha

คาถาแสดงที่พึ่งอันเกษมและไม่เกษม — ชี้ว่าการถือภูเขา ป่า อาราม หรือรุกขเจดีย์เป็นที่พึ่งนั้นไม่อาจพ้นทุกข์ได้ มีแต่พระรัตนตรัยและอริยสัจ ๔ เท่านั้นที่เป็นที่พึ่งอันเกษม สวดในทำวัตรเย็น

ลำดับ
๓ ใน ๑๔
จำนวนบท
๒๑
ประเภท
คาถา
เสียงสวด
ยังไม่มี
ขนาดตัวบท

บทนำสวด

  1. (ผู้นำสวด) หันทะ มะยัง เขมาเขมะสะระณะทีปิกะคาถาโย ภะณามะ เส.Handa mayaṃ khemākhemasaraṇadīpikāgāthāyo bhaṇāma se.เชิญเถิด เราทั้งหลาย จงสวดคาถาแสดงที่พึ่งอันเกษมและไม่เกษมเถิด.

ที่พึ่งอันไม่เกษม

  1. พะหุง เว สะระณัง ยันติ,Bahuṃ ve saraṇaṃ yanti,มนุษย์เป็นอันมาก เมื่อเกิดมีภัยคุกคามแล้ว,
  2. ปัพพะตานิ วะนานิ จะ,Pabbatāni vanāni ca,ก็ถือเอาภูเขาบ้าง ป่าไม้บ้าง,
  3. อารามะรุกขะเจต๎ยานิ,Ārāmarukkhacetyāni,อารามและรุกขเจดีย์บ้าง,
  4. มะนุสสา ภะยะตัชชิตา.Manussā bhayatajjitā.ว่าเป็นสรณะที่พึ่ง.
  5. เนตัง โข สะระณัง เขมัง,Netaṃ kho saraṇaṃ khemaṃ,นั่น มิใช่สรณะอันเกษมเลย,
  6. เนตัง สะระณะมุตตะมัง,Netaṃ saraṇamuttamaṃ,นั่น มิใช่สรณะอันสูงสุด,
  7. เนตัง สะระณะมาคัมมะ,Netaṃ saraṇamāgamma,เขาอาศัยสรณะนั่นแล้ว,
  8. สัพพะทุกขา ปะมุจจะติ.Sabbadukkhā pamuccati.ย่อมไม่พ้นจากทุกข์ทั้งปวงได้.

ที่พึ่งอันเกษม

  1. โย จะ พุทธัญจะ ธัมมัญจะ,Yo ca buddhañca dhammañca,ส่วนผู้ใด ถือเอาพระพุทธ พระธรรม,
  2. สังฆัญจะ สะระณัง คะโต,Saṅghañca saraṇaṃ gato,และพระสงฆ์ เป็นสรณะแล้ว,
  3. จัตตาริ อะริยะสัจจานิ,Cattāri ariyasaccāni,เห็นอริยสัจคือ ความจริงอันประเสริฐสี่,
  4. สัมมัปปัญญายะ ปัสสะติ.Sammappaññāya passati.ด้วยปัญญาอันชอบ.
  5. ทุกขัง ทุกขะสะมุปปาทัง,Dukkhaṃ dukkhasamuppādaṃ,คือเห็นความทุกข์ เหตุให้เกิดทุกข์,
  6. ทุกขัสสะ จะ อะติกกะมัง,Dukkhassa ca atikkamaṃ,ความก้าวล่วงทุกข์เสียได้,
  7. อะริยัญจัฏฐังคิกัง มัคคัง,Ariyañcaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ,และอริยมรรคมีองค์แปดอันประเสริฐ,
  8. ทุกขูปะสะมะคามินัง.Dukkhūpasamagāminaṃ.เครื่องถึงความระงับทุกข์.
  9. เอตัง โข สะระณัง เขมัง,Etaṃ kho saraṇaṃ khemaṃ,นั่นแหละ เป็นสรณะอันเกษม,
  10. เอตัง สะระณะมุตตะมัง,Etaṃ saraṇamuttamaṃ,นั่น เป็นสรณะอันสูงสุด,
  11. เอตัง สะระณะมาคัมมะ,Etaṃ saraṇamāgamma,เขาอาศัยสรณะนั่นแล้ว,
  12. สัพพะทุกขา ปะมุจจะติ.Sabbadukkhā pamuccati.ย่อมพ้นจากทุกข์ทั้งปวงได้.
บาลี
ยังไม่ได้ทานกับต้นฉบับ
คำแปล
ยังไม่ได้ทานกับต้นฉบับ

ที่มาในพระไตรปิฎก

  • ธ. ขุ. ๒๕/๒๗/๒๔ (ตามแหล่งไทย)

ที่มาของสำนวน

  • A Chanting Guide

    คำอ่านโรมัน

    Pali: "A Chanting Guide", Dhammayut Order (CC BY-NC 4.0), บรรทัดนำฉบับโรมันพิมพ์ว่า khemākhema-saraṇa-gamana-paridīpikā-gāthāyo ฉบับไทยอ่าน เขมาเขมะสะระณะทีปิกะคาถาโย — ชื่อเรียกต่างกันเล็กน้อยตามแต่ละฉบับพิมพ์ คงตามแหล่งของแต่ละฝั่ง

  • คำอ่านไทยและคำแปล

    ตัวบทคำแปล

    คำอ่านไทย+คำแปลจาก watpamahachai.net/watpamahachai-28.htm (สำนวนแรก); คำแปลไทยของบรรทัดนำ (หันทะ มะยังฯ) เป็นคำแปลเชิงกระบวนพิธีตามสูตร "เชิญเถิด เราทั้งหลายฯ" ที่ฉบับแปลไทยใช้ทั่วไป ไม่ใช่ตัวบทสวด