กรรมฐาน ๔๐

[354] กรรมฐาน 40 (ที่ตั้งแห่งการทำงานของจิต, สิ่งที่ใช้เป็นอารมณ์ในการเจริญภาวนา, อุปกรณ์ในการฝึกอบรมจิต - Kammaṭṭhāna: mental exercises; subjects of meditation)

1. กสิณ 10 ดู [315]

2. อสุภะ 10 ดู [336]

3. อนุสติ 10 ดู [335]

4. อัปปมัญญา 4 ดู [161]

5. อาหาเรปฏิกูลสัญญา (กำหนดพิจารณาความเป็นปฏิกูลในอาหาร - Āhārepaṭikūlasaññā: perception of the loathsomeness of food)

6. จตุธาตุววัฏฐาน (กำหนดพิจารณาธาตุ 4, พิจารณาเห็นร่างกายของตนโดยสักว่าเป็นธาตุ 4 แต่ละอย่างๆ; ธาตุมนสิการ ก็เรียก - Catudhātu-vavaṭṭhāna: analysis of the four elements)

7. อรูป 4 ดู [207]

กรรมฐานใดให้ได้สมาธิถึงขั้นใด ดู [99] ภาวนา 3;

กรรมฐานใดเหมาะกับจริตใด ดู [262] จริต 6.