ภูริปัญหาชาดก
ว่าด้วยคนไม่ดี ๔ จำพวก
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๑๔๖๓ · บรรทัด ๕๙๐๖ · ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑
อรรถกถาชาดก
เรื่องเล่า
ภูริปัญหาชาดกนี้ มีคำเริ่มกันว่า สจฺจํ กิร ดังนี้ จักมีแจ้งในมหาอุมมังคชาดกแล.
จบ อรรถกถาภูริปัญหาชาดกที่ ๑๔
ที่มา: อรรถกถาชาดก ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย ผ่าน E-Tipitaka เล่ม ๕๙ หน้า ๙๔๒ · เนื้อความเป็นของเจ้าของต้นฉบับ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที
ทสกนิบาตชาดก ๑๐ ข้อ
คาถา
ตัวบทพระไตรปิฎกของชาดกเรื่องนี้ คือคาถา ๑๐ ข้อข้างล่าง เรื่องเล่าข้างบนคืออรรถกถาที่อธิบายคาถาเหล่านี้
บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ
Saccaṃ kira tuvampi 3- bhūripañña yā tādisī sirī dhiti mati ca na tāyate bhāvavasūpanītaṃ yo yavakaṃ bhuñjasi appasūpaṃ.
Sukhaṃ dukkhena paripācayanto kālākālaṃ vicinaṃ chandachanno @Footnote: 1 Ma. hiṃsayaṃ . 2 Ma. cara . 3 Ma. tvaṃ api. Atthassa dvārāni apāpuranto tenāhaṃ tussāmi yavodanena.
Kālañca ñatvā abhijihanāya mantehi atthaṃ paripācayitvā vijambhisaṃ sīhavijambhitāni tāyiddhiyā dakkhasi maṃ punāpi.
Sukhīpi heke na karonti pāpaṃ avaṇṇasaṃsaggabhayā puneke pahūsamāno vipulatthacintī kiṃkāraṇā me na karosi dukkhaṃ.
Na paṇḍitā attasukhassa hetu pāpāni kammāni samācaranti dukkhena phuṭṭhā khalitāpi santā chandā ca dosā na jahanti dhammaṃ.
Yenakenaci vaṇṇena mudunā dāruṇena vā uddhare dīnamattānaṃ pacchā dhammaṃ samācare.
Yassa rukkhassa chāyāya nisīdeyya sayeyya vā na tassa sākhaṃ bhañjeyya mittadubbho hi pāpako.
Yassāpi 1- dhammaṃ puriso 2- vijaññā ye cassa kaṅkhaṃ vinayanti santo @Footnote: 1 Sī. yassa hi. 2 Sī. manujo. Taṃ hissa dīpañca parāyanañca na tena mettiṃ jirayetha 1- pañño.
Alaso gihī kāmabhogī na sādhu asaññato pabbajito na sādhu rājā na sādhu anisammakārī yo paṇḍito kodhano taṃ na sādhu.
Nisamma khattiyo kayirā nānisamma disampati nisammakārino rāja yaso kittī ca vaḍḍhatīti. Bhūripañhājātakaṃ cuddasamaṃ.
ที่มา: พระไตรปิฎกบาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ เล่มที่ ๒๗ ข้อ ๑๔๖๓
ดูหัวข้อนี้ในพระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๗