๔. มโนนิวารณสูตร

๔. มโนนิวารณสูตร

ว่าด้วยการห้ามใจ

เทวดากราบทูลว่า

บุคคลห้ามใจจากอารมณ์ใดๆ ได้

ทุกข์เพราะอารมณ์นั้นๆ ย่อมไม่มาถึงเขา

เขาห้ามใจจากอารมณ์ทั้งปวงได้

ย่อมพ้นจากทุกข์ เพราะอารมณ์ทั้งปวง

@เชิงอรรถ :

@๑ เจริญจิตและปัญญา หมายถึงเจริญสมาธิและวิปัสสนา (สํ.ส.อ. ๑/๒๓/๔๙)

@๒ นาม หมายถึงอรูปขันธ์ ๔ (คือ เวทนา สัญญา สังขารและวิญญาณ) (สํ.ส.อ. ๑/๒๓/๕๐)

@๓ ปฏิฆสัญญา หมายถึงกามภพ รูปสัญญา หมายถึงรูปภพ (สํ.ส.อ. ๑/๒๓/๕๐)

@๔ ดูเทียบคาถาข้อ ๑๙๒ หน้า ๒๗๒-๒๗๓ ในเล่มนี้

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า

บุคคลไม่พึงห้ามใจจากอารมณ์ทั้งปวง

ไม่พึงห้ามใจที่ถึงความสำรวม ๑-

บาปเกิดขึ้นจากอารมณ์ใดๆ

พึงห้ามใจจากอารมณ์นั้นๆ

มโนนิวารณสูตรที่ ๔ จบ

๕. อรหันตสูตร

ว่าด้วยพระอรหันต์

เทวดากล่าวว่า

ภิกษุใดเป็นพระอรหันต์ ทำกิจเสร็จแล้ว

สิ้นอาสวะแล้ว เหลือแต่ร่างกายในชาติสุดท้าย

ภิกษุนั้นกล่าวว่า ‘เราพูด’ ดังนี้บ้าง

กล่าวว่า ‘คนทั้งหลายพูดกับเรา’ ดังนี้บ้าง

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า

ภิกษุใดเป็นพระอรหันต์ ทำกิจเสร็จแล้ว

สิ้นอาสวะแล้ว เหลือแต่ร่างกายในชาติสุดท้าย

ภิกษุนั้นกล่าวว่า ‘เราพูด’ ดังนี้บ้าง

กล่าวว่า ‘คนทั้งหลายพูดกับเรา’ ดังนี้บ้าง

@เชิงอรรถ :

@๑ ไม่พึงห้ามใจที่ถึงความสำรวม หมายถึงไม่พึงห้ามใจจากธรรมที่เป็นเหตุให้ถึงสำรวม เช่น ทาน ศีล

@(สํ.ส.อ. ๑/๒๔/๕๑)