๗. ปิยชาติกสูตร

7. Piyajātikasuttavaṇṇanā

Evamme sutanti piyajātikasuttaṃ. Tattha neva kammantā paṭibhantīti na sabbena sabbaṃ paṭibhanti, pakatiniyāmena pana na paṭibhanti. Dutiyapadepi eseva nayo. Ettha ca na paṭibhātīti na ruccati. Āḷahananti susānaṃ. Aññathattanti

@Footnote: 1 vi. mahāvi. 1/195/126 2 Sī. savibhattesu, i. paṭibhattesu Vivaṇṇatāya aññathābhāvo. Indriyāni nāma manoviññeyyā dhammā, patiṭṭhitokāsaṃ pana sandhāya idaṃ vuttaṃ. Piyajātikāti piyato jāyanti. Piyampabhāvikāti 1- piyato pabhavanti.

Sace taṃ mahārājāti tassa atthaṃ asallakkhayamānāpi satthari saddhāya evaṃ vadati. Cara pireti apehi amhākaṃ pare, anajjhattikabhūteti attho. Athavā cara pireti parato gaccha, mā idha tiṭṭhātipi attho.

Dvidhā chetvāti asinā dve koṭṭhāse karonto chinditvā. Attānaṃ upphālesīti 2- teneva asinā attano udaraṃ phālesi. Yadi hi tassa sā appiyā bhaveyya, idāni aññaṃ mātugāmaṃ gaṇhissāmīti attānaṃ na ghāteyya. Yasmā panassa sā piyā ahosi, tasmā paralokepi tāya saddhiṃ samaṅgībhāvaṃ patthayamāno evamakāsi.

Piyā te vajirīti evaṃ kirassā ahosi "sacāhaṃ `bhūtapubbaṃ mahārāja imissāyeva sāvatthiyaṃ aññatarissā itthiyā'tiādikathaṃ katheyyaṃ, `ko te evaṃ akāsi apehi natthi etan'ti maṃ paṭisedheyya, vattamāneneva naṃ saññāpessāmī"ti cintetvā evamāha. Vipariṇāmaññathābhāvāti ettha maraṇavasena vipariṇāmo, kenaci saddhiṃ palāyitvā gamanavasena aññathābhāvo veditabbo.

Vāsabhāyāti vāsabhā nāma rañño ekā devī, taṃ sandhāyāha.

Piyā te ahanti kasmā sabbapacchā āha? evaṃ kirassā ahosi "ayaṃ Rājā mayhaṃ kupito, sacāhaṃ sabbapaṭhamaṃ `piyā te ahan'ti puccheyyaṃ, `na me tvaṃ piyā, cara pire'ti vadeyya, evaṃ sante kathāpatiṭṭhānaṃ na labhissatī"ti kathāya patiṭṭhānatthaṃ sabbapacchā pucchi. Kāsikosalesu chaḍḍitabhāvena vipariṇāmo, paṭirājūnaṃ hatthagamanavasena aññathābhāvo veditabbo.

@Footnote: 1 ka. piyappabhutikāti 2 Sī.,i. opādesīti

Ācamehīti 1- ācamanodakaṃ dehi. Ācamitvā hatthapāde dhovitvā mukhaṃ vikkhāletvā satthāraṃ namassitukāmo evamāha. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.

Papañcasūdaniyā majjhimanikāyaṭṭhakathāya

piyajātikasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.