๑. ปฐมกัสสปสูตร
เล่มที่ ๑๕ · ข้อ ๒๒๑ · บรรทัด ๑๓๙๔
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
2. Devaputtasaṃyutta
1. Paṭhamavagga
1. Paṭhamakassapasuttavaṇṇanā
Devaputtasaṃyuttassa paṭhame devaputtoti devānaṃ hi aṅke nibbattā purisā devaputtā nāma, itthiyo devadhītaro nāma honti. Nāmavasena apākaṭāva "aññatarā devatā"ti vuccati, pākaṭo "itthannāmo devaputto"ti. Tasmā heṭṭhā "aññatarā devatā"ti vatvā idha "devaputto"ti vuttaṃ. Anusāsanti anusiṭṭhiṃ. Ayaṃ kira devaputto bhagavatā sambodhito sattame vasse yamakapāṭihāriyaṃ katvā tidasapure vassaṃ upagamma abhidhammaṃ desentena jhānavibhaṅge "bhikkhūti samaññāya bhikkhu, paṭiññāya bhikkhū"ti 1- evaṃ bhikkhuniddesaṃ kathiyamānaṃ assosi. "evaṃ vitakketha, mā evaṃ vitakkayittha, evaṃ manasikarotha, mā evaṃ manasākattha, idaṃ pajahatha, idaṃ upasampajja viharathā"ti 2- evarūpaṃ pana bhikkhuovādaṃ bhikkhuanusāsanaṃ na assosi. So taṃ sandhāya "bhikkhuṃ bhagavā pakāsesi, no ca bhikkhuno anusāsan"ti āha.
Tena hīti yasmā mayā bhikkhuno anusiṭṭhī na pakāsitāti vadesi 3- tasmā. Taññevettha paṭibhātūti tuyhevesā anusiṭṭhippakāsanā upaṭṭhātūti. Yo hi pañhaṃ kathetukāmo hoti, na ca sakkoti sabbaññutañāṇena saddhiṃ saṃsanditvā kathetuṃ. Yo vā na kathetukāmo hoti, sakkoti pañhaṃ 4- kathetuṃ. Yo vā neva kathetukāmo hoti. Na kathetuṃ sakkoti. 5- Sabbesaṃpi tesaṃ bhagavā pañhaṃ bhāraṃ na karoti. Ayaṃ pana devaputto kathetukāmo ceva, sakkoti ca kathetuṃ. Tasmā tasseva bhāraṃ karonto bhagavā evamāha. Sopi pañhaṃ kathesi.
Tattha subhāsitassa sikkhethāti subhāsitaṃ sikkheyya, catusaccanissitaṃ dasakathāvatthunissitaṃ sattatiṃsabodhipakkhiyanissitaṃ catubbidhaṃ vacīsucaritameva sikkheyya. Samaṇūpāsanassa
@Footnote: 1 abhi. vibhaṅga. 35/510/296 jhānavibhaṅga 2 vinaYu. mahāvi. 1/19/10 verañjakaṇḍa
@3 cha.Ma., i. vadasi 4 cha.Ma., i. pana 5 cha.Ma., i. kathetuṃ na ca sakkoti Cāti samaṇehi upāsevitabbaṃ 1- samaṇūpānaṃ 2- aṭṭhatiṃsabhedaṃ kammaṭṭhānaṃ, taṃ 3- sikkheyya bhāveyyāti attho. Bahussutānaṃ vā bhikkhūnaṃ upasaṅkamanaṃpi 4- samaṇūpāsanaṃ, taṃpi "kiṃ bhante kusalan"tiādinā pañhapucchanena paññābuddhatthaṃ 5- sikkheyya. Cittavūpasamassa cāti aṭṭhasamāpattivasena ca cittavūpasamaṃ sikkheyya. Iti devaputtena tisso sikkhā kathitā honti. Purimapadena hi adhisīlasikkhā kathitā, dutiyapadena adhipaññāsikkhā, cittavūpasamena adhicittasikkhāti evaṃ imāya gāthāya sakalaṃpi sāsanaṃ pakāsitameva hoti. Paṭhamaṃ.
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๑๑ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด