สิกขาบทวิภังค์

โย ปนาติ โย ยาทิโส ฯเปฯ เอโส วุจฺจติ โย ปนาติ ฯ ภิกฺขูติ ฯเปฯ อยํ อิมสฺมึ อตฺเถ อธิปฺเปโต ภิกฺขูติ ฯ คาโม นาม เอกกุฏิโกปิ คาโม ทฺวิกุฏิโกปิ คาโม ติกุฏิโกปิ คาโม จตุกฺกุฏิโกปิ คาโม สมนุสฺโสปิ คาโม อมนุสฺโสปิ คาโม ปริกฺขิตฺโตปิ คาโม อปริกฺขิตฺโตปิ คาโม โคนิสาทินิวิฏฺโฐปิ คาโม โยปิ สตฺโถ อติเรกจตุมฺมาสนิวิฏฺโฐ โสปิ วุจฺจติ คาโม ฯ คามูปจาโร นาม ปริกฺขิตฺตสฺส คามสฺส อินฺทขีเล ฐิตสฺส มชฺฌิมสฺส ปุริสสฺส เลฑฺฑุปาโต ๑ อปริกฺขิตฺตสฺส คามสฺส ฆรูปจาเร ฐิตสฺส มชฺฌิมสฺส ปุริสสฺส เลฑฺฑุปาโต ฯ อรญฺญํ นาม ฐเปตฺวา คามญฺจ คามูปจารญฺจ อวเสสํ อรญฺญํ นาม ฯ อทินฺนํ นาม ยํ อทินฺนํ อนิสฺสฏฺฐํ อปริจตฺตํ รกฺขิตํ โคปิตํ มมายิตํ ปรปริคฺคหิตํ เอตํ อทินฺนํ นาม ฯ เถยฺยสงฺขาตนฺติ เถยฺยจิตฺโต อวหรณจิตฺโต ฯ

อาทิเยยฺยาติ อาทิเยยฺย หเรยฺย อวหเรยฺย อริยาปถํ วิโกเปยฺย ฐานา จาเวยฺย สงฺเกตํ วีตินาเมยฺย ฯ

ยถารูปํ นาม ปาทํ วา ปาทารหํ วา อติเรกปาทํ วา ฯ ราชาโน นาม ปฐพฺยา ราชา ปเทสราชา มณฺฑลิกา #๑ เลณฺฑุปาโตติปิ ปาโฐ ฯ อนฺตรโภคิกา อกฺขทสฺสา มหามตฺตา เย วา ปน เฉชฺชเภชฺชํ อนุสาสนฺติ เอเต ราชาโน นาม ฯ โจโร นาม โย ปญฺจมาสกํ วา อติเรกปญฺจมาสกํ วา อคฺฆนกํ อทินฺนํ เถยฺยสงฺขาตํ อาทิยติ เอโส โจโร นาม ฯ หเนยฺยุํ วาติ หตฺเถน วา ปาเทน วา กสาย วา เวตฺเตน วา อทฺธทณฺฑเกน วา เฉชฺชาย วา หเนยฺยุํ ฯ พนฺเธยฺยุํ วาติ รชฺชุพนฺธเนน วา อนฺทุพนฺธเนน วา สงฺขลิกพนฺธเนน วา ฆรพนฺธเนน วา นครพนฺธเนน วา คามพนฺธเนน วา นิคม- พนฺธเนน วา พนฺเธยฺยุํ ปุริสคุตฺตึ วา กเรยฺยุํ ฯ ปพฺพาเชยฺยุํ วาติ คามา วา นิคมา วา นครา วา ชนปทา วา ชนปทปเทสา วา ปพฺพาเชยฺยุํ ฯ โจโรสิ พาโลสิ มูโฬฺหสิ เถโนสีติ ปริภาโส เอโส ฯ

ตถารูปํ นาม ปาทํ วา ปาทารหํ วา อติเรกปาทํ วา ฯ อาทิยมาโนติ อาทิยมาโน หรมาโน อวหรมาโน อิริยาปถํ วิโกปยมาโน ฐานา จาวยมาโน สงฺเกตํ วีตินามยมาโน ฯ

อยมฺปีติ ปุริมํ อุปาทาย วุจฺจติ ฯ ปาราชิโก โหตีติ เสยฺยถาปิ นาม ปณฺฑุปลาโส พนฺธนา ปวุตฺโต ๑ อภพฺโพ หริตตฺตาย เอวเมว ภิกฺขุ ปาทํ วา ปาทารหํ วา อติเรกปาทํ วา อทินฺนํ เถยฺยสงฺขาตํ อาทิยิตฺวา อสฺสมโณ โหติ อสกฺยปุตฺติโย เตน วุจฺจติ ปาราชิโก โหตีติ ฯ อสํวาโสติ สํวาโส นาม เอกกมฺมํ #๑ ปมุตฺโตติปิ ปาโฐ ฯ เอกุทฺเทโส สมสิกฺขาตา เอโส สํวาโส นาม โส เตน สทฺธึ นตฺถิ เตน วุจฺจติ อสํวาโสติ ฯ