๑๐. สมุททกสูตร

๑๐. สมุทฺทกสุตฺตวณฺณนา

ทสเม สมุทฺทตีเร ปณฺณกุฏีสูติ จกฺกวาฬมหาสมุทฺทปิฏฺฐิยํ รชตปฏฺฏวณฺเณ วาลุกปุลิเน วุตฺตปฺปการาสุ ปณฺณสาลาสุ วสนฺติ. ยาปิ สิโนติ สิยาปิ อมฺหากํ. อภยทกฺขิณํ ยาเจยฺยามาติ อภยทานํ ยาเจยฺยาม. เยภุยฺเยน กิร เทวาสุรสงฺคาโม มหาสมุทฺทปิฏฺเฐ โหติ. อสุรานํ น สพฺพกาเล ๑- ชโย โหติ, พหุวาเร ปราชโยว โหติ. เต เทเวหิ ปราชิตา ปลายนฺตา อิสีนํ อสฺสมปเทน คจฺฉนฺตา "สกฺโก อิเมหิ สทฺธึ มนฺเตตฺวา อเมฺห นาเสติ, คณฺหถ ปุตฺตมตาย ปุตฺเต"ติ ๒- กุปิตา อสฺสมปเท ปานียฆฏจงฺกมนสาลาทีนิ วิทฺธํเสนฺติ. อิสโย อรญฺญโต ผลาผลํ อาทาย อาคตา นํ ทิสฺวา ปุน ทุกฺเขน ปฏิปากติกํ กโรนฺติ. เตปิ ปุนปฺปุนํ ตเถว วินาเสนฺติ. ตสฺมา "อิทานิ เตสํ สงฺคาโม ปจฺจุปฏฺฐิโต"ติ สุตฺวาว เอวํ จินฺตยึสุ.

กามํกโรติ อิจฺฉิตกฺกโร. ภยสฺส อภยสฺส วาติ ภยํ วา อภยํ วา. อิทํ วุตฺตํ โหติ:- สเจ ตฺวํ อภยํ ทาตุกาโม, อภยํ ทาตุํ ปโหสิ. สเจ ภยํ ทาตุกาโม. ภยํ ทาตุํ ปโหสิ. อมฺหากํ ปน อภยทานํ เทหีติ. ทุฏฺฐานนฺติ วิรุทฺธานํ. ปวุตฺตนฺติ เขตฺเต ปติฏฺฐาปิตํ.

ติกฺขตฺตุํ อุพฺพิชฺชีติ สายมาสํ ภตฺตํ ภุญฺชิตฺวา สยนํ อภิรุยฺห นิปนฺโน นิทฺทาย โอกฺกนฺตมตฺตาย สมนฺตา ฐตฺวา สตฺติสเตน ปหโฏ วิย วิรวนฺโต อุฏฺฐหติ, ทสโยชนสหสฺสํ อสุรภวนํ "กิมิทํ กิมิทนฺ"ติ ๓- สงฺโขภํ อาปชฺชติ. อถ นํ อาคนฺตฺวา "กิมิทนฺ"ติ ปุจฺฉนฺติ. โส "น กิญฺจี"ติ วทติ. ทุติยยามาทีสุปิ เอเสว นโย. อิติ อสุรานํ "มา ภายิ มหาราชา"ติ ตํ อสฺสาสนฺตานํเยว ๔- อรุณํ อุคฺคจฺฉติ. เอวมสฺส ตโต ปฏฺฐาย เคลญฺญชาตํ จิตฺตํ เวปติ. ๕- เตเนวสฺส ๖- "เวปจิตฺตี"ติ อปรํ นามํ อุทปาทีติ. ทสมํ.

ปฐโม วคฺโค.

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. สพฺพกาลํ ๒ ม. ธุตฺตหตาย สุตฺเตติ, ฉ. ปุตฺตหตาย ปุตฺเตติ,

@อิ. สุตฺตหตาย สุตฺเตติ ๓ ฉ.ม., อิ. กิมิทนฺติ ๔ ฉ.ม., อิ. อสฺสาเสนฺตานํเยว

@๕ ฏีกา. กมฺปติ ปเวธตีติ ๖ ฉ.ม. เตเนว จสฺส