๔. มธุรสูตร
เล่มที่ ๑๓ · ข้อ ๔๖๔ · บรรทัด ๗๔๗๔
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
๔. มธุรสุตฺตวณฺณนา
เอวมฺเม สุตนฺติ มธุรสุตฺตํ. ตตฺถ มหากจฺจาโนติ คิหิกาเล อุชฺเชนิกรญฺโญ ปุโรหิตปุตฺโต อภิรูโป ทสฺสนีโย ปาสาทิโก สุวณฺณวณฺโณ จ. มธุรายนฺติ เอวํนามเก นคเร. คุนฺธาวเนติ กณฺหกคุนฺธาวเน. ๑- อวนฺติปุตฺโตติ อวนฺติรฏฺเฐ รญฺโญ ธีตาย ปุตฺโต. วุฑฺโฒ เจว อรหา จาติ ทหรํ อรหนฺตํปิ น ตถา สมฺภาเวนฺติ ยถา มหลฺลกํ, เถโร ปน วุฑฺโฒ เจว อโหสิ อรหา จ. พฺราหฺมณา โภ กจฺจานาติ โส กิร ราชา พฺราหฺมณลทฺธิโก, ตสฺมา เอวมาห. พฺราหฺมโณว เสฏฺโฐ วณฺโณติอาทีสุ ชาติโคตฺตาทีนํ ปญฺญาปนฏฺฐาเน พฺราหฺมณาว เสฏฺฐาติ ทสฺเสติ. หีโน อญฺโญ วณฺโณติ อิตเร ตโย วณฺณา หีนา ลามกาติ วทติ. สุกฺโกติ ปณฺฑโร. กโณฺหติ กาฬโก. สุชฺฌนฺตีติ ชาติโคตฺตาทิปญฺญาปนฏฺฐาเน ๒- สุชฺฌนฺติ. พฺรหฺมุโน ปุตฺตาติ มหาพฺรหฺมุโน ปุตฺตา. โอรสา มุขโต ชาตาติ อุเร วสิตฺวา มุขโต นิกฺขนฺตา, อุเร กตฺวา สํวฑฺฒิตาติ วา โอรสา. พฺรหฺมชาติ พฺรหฺมโต นิพฺพตฺตา. พฺรหฺมนิมฺมิตาติ พฺรหฺมุนา นิมฺมิตา. พฺรหฺมทายาทาติ พฺรหฺมุโน ทายาทา. โฆโสเยว โข เอโสติ โวหารมตฺตเมว เอตํ.
อิชฺเฌยฺยาติ สมิชฺเฌยฺย, ยตฺตกานิ ธนาทีนิ ปตฺเถยฺย, ตตฺตเกหิสฺส มโนรโถ ปูเรยฺยาติ อตฺโถ. ขตฺติโยปิสฺสาสฺสาติ ขตฺติโย อปิ อสฺส
@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. คุนฺทาวเนติ กณฺหกคุนฺทาวเน ๒ ฉ.ม....ฐาเนสุ อิสฺสริยปฺปตฺตสฺส ๑- ปุพฺพุฏฺฐายี อสฺส. เนสํ เอตฺถ กิญฺจีติ น เอเตสํ เอตฺถ กิญฺจิ.
อาสเนน วา นิมนฺเตยฺยามาติ นิสินฺนาสนํ ปปฺโปเฐตฺวา ๒- อิธ นิสีทาติ วเทยฺยาม. อภินิมนฺเตยฺยาม วา นนฺติ ๓- อภิหริตฺวา ตํ นิมนฺเตยฺยาม. ตตฺถ ทุวิโธ อภิหาโร วาจาย เจว กาเยน จ. "ตุมฺหากํ อิจฺฉิติจฺฉิตกฺขเณ ตฺวํ ๔- จีวราทีหิ วเทยฺยาสิ ๕- เยนตฺโถ"ติ วทนฺโต หิ วาจาย อภิหริตฺวา นิมนฺเตติ นาม. จีวราทิเวกลฺลํ สลฺลกฺเขตฺวา "อิทํ คณฺหถา"ติ ตานิ เทนฺโต ปน กาเยน อภิหริตฺวา นิมนฺเตติ นาม. ตทุภยํปิ สนฺธาย "อภินิมนฺเตยฺยาม วา นนฺ"ติ อาห. รกฺขาวรณคุตฺตินฺติ รกฺขาสงฺขาตญฺเจว อาวรณสงฺขาตญฺจ คุตฺตึ. ๖- ยา ปเนสา น อาวุธหตฺเถ ปุริเส ฐเปนฺเตน ธมฺมิกา นาม สํวิทหิตา โหติ. ๖- ยถา ปน อเวลาย กฏฺฐหาริกปณฺณหาริกาทโย วิหารํ น ปวิสนฺติ, มิคลุทฺทกาทโย วิหารสีมาย มิเค วา มจฺเฉ วา น คณฺหนฺติ, เอวํ สํวิทหนฺเตน ธมฺมิกา นาม สํวิทหิตา ๗- โหติ. ตํ สนฺธายาห "ธมฺมิกนฺ"ติ.
เอวํ สนฺเตติ เอวํ จตุนฺนํปิ วณฺณานํ ปพฺพชิตานํ ปพฺพชิตสกฺกาเรน สเม สมาเน. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ.
ปปญฺจสูทนิยา มชฺฌิมนิกายฏฺฐกถาย
มธุรสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.
@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. อิสฺสริยสมฺปตฺตสฺส ๒ ฉ.ม, ปปฺโผเฏตฺวา ๓ ฉ.ม. อภินิมนฺเตยฺยามปิ
@นนฺติ, เอวมุปริปิ ๔ ฉ.ม. มมํ ๕ ฉ.ม. วเทยฺยาถ ๖-๖ ฉ.ม. ยา
@ปเนสา อาวุธหตฺเถ ปุริเส ฐเปนฺเตน รกฺขา, สา ธมฺมิกา นาม สํวิหิตา
@น โหติ ๗ ฉ.ม. สํวิหิตา
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๙ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด