เทวตาปัญหาชาดก
ว่าด้วยปัญหาของเทวดา
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๖๙๘ · บรรทัด ๓๓๑๐ · ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑
อรรถกถาชาดก
เรื่องเล่า
ข้อปุจฉาของเทวดานี้ มีคำเริ่มต้นว่า หนฺติ หตฺเถหิ ปาเทหิแปลว่า ประหารผู้อื่นด้วยมือและเท้า ดังนี้ จักมีแจ้งในมหาอุมังคชาดกแล.
จบ อรรถกถาเทวตปัญหาชาดกที่ ๑๐
รวมชาดกที่มีในวรรคนี้ คือ๑. กุณฑาลิกชาดก ๒. วานรชาดก ๓. กุนตินีชาดก ๔. อัมพชาดก ๕. คชกุมภชาดก ๖. เกวสชาดก ๗. อยกูฏชาดก ๘. อรัญญชาดก ๙. สันธิเภทชาดก ๑๐. เทวดาปัญหาชาดก ฯ
จบ จุลลกุณาลวรรคที่ ๕
รวมวรรคที่มีในจตุกกนิบาตนี้ คือ๑. กาลิงควรรค ๒. ปุจิมันทวรรค ๓. กุฎิทูสกวรรค๔. โกกิลวรรค ๕. จุลลกุณาลวรรค ฯ
จบ จตุกกนิบาต ปัญจกนิบาตชาดก ๑. มณิกุณฑลวรรค
ที่มา: อรรถกถาชาดก ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย ผ่าน E-Tipitaka เล่ม ๕๘ หน้า ๗๐๖–๗๐๗ · เนื้อความเป็นของเจ้าของต้นฉบับ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที
จตุกกนิบาตชาดก ๔ ข้อ
คาถา
ตัวบทพระไตรปิฎกของชาดกเรื่องนี้ คือคาถา ๔ ข้อข้างล่าง เรื่องเล่าข้างบนคืออรรถกถาที่อธิบายคาถาเหล่านี้
บาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ
หนฺติ หตฺเถหิ ปาเทหิ มุขญฺจ ปริสุมฺภติ สเว ราช ปิโย โหติ กนฺเตน ตฺวาภิปสฺสสิ ๒ ฯ
อกฺโกสติ ยถากามํ อาคมญฺจสฺส เนจฺฉติ ๓ สเว ราช ปิโย โหติ กนฺเตน ตฺวาภิปสฺสสิ ๒ ฯ
อพฺภกฺขาติ อภูเตน อลิเกนาภิสารเย #๑ สี. ยุ. ยยิมํ ฯ ๒ สี. ... มภิปสฺสสิ ฯ ๓ ม. อิจฺฉติ ฯ สเว ราช ปิโย โหติ กนฺเตน ตฺวาภิปสฺสสิ ฯ
หรํ อนฺนญฺจ ปานญฺจ วตฺถเสนาสนานิ จ (อญฺญทตฺถุํ ๑ หรา สนฺตา) เตเว ราช ปิยา โหนฺติ กนฺเตน ตฺวาภิปสฺสสีติ ฯ เทวตาปญฺหชาตกํ ทสมํ ฯ จุลฺลกุณาลวคฺโค ปญฺจโม ฯ ___________ ตสฺสุทฺทานํ นรานํ อสกฺขิ วสิมฺหวโร นิลิยมคฺคิวรญฺจ ปุน ปุน รสายสกูฏวโร ตถารญฺญ สารถิ หนฺติ ทส ฯ ___________ ตตฺร วคฺคุทฺทานํ ภวติ ฯ วิวรํ ๒ ปุจิมนฺทญฺจ กุฏิทูสํ พหุภาณกํ ๓ จุลฺลกุณาลวคฺโค โส ปญฺจโม สุปฺปกาสิโตติ ฯ จตุกฺกนิปาตํ นิฏฺฐิตํ ฯ ___________ #๑ ม. อญฺญทตฺถุ ฯ ๒ ม กาลิงฺค ... ฯ ๓ ม. กุฏิทูสก โกกิลา ฯ ปญฺจกนิปาตชาตกํ
ที่มา: พระไตรปิฎกบาลีอักษรไทย ฉบับสยามรัฐ เล่มที่ ๒๗ ข้อ ๖๙๘
ดูหัวข้อนี้ในพระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗