พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม
คำนิยาม
[297] วิชชา 8 (ความรู้แจ้ง, ความรู้วิเศษ - Vijjā : supernormal knowledge)
1. วิปัสสนาญาณ (ญาณในวิปัสสนา, ญาณที่เป็นวิปัสสนา คือปัญญาที่พิจารณาเห็นสังขารคือนามรูปโดยไตรลักษณ์ มีต่างกันออกไปเป็นชั้นๆ ต่อเนื่องกัน - Vipassanāñāṇṇa : insightknowledge)
2. มโนมยิทธิ (ฤทธิ์สำเร็จด้วยใจ, ฤทธิ์ทางใจ คือ นิรมิตกายอื่นออกจากกายนี้ ดุจชักไส้จากหญ้าปล้อง ชักดาบจากฝัก หรือชักงูออกจากคราบ - Manomayiddhi : mind-made magical power)
3. อิทธิวิธา หรือ อิทธิวิธิ (แสดงฤทธิ์ต่างๆ ได้ - Iddhividhā : supernormal powers)
4. ทิพพโสต (หูทิพย์ - Dibbasota: divine ear)
5. เจโตปริยญาณ (ความรู้ที่กำหนดใจผู้อื่นได้ - Cetopariyañāṇa: penetration of the minds of others)
6. ปุพเพนิวาสานุสสติ (ระลึกชาติได้ - Pubbenivāsānussati: remembrance of former existences)
7. ทิพพจักขุ (ตาทิพย์ - Dibbacakkhu: divine eye)
8. อาสวักขยญาณ (ความรู้ที่ทำให้สิ้นอาสวะ - Āsavakkhayañāṇa: knowledge of the exhaustion of mental intexicants)
ข้อที่ 2 โดยมากจัดเข้าในข้อที่ 3 ด้วย ข้อที่ 3 ถึง 8 (6 ข้อท้าย) ตรงกับ อภิญญา 6
ที่มา: พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม โดยสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พิมพ์ครั้งที่ ๔๓ — กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔ เผยแพร่ที่ 84000.org · เนื้อความเป็นของเจ้าของต้นฉบับ คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที