๔. เวปจิตติสูตร

4. Vepacittisuttavaṇṇanā

Catutthe vepacittīti so kira asurānaṃ sabbajeṭṭhako. Yenāti nipātamattaṃ nanti taṃ. 1- Kaṇṭhapañcamehīti dvīsu hatthesu pādesu kaṇṭhe cāti evaṃ pañcahi bandhanehi. Tāni pana nalinasuttaṃ viya makkaṭakasuttaṃ viya ca cakkhussāpāthaṃ āgacchanti, iriyāpathaṃ rumhanti 2- tehi pana citteneva bajjhati. Citteneva muccati. Akkosatīti corosi bālosi muḷhosi thenosi oṭṭhosi goṇosi gadrabhosi nerayikosi tiracchānagatosi, natthi tuyhaṃ sugati, duggatiyeva tuyhaṃ sugati, duggatiyeva tuyhaṃ pāṭikaṅkhāti imehi dasahi akkosavatthūhi akkosati. Paribhāsatīti jarasakka na tvaṃ sabbakālaṃ jinissasi, yadā asurānaṃ jayo bhavissati, tadā taṃpi evaṃ bandhitvā asurabhavanassa dvāre nipajjāpetvā pothāpessāmītiādīni 3- vatvā tajjeti. Sakko vijitavijayo na taṃ manasikaroti, mahāpaṭiggahaṇaṃ panassa matthake vidhunanto sudhammaṃ devasabhaṃ pavisati ceva nikkhamati ca. Ajjhabhāsīti "kiṃ nu kho esa sakko imāni pharusavacanāni bhayena titikkhati, udāhu adhivāsanakhantiyā samannāgatattā"ti vīmaṃsanto abhāsi.

Dubbalyā noti dubbalabhāvena nu. Paṭisaṃyujeti paṭisaṃyujjeyya paṭipphareyya. Pabhijjeyyunti virajjeyyuṃ. Pakujjeyyuntipi pāṭho. Paranti paccatthikaṃ. Yo sato upasammatīti yo satimā hutvā upasammati, tassa upasamaṃyevāhaṃ bālassa paṭisedhanaṃ maññeti attho. Yadā naṃ maññatīti yasmā taṃ maññeti. Ajjhāruhatīti ajjhottharati. Gova bhiyyo palāyinanti yathā goyūthe 4- tāvadeva dve gāvo yujjhante gogaṇo olokento tiṭṭhati, 5- yāva na eko palāyati, 5- yadā pana eko palāyati, atha naṃ palāyantaṃ sabbo gogaṇo bhiyyo ajjhottarati, evaṃ dummedho khamantaṃ bhiyyo ajjhottharatīti attho.

@Footnote: 1 cha.Ma., i. ca 2 Sī., i. rundhanti, rujjhanti 3 Ma. ṭhapessāmītiādīni

@4 cha.Ma. goyuddhe, i.yodhā yuddhe 5-5 cha.Ma. ime pāṭhā na dissanti

Sadatthaparamāti sakatthaparamā. Khantyā bhiyyo na vijjatīti tesu sakaatthaparamesu atthesu khantito uttaritaro añño attho na vijjati. Tamāhu paramaṃ khantinti yo balavā titikkhati, tassa taṃ khantiṃ paramaṃ āhu. Bālabalaṃ nāma añāṇabalaṃ. Taṃ yassa balaṃ, abalameva taṃ balanti āhu kathenti dīpenti. 1- Dhammaguttassāti dhammena rakkhitassa, dhammaṃ vā rakkhantassa. Paṭivattāti paṭippharitvā vattā, paṭippharitvā vā yaṃ vā taṃ vāti 2- vadeyyāpi, dhammaṭṭhaṃ pana cāletuṃ samattho nāma natthi. Tasseva tena pāpiyoti tena kodhena tasseva puggalassa pāpaṃ hoti, 3- katarassāti? 4- yo kuddhaṃ paṭikujjhati. Tikicchantānanti ekavacane bahuvacanaṃ, tikicchantanti attho. Janā maññantīti evarūpaṃ attano ca parassa cāti ubhinnaṃ atthaṃ tikicchantaṃ nipphādentaṃ puggalaṃ "andhabālo ayan"ti andhabālaputhujjanāyeva evaṃ maññanti. Dhammassa akovidāti catusaccadhamme acchekā. Idhāti imasmiṃ sāsane. Khoti nipātamattaṃ. Catutthaṃ.