สกุณัคฆีสูตร

๖. สกุณคฺฆิสุตฺตวณฺณนา

ฉฏฺเฐ สกุณคฺฆีติ สกุณํ หนตีติ สกุณคฺฆิ, เสนสฺเสตํ อธิวจนํ. สหสา อชฺฌปฺปตฺตาติ โลภสาหเสน ปตฺตา. อลกฺขิกาติ นิสฺสิริกา. อปฺปปุญฺญาติ ปริตฺตปุญฺญา. สเจชฺช มยนฺติ สเจ อชฺช มยํ. นงฺคลกฏฺฐกรณนฺติ นงฺคเลน กสิกรํ, อธุนา กฏฺฐํ เขตฺตฏฺฐานนฺติ อตฺโถ. เลฑฺฑุฏฺฐานนฺติ เลฑฺฑูนํ ฐานํ. ๑- อวทมานาติ อวทมานา จ ๒- อตฺตโน พลสฺส สุฏฺฐุ วณฺณํ วทมานาติ อตฺโถ. มหนฺตํ เลฑฺฑุํ อภิรูหิตฺวาติ อุทฺธนสณฺฐาเนน ฐิเตสุ ตีสุ เลฑฺฑูสุ "อิโต เสเน อาคจฺฉนฺเต อิโต นิกฺขมิสฺสามิ, อิโต อาคจฺฉนฺเต อิโต"ติ สลฺลกฺเขตฺวา เตสุ เอกํ เลฑฺฑุํ อภิรุหิตฺวา อฏฺฐาสิ อวทมาโน. ๓- สนฺนยฺหาติ ขุรปฺปํ สนฺนยฺหมาโน ๔- วิย สนฺนยฺหิตฺวา สุฏฺฐุ ฐเปตฺวา. พหุอาคโต โข มฺยายนฺติ "มยฺหํ อตฺถาย อยํ พหุตํ ฐานํ อาคโต, อปฺปํ อวสิฏฺฐํ, อิทานิ มํ คณฺหิสฺสตี"ติ ญตฺวา ทารุคุโฬ ๕- วิย วินิวตฺติตฺวา ตสฺเสว เลฑฺฑุสฺส อนฺตเร ปจฺจุปาทิ, ปฏิปนฺโน ปวิฏฺโฐติ อตฺโถ. อุรํ ปจฺจตาเฬสีติ "เอกปฺปหาเรเนว ลาปสฺส สีสํ ฉินฺทิตฺวา คเหสฺสามี"ติ ปกฺขนฺตตฺตา เวคํ สนฺธาเรตุํ อสกฺโกนฺโต ตสฺมึ เลฑฺฑุสฺมึ อุรํ ปตาเฬสิ. ตาวเทวสฺส หทยมํสํ ผาลิยิตฺถ. อถ ลาโป "ทิฏฺฐา วต สตฺตุโน ปิฏฺฐี"ติ หฏฺฐตุฏฺโฐ ตสฺส หทเย อปราปรํ จงฺกมิ.