อสุภะ ๑๐
Asubha
สภาพอันไม่งาม, ซากศพในสภาพต่างๆ ซึ่งใช้เป็นอารมณ์แห่งสมถกรรมฐาน
พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม
คำนิยาม
[336] อสุภะ 10 (สภาพอันไม่งาม, ซากศพในสภาพต่างๆ ซึ่งใช้เป็นอารมณ์แห่งสมถกรรมฐาน - Asubha: ten kinds of foulness; corpses at different stages of decay)
1. อุทธุมาตกะ (ซากศพที่เน่าพองขึ้นอืด - Uddhumātaka: bloated corpse; swollen-up corpse)
2. วินีลกะ (ซากศพที่มีสีเขียวคล้ำคละด้วยสีต่างๆ - Vinīlaka: bluish discoloured corpse; livid corpse)
3. วิปุพพกะ (ซากศพที่มีน้ำเหลืองไหลเยิ้มอยู่ตามที่ที่แตกปริออก - Vipubbaka: festering corpse)
4. วิจฉิททกะ (ซากศพที่ขาดจากกันเป็น 2 ท่อน - Vicchiddaka: split or cut up corpse; disjoint corpse)
5. วิกขายิตกะ (ซากศพที่ถูกสัตว์ เช่น แร้ง กา สุนัข จิกทึ้งกัดกินแล้ว - Vikkhāyitaka: gnawed corpse)
6. วิกขิตตกะ (ซากศพที่กระจุยกระจาย มือเท้าศีรษะหลุดออกไปข้างๆ - Vikkhittaka: scattered corpse; mangled corpse)
7. หตวิกขิตตกะ (ซากศพที่ถูกสับฟันบั่นเป็นท่อนๆ กระจายออกไป - Hatavikkhittaka: hacked and scattered corpse; mutilated and mangled corpse)
8. โลหิตกะ (ซากศพที่มีโลหิตไหลอาบเรี่ยราดอยู่ - Lohitaka: blood-stained corpse; bleeding corpse)
9. ปุฬุวกะ (ซากศพที่มีหนอนคลาคล่ำเต็มไปหมด - Puḷuvaka: worm-infested corpse)
10. อัฏฐิกะ (ซากศพที่ยังเหลืออยู่แต่ร่างกระดูกหรือกระดูกท่อน - Aṭṭhika: skeleton)
ดู [354] กรรมฐาน 40.
| Vism.178. | วิสุทธิ. 1/226. |
ที่มา: พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม โดยสมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต) พิมพ์ครั้งที่ ๔๓ — กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๔ เผยแพร่ที่ 84000.org · เนื้อความเป็นของเจ้าของต้นฉบับ คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที