๑๐. เอณิชังคสูตร

๑๐. เอณิชังฆสูตร

ว่าด้วยพระผู้มีพระชงฆ์เหมือนเนื้อทราย

เทวดากล่าวว่า

พวกข้าพระองค์พากันมาเฝ้า ขอทูลถามพระองค์

ผู้มีพระชงฆ์เหมือนเนื้อทราย มีพระวรกายสมส่วน

มีความเพียร ฉันพระกระยาหารน้อย ไม่มีความโลเล

เป็นเหมือนราชสีห์และช้างเที่ยวไปตามลำพัง

ไม่มีความห่วงในกามทั้งหลาย

ว่า บุคคลหลุดพ้นจากทุกข์ได้อย่างไร

@เชิงอรรถ :

@๑ ชะเนาะ หมายถึงความผูกโกรธ (สํ.ส.อ. ๑/๒๙/๕๓)

@๒ เชือกหนัง หมายถึงกิเลสมีทิฏฐิและวิจิกิจฉาเป็นต้น (สํ.ส.อ. ๑/๒๙/๕๓)

@๓ ดูเทียบคาถาข้อ ๑๐๙ หน้า ๑๒๑ ในเล่มนี้

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า

กามคุณ ๑- ๕ มีใจเป็นที่ ๖

บัณฑิตประกาศไว้ชัดแล้วในโลก

บุคคลละความพอใจในนามรูป ๒- นี้

ย่อมหลุดพ้นจากทุกข์ได้อย่างนี้

เอณิชังฆสูตรที่ ๑๐ จบ

สัตติวรรคที่ ๓ จบ

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สัตติสูตร ๒. ผุสติสูตร

๓. ชฏาสูตร ๔. มโนนิวารณสูตร

๕. อรหันตสูตร ๖. ปัชโชตสูตร

๗. สรสูตร ๘. มหัทธนสูตร

๙. จตุจักกสูตร ๑๐. เอณิชังฆสูตร

@เชิงอรรถ :

@๑ กามคุณ หมายถึงกาม (สิ่งที่ทำให้เกิดความใคร่) (ที.สี.อ. ๑/๕๔๖/๓๓๕) ฉะนั้น กามคุณจึงหมายถึงสิ่งที่

@ผูกพันสัตว์ไว้คือกาม ได้แก่ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ

@๒ นามรูป ในที่นี้หมายถึงนาม คือใจ และรูป คือกามคุณ ๕ (สํ.ส.อ. ๑/๓๐/๕๓)