ลักษณะตัดสินธรรมวินัย ๘ หรือ หลักกำหนดธรรมวินัย ๘

[294] ลักษณะตัดสินธรรมวินัย 8 หรือ หลักกำหนดธรรมวินัย 8 (Dhammavinaya-nicchayalakkhaṇa: criteria of the Doctrine and the Discipline)

ธรรมเหล่าใดเป็นไปเพื่อ

1. วิราคะ คือ ความคลายกำหนัด, ความไม่ติดพัน เป็นอิสระ (Virāga: detachment; dispassionateness) มิใช่เพื่อความกำหนัดย้อมใจ หรือเสริมความติดใคร่

2. วิสังโยค คือ ความหมดเครื่องผูกรัด, ความไม่ประกอบทุกข์ (Visaṁyoga: release from bondage) มิใช่เพื่อผูกรัด หรือประกอบทุกข์

3. อปจยะ คือ ความไม่พอกพูนกิเลส (Apacaya: dispersion of defilements) มิใช่เพื่อพอกพูนกิเลส

4. อัปปิจฉตา คือ ความอยากอันน้อย, ความมักน้อย (Appicchatā: wanting little) มิใช่เพื่อความอยากอันใหญ่, ความมักใหญ่ หรือมักมากอยากใหญ่

5. สันตุฏฐี คือ ความสันโดษ (Santuṭṭhi: contentment) มิใช่เพื่อความไม่สันโดษ

6. ปวิเวก คือ ความสงัด (Paviveka: seclusion; solitude) มิใช่เพื่อความคลุกคลีอยู่ในหมู่

7. วิริยารัมภะ คือ การประกอบความเพียร (Viriyārambha: energy; exertion) มิใช่เพื่อความเกียจคร้าน

8. สุภรตา คือ ความเลี้ยงง่าย (Subharatā: being easy to support) มิใช่เพื่อความเลี้ยงยาก

ธรรมเหล่านี้ พึงรู้ว่าเป็นธรรม เป็นวินัย เป็นสัตถุสาสน์ คือคำสอนของพระศาสดา;

หมวดนี้ ตรัสแก่พระนางมหาปชาบดีโคตมี