๙. มัจฉริสูตร

๙. มัจฉริสูตร

ว่าด้วยคนตระหนี่

เทวดาทูลถามว่า

คนเหล่าใดในโลกนี้ เป็นคนตระหนี่เหนียวแน่น

บริภาษผู้อื่น ทำอันตรายแก่คนเหล่าอื่นผู้ให้อยู่

วิบากของคนเหล่านั้นจะเป็นเช่นไร

และภพหน้าจะเป็นเช่นไร

ข้าพระองค์มาเพื่อทูลถามพระผู้มีพระภาค

ว่าจะรู้ข้อความนั้นได้อย่างไร

@เชิงอรรถ :

@๑ การงาน หมายถึงมรรคเจตนา วิชชา หมายถึงมรรคปัญญา ธรรม หมายถึงธรรมที่เป็นฝ่ายแห่งสมาธิ

@ศีลเป็นชีวิตอันสูงสุด หมายถึงชีวิตของผู้ดำรงอยู่ในศีลเป็นสิ่งสูงสุด อีกนัยหนึ่ง วิชชา หมายถึงทิฏฐิ

@และสังกัปปะ ธรรม หมายถึงวายามะ สมาธิ และสติ ศีล หมายถึงวาจาและกัมมันตะ ชีวิตอันสูงสุด

@หมายถึงชีวิตของผู้ดำรงอยู่ในศีลนั้นเป็นชีวิตอันสูงสุด (สํ.ส.อ. ๑/๔๘/๘๖, สํ.ฏีกา ๑/๔๘/๑๓๒)

@๒ ดูเทียบคาถาข้อ ๑๐๑ หน้า ๑๐๗ ในเล่มนี้

พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า

คนเหล่าใดในโลกนี้ เป็นคนตระหนี่เหนียวแน่น

บริภาษผู้อื่น ทำอันตรายแก่คนเหล่าอื่นผู้ให้อยู่

คนเหล่านั้นย่อมบังเกิดในนรก กำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน หรือยมโลก

ถ้าพวกเขามาเกิดเป็นมนุษย์ ก็เกิดในตระกูลคนยากจน

ซึ่งจะหาท่อนผ้า อาหาร ความยินดี และความสนุกสนานได้ยาก

คนพาลเหล่านั้น ต้องการสิ่งใดจากผู้อื่น

พวกเขาย่อมไม่ได้แม้สิ่งนั้น

นั่นเป็นวิบากในภพนี้ และภพหน้าก็ยังเป็นทุคติอีกด้วย

เทวดาทูลถามว่า

ข้อนี้ข้าพระองค์เข้าใจอย่างนี้

ข้าแต่พระโคดม ข้าพระองค์ขอทูลถามข้ออื่น

คนเหล่าใดในโลกนี้ ได้ความเป็นมนุษย์แล้ว

รู้เจรจาปราศรัย ปราศจากความตระหนี่

เลื่อมใสในพระพุทธเจ้า พระธรรมและพระสงฆ์

เป็นผู้มีความเคารพอย่างแรงกล้า

วิบากของคนเหล่านั้นจะเป็นเช่นไร และภพหน้าจะเป็นเช่นไร

ข้าพระองค์มาเพื่อทูลถามพระผู้มีพระภาค

ว่าจะรู้ข้อความนั้นได้อย่างไร

พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า

คนเหล่าใดในโลกนี้ ได้ความเป็นมนุษย์แล้ว

รู้เจรจาปราศรัย ปราศจากความตระหนี่

เลื่อมใสในพระพุทธเจ้า พระธรรมและพระสงฆ์

เป็นผู้มีความเคารพอย่างแรงกล้า

คนเหล่านั้นย่อมปรากฏในสวรรค์ซึ่งเป็นที่อุบัติของพวกเขา

ถ้าพวกเขามาเกิดเป็นมนุษย์ ก็เกิดในตระกูลที่มั่งคั่ง

ซึ่งจะหาท่อนผ้า อาหาร ความยินดี และความสนุกสนานได้ไม่ยาก

บันเทิงใจอยู่ในโภคทรัพย์ที่ผู้อื่นหาสะสมไว้

เหมือนเทวดาชั้นปรนิมมิตวสวัตดี

นั่นเป็นวิบากในภพนี้ ทั้งภพหน้าก็เป็นสุคติอีกด้วย

มัจฉริสูตรที่ ๙ จบ