๑๐. สัชฌายสูตร

๑๐. สชฺฌายสุตฺตวณฺณนา

ทสเม ยํ สุทนฺติ นิปาตมตฺตํ. สชฺฌายพหุโลติ นิสฺสรณปริยตฺติวเสน สชฺฌายนโต พหุตรํ กาลํ สชฺฌายนฺโต. โส กิร อาจริยสฺส ทิวาฏฺฐานํ สมฺมชฺชิตฺวา อาจริยํ อุทิกฺขนฺโต ติฏฺฐติ. อถ นํ อาคจฺฉนฺตํ ทิสฺวาว ปจฺจุคฺคนฺตฺวา ปตฺตจีวรํ ปฏิคฺคเหตฺวา ปญฺญตฺตาสเน นิสินฺนสฺส ตาลวณฺฏวาตํ ทตฺวา ปานียํ อาปุจฺฉิตฺวา ปาเท โธวิตฺวา เตลํ มกฺเขตฺวา วนฺทิตฺวา ฐิโต

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. ปริตสฺสติ ๒ ฉ.ม. โย อุทฺเทสํ คเหตฺวา ยาว สุริยฏฺฐงฺคมา สชฺฌายํ กโรติ. โส นฺหานโกฏฺฐเก อุทกํ อุปฏฺฐเปตฺวา องฺคารกปลฺเล อคฺคึ กโรติ. อาจริยสฺส นฺหาตฺวา อาคตสฺส ปาเทสุ อุทกํ ปุญฺฉิตฺวา ปิฏฺฐิปริกมฺมํ กตฺวา วนฺทิตฺวา อุทฺเทสํ คเหตฺวา ปฐมยาเม สชฺฌายํ กตฺวา มชฺฌิมยาเม สรีรํ สมสฺสาเสตฺวา ปจฺฉิมยาเม อุฏฺฐาย ๑- อุทฺเทสํ คเหตฺวา ยาว อรุณุคฺคมนา สชฺฌายํ กตฺวา นิรุทฺธสทฺทํ ขยโต ๒- สมฺมสติ. ตโต เสสํ อุปาทายรูปํ ภูตรูปํ นามรูปนฺติ ปญฺจสุ ขนฺเธสุ วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา อรหตฺตํ ปาปุณิ. อปฺโปสฺสุกฺโกติ อุทฺเทสคฺคหเณ จ สชฺฌายกรเณ จ ๓- นิรุสฺสุกฺโก. สงฺกสายตีติ ยสฺส อิทานิ อตฺถาย อหํ สชฺฌายํ กเรยฺยํ, โส เม อตฺโถ มตฺถกํ ปตฺโต. กิมฺเม อิทานิ สชฺฌาเยนาติ ผลสมาปตฺติสุเขน กาลํ อติวตฺเตติ. อชฺฌภาสีติ "กึ นุ โข เถรสฺส ๔- อผาสุกํ ชาตํ, อุทาหุสฺส อาจริยสฺส, เกน นุ โข การเณน ปุพฺเพ วิย มธุรสฺสเรน น สชฺฌายตี"ติ อาคนฺตฺวา สนฺติเก ฐิตา อภาสิ.

ธมฺมปทานีติ อิธ สพฺพํปิ พุทฺธวจนํ อธิปฺเปตํ. นาธียสีติ น สชฺฌายสิ. นาทิยสีติปิ ๕- ปาโฐ, น คณฺหาสีติ อตฺโถ. ปสํสนฺติ ธมฺมภาณโก ปสํสํ ลภติ, อาภิธมฺมิโก สุตฺตนฺติโก วินยธโรติ ตสฺส ปสํสิตาโร ๖- ภวนฺติ. วิราเคนาติ อริยมคฺเคน. อญฺญายาติ ชานิตฺวา. นิกฺเขปนนฺติ ตสฺส ทิฏฺฐสุตาทิโน วิสฺสชฺชนํ สนฺโต วทนฺตีติ ทีเปติ, น พุทฺธวจนสฺส เอตฺตาวตา "เถโร พุทฺธวจนํ น วิสฺสชฺชาเปตี"ติ น นิจฺจกาลํ สชฺฌายนเกเนว ๗- ภวิตพฺพํ, สชฺฌายิตฺวา ปน "เอตฺตกสฺสาหํ อตฺถสฺส วา ธมฺมสฺส วา อาธาโร ภวิตุํ สมตฺโถ"ติ ญตฺวา วฏฺฏทุกฺขสฺส อนฺตกิริยาย ปฏิปชฺชิตพฺพํ. ทสมํ.