เรื่องอุบาสิกาชื่อกาณมาตา

Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme . tena kho pana samayena kāṇamātā upāsikā saddhā hoti pasannā . kāṇā gāmake aññatarassa purisassa dinnā hoti . athakho kāṇā mātugharaṃ agamāsi kenacideva karaṇīyena . athakho kāṇāya sāmiko kāṇāya santike dūtaṃ pāhesi āgacchatu kāṇā icchāmi kāṇāya āgatanti . athakho kāṇamātā upāsikā kismiṃ viya rittahatthaṃ gantunti pūvaṃ paci . Pakke pūve aññataro piṇḍacāriko bhikkhu kāṇamātāya upāsikāya nivesanaṃ pāvisi. {494.1} Athakho kāṇamātā upāsikā tassa bhikkhuno pūvaṃ dāpesi . so nikkhamitvā aññassa ācikkhi . tassāpi pūvaṃ dāpesi . so nikkhamitvā aññassa ācikkhi . tassāpi pūvaṃ dāpesi . yathāpaṭiyattaṃ pūvaṃ parikkhayaṃ agamāsi . dutiyampi kho kāṇāya sāmiko kāṇāya santike dūtaṃ pāhesi āgacchatu kāṇā icchāmi kāṇāya āgatanti . dutiyampi kho kāṇamātā upāsikā kismiṃ viya rittahatthaṃ gantunti pūvaṃ paci . pakke pūve aññataro piṇḍacāriko bhikkhu kāṇamātāya upāsikāya nivesanaṃ pāvisi . Athakho kāṇamātā upāsikā tassa bhikkhuno pūvaṃ dāpesi . So nikkhamitvā aññassa ācikkhi . tassāpi Pūvaṃ dāpesi . so nikkhamitvā aññassa ācikkhi . tassāpi pūvaṃ dāpesi . yathāpaṭiyattaṃ pūvaṃ parikkhayaṃ agamāsi . tatiyampi kho kāṇāya sāmiko kāṇāya santike dūtaṃ pāhesi āgacchatu kāṇā icchāmi kāṇāya āgataṃ sace kāṇā nāgamissati ahaṃ aññaṃ pajāpatiṃ ānessāmīti . tatiyampi kho kāṇamātā upāsikā kismiṃ viya rittahatthaṃ gantunti pūvaṃ paci . pakke pūve aññataro piṇḍacāriko bhikkhu kāṇamātāya upāsikāya nivesanaṃ pāvisi . athakho kāṇamātā upāsikā tassa bhikkhuno pūvaṃ dāpesi . so nikkhamitvā aññassa ācikkhi . tassāpi pūvaṃ dāpesi . so nikkhamitvā aññassa ācikkhi. Tassāpi pūvaṃ dāpesi . yathāpaṭiyattaṃ pūvaṃ parikkhayaṃ agamāsi . Athakho kāṇāya sāmiko aññaṃ pajāpatiṃ ānesi. {494.2} Assosi kho kāṇā tena kira purisena aññā pajāpati ānītāti . sā rodantī aṭṭhāsi . athakho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena kāṇamātāya upāsikāya nivesanaṃ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi . athakho kāṇamātā upāsikā yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi . ekamantaṃ nisinnaṃ kho kāṇamātaraṃ upāsikaṃ bhagavā etadavoca kissāyaṃ kāṇā rodatīti . athakho kāṇamātā upāsikā bhagavato etamatthaṃ ārocesi . athakho bhagavā kāṇamātaraṃ upāsikaṃ dhammiyā Kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.

Tena kho pana samayena aññataro sattho rājagahā paṭiyālokaṃ gantukāmo hoti . aññataro piṇḍacāriko bhikkhu taṃ satthaṃ piṇḍāya pāvisi . aññataro upāsako tassa bhikkhuno sattuṃ dāpesi . so nikkhamitvā aññassa ācikkhi . tassāpi sattuṃ dāpesi . so nikkhamitvā aññassa ācikkhi . tassāpi sattuṃ dāpesi . yathāpaṭiyattaṃ pātheyyaṃ parikkhayaṃ agamāsi . Athakho so upāsako te manusse etadavoca ajjuṇho 1- ayyā āgametha yathāpaṭiyattaṃ pātheyyaṃ ayyānaṃ dinnaṃ pātheyyaṃ paṭiyādessāmīti . nāyya 2- sakkā āgametuṃ payāto satthoti agamaṃsu . athakho tassa upāsakassa pātheyyaṃ paṭiyādetvā pacchā gacchantassa corā acchindiṃsu . manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṃ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā na mattaṃ jānitvā paṭiggahessanti ayaṃ imesaṃ datvā pacchā gacchanto corehi acchinnoti. Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khīyantānaṃ vipācentānaṃ . athakho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ . Athakho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi tenahi bhikkhave bhikkhūnaṃ sikkhāpadaṃ @Footnote: 1 Ma. ajjaṇho. evamuparipi . 2 Ma. Yu. nāyyo. Paññāpessāmi dasa atthavase paṭicca saṅghasuṭṭhutāya saṅghaphāsutāya .pe. vinayānuggahāya . evañca pana bhikkhave imaṃ sikkhāpadaṃ uddiseyyātha {495.1} bhikkhuṃ paneva kulaṃ upagataṃ pūvehi vā manthehi vā abhihaṭṭhuṃ pavāreyya . ākaṅkhamānena bhikkhunā dvittipattapūrā paṭiggahetabbā . tato ce uttariṃ 1- paṭiggaṇheyya pācittiyaṃ . Dvittipattapūre paṭiggahetvā tato nīharitvā bhikkhūhi saddhiṃ saṃvibhajitabbaṃ ayaṃ tattha sāmīcīti.

Bhikkhuṃ paneva kulaṃ upagatanti kulaṃ nāma cattāri kulāni khattiyakulaṃ brāhmaṇakulaṃ vessakulaṃ suddakulaṃ . upagatanti tattha upagataṃ . pūvaṃ nāma yaṅkiñci pahiṇakatthāya 2- paṭiyattaṃ . manthaṃ nāma yaṅkiñci pātheyyatthāya paṭiyattaṃ . abhihaṭṭhuṃ pavāreyyāti yāvatakaṃ icchasi tāvatakaṃ gaṇhāhīti . ākaṅkhamānenāti icchamānena . dvittipattapūrā paṭiggahetabbāti dvetayopattapūrā paṭiggahetabbā . tato ce uttariṃ paṭiggaṇheyyāti taduttariṃ paṭiggaṇhāti āpatti pācittiyassa . dvittipattapūre paṭiggahetvā tato nikkhamantena bhikkhuṃ passitvā ācikkhitabbaṃ amutra mayā dvittipattapūrā paṭiggahitā mā kho tattha paṭiggaṇhīti . sace passitvā nācikkhati āpatti dukkaṭassa . sace ācikkhite paṭiggaṇhāti āpatti dukkaṭassa. @Footnote: 1 Ma. Yu. uttari . 2 Ma. paheṇakatthāya. evamuparipi . 3 Ma. Yu. tatuttari.

Tato nīharitvā bhikkhūhi saddhiṃ saṃvibhajitabbanti paṭikkamanaṃ nīharitvā saṃvibhajitabbaṃ . ayaṃ tattha sāmīcīti ayaṃ tattha anudhammatā . Atirekadvittipattapūre 1- atirekasaññī paṭiggaṇhāti āpatti pācittiyassa . atirekadvittipattapūre vematiko paṭiggaṇhāti āpatti pācittiyassa . atirekadvittipattapūre ūnakasaññī paṭiggaṇhāti āpatti pācittiyassa . ūnakadvittipattapūre atirekasaññī āpatti dukkaṭassa . ūnakadvittipattapūre vematiko āpatti dukkaṭassa. Ūnakadvittipattapūre ūnakasaññī anāpatti.

Anāpatti dvittipattapūre paṭiggaṇhāti ūnakadvittipattapūre paṭiggaṇhāti na pahiṇakatthāya na pātheyyatthāya paṭiyattaṃ denti pahiṇakatthāya vā pātheyyatthāya vā paṭiyattasesakaṃ denti gamane paṭippassaddhe denti ñātakānaṃ pavāritānaṃ aññassatthāya attano dhanena ummattakassa ādikammikassāti. Catutthasikkhāpadaṃ niṭṭhitaṃ. --------- @Footnote: 1 Ma. atirekadvattipattapūre. evamīdisesu padesu.