เรื่องพระฉัพพัคคีย์ พระบัญญัติ

{๒๕๗} นวมสิกฺขาปเท ฯ ปณีตโภชนานีติ อุตฺตมโภชนานิ ฯ กสฺส สมฺปนฺนํ น มนาปนฺติ สมฺปตฺติยุตฺตํ กสฺส น ปิยํ ฯ สาทูติ สุรสํ ฯ {๒๕๙} โย ปน ภิกฺขุ เอวรูปานิ ปณีตโภชนานิ อคิลาโน อตฺตโน อตฺถาย วิญฺญาเปตฺวา ภุญฺเชยฺยาติ เอตฺถ สุทฺธานิ สปฺปิอาทีนิ วิญฺญาเปตฺวา ภุญฺชนฺโต ปาจิตฺติยํ นาปชฺชติ ฯ เสขิเยสุ สูโปทนวิญฺญตฺติทุกฺกฏํ อาปชฺชติ ฯ โอทนสํสฏฺฐานิ ปน วิญฺญาเปตฺวา ภุญฺชนฺโต ปาจิตฺติยํ อาปชฺชตีติ เวทิตพฺโพ ฯ อยํ กิเรตฺถ อธิปฺปาโย ฯ เตเนว จ ปณีตานีติ อวตฺวา ปณีตโภชนานีติ สุตฺเต วุตฺตํ ฯ ปณีตานีติ หิ วุตฺเต สปฺปิอาทีนํเยว คหณํ โหติ ฯ ปณีตโภชนานีติ วุตฺเต ปน ปณีตสํสฏฺฐานิ สตฺตธญฺญนิพฺพตฺตานิ โภชนานิ ปณีตโภชนานีติ อยมตฺโถ ปญฺญายติ ฯ อิทานิ วิญฺญาเปติ ปโยเค ทุกฺกฏนฺติอาทีสุ อยํ วินิจฺฉโย ฯ สปฺปินา ภตฺตํ เทหิ สปฺปึ อากีริตฺวา เทหิ สปฺปิมิสฺสกํ กตฺวา เทหิ สปฺปึ เทหิ สปฺปิญฺจ ภตฺตญฺจ เทหีติ วิญฺญาเปนฺตสฺส วิญฺญตฺติยา ทุกฺกฏํ ปฏิคฺคหเณ ทุกฺกฏํ อชฺโฌหาเร ปาจิตฺติยํ ฯ สปฺปิภตฺตํ เทหีติ วุตฺเต ปน ยสฺมา สาลิภตฺตํ วิย สปฺปิภตฺตํ นาม นตฺถิ ตสฺมา สูโปทนวิญฺญตฺติทุกฺกฏเมว เวทิตพฺพํ ฯ สเจ ปน สปฺปินา ภตฺตํ เทหีติ วุตฺเต ปน ภตฺตํ ทตฺวา สปฺปึ กตฺวา ภุญฺชาติ นวนีตํ วา ขีรํ วา ทธึ วา เทติ มูลํ วา ปน เทติ อิมินา สปฺปึ คเหตฺวา ภุญฺชาติ ยถาวตฺถุกเมว ฯ โคสปฺปินา ภตฺตํ เทหีติ วุตฺเต ปน โคสปฺปินา วา เทตุ โคสปฺปิมฺหิ อสติ ปุริมนเยเนว โคนวนีตาทีนิ วา คาวึเยว วา เทตุ อิโต สปฺปินา ภุญฺชาติ ยถาวตฺถุกเมว ฯ สเจ ปน โคสปฺปินา ยาจิโต อชิยา สปฺปิอาทีหิ เทติ วิสํเกตํ ฯ เอวํ หิ สติ อญฺญํ ยาจิเตน อญฺญํ ทินฺนํ นาม โหติ ตสฺมา อนาปตฺติ ฯ เอส นโย อชิยา สปฺปินา เทหีติ อาทีสุปิ ฯ

กปฺปิยสปฺปินา เทหีติ วุตฺเต อกปฺปิยสปฺปินา เทติ วิสํเกตเมว ฯ อกปฺปิยสปฺปินา เทหีติ วุตฺเต อกปฺปิยสปฺปินา เทติ ปฏิคฺคหเณปิ ปริโภเคปิ ทุกฺกฏเมว ฯ อกปฺปิยสปฺปิมฺหิ อสติ ปุริมนเยเนว อกปฺปิยนวนีตาทีหิ เทติ สปฺปึ กตฺวา ภุญฺชาติ อกปฺปิยสปฺปินาว ทินฺนํ โหติ ฯ อกปฺปิยสปฺปินาติ วุตฺเต กปฺปิเยน เทติ วิสํเกตเมว ฯ สปฺปินาติ วุตฺเต เสเสสุ นวนีตาทีสุ อญฺญตเรน เทติ วิสํเกตเมว ฯ เอเสว นโย นวนีเตน เทหีติ อาทีสุปิ ฯ เยน เยน หิ วิญฺญตฺติ โหติ ตสฺมึ วา ตสฺส มูเล วา ลทฺเธ ตํ ตํ ลทฺธเมว โหติ ฯ สเจ ปน อญฺญํ ปาลิยํ อาคตํ วา อนาคตํ วา เทติ วิสํเกตํ ฯ ปาลิยํ อาคตนวนีตาทีนิ ฐเปตฺวา อญฺเญหิ นวนีตาทีหิ วิญฺญาเปนฺตสฺส ทุกฺกฏํ ฯ ยถา จ สปฺปิภตฺตํ เทหีติ วุตฺเต สาลิภตฺตสฺส วิย สปฺปิภตฺตสฺส อภาวา สูโปทนวิญฺญตฺติ ทุกฺกฏเมว โหตีติ วุตฺตํ เอวํ นวนีตภตฺตํ เทหีติ อาทีสุปิ ฯ ปฏิปาฏิยา เอกเมกํ วิตฺถาเรตฺวา วุจฺจมาเนปิ หิ อยเมวตฺโถ วตฺตพฺโพ สิยา ฯ โส จ สงฺเขเปนปิ สกฺกา ญาตุํ กึ ตตฺถ วิตฺถาเรน ฯ เตน วุตฺตํ เอเสว นโย นวนีเตน เทหีติ อาทีสุปีติ ฯ สเจ ปน สพฺเพหิปิ สปฺปิอาทีหิ เอกฏฺฐาเน วา นานาฐาเน วา วิญฺญาเปตฺวา ปฏิลทฺธํ เอกภาชเน อากีริตฺวา เอกรสํ กตฺวา ตโต กุสคฺเคนาปิ ชิวฺหคฺเค เอกวินฺทุํ ฐเปตฺวา อชฺโฌหรติ นว ปาจิตฺติยานิ อาปชฺชติ ฯ วุตฺตํปิ เจตํ ปริวาเร

กายิกานิ น วาจสิกานิ

สพฺพานิ นานาวตฺถุกานิ

อปุพฺพํ อจริมํ อาปชฺเชยฺย เอกโต

ปญฺหาเมสา กุสเลหิ จินฺติตาติ ๑- ฯ

{๒๖๑} อคิลาโน คิลานสญฺญีติ เอตฺถ สเจ คิลานสญฺญีปิ หุตฺวา

@เชิงอรรถ: ๑. วิ. ปริวาร. ๘/๕๓๔. เภสชฺชตฺถาย ปญฺจ เภสชฺชานิ วิญฺญาเปติ มหานามสิกฺขาปเทน กาเรตพฺโพ ฯ นว ปณีตโภชนานิ วิญฺญาเปนฺโต ปน อิมินา สิกฺขาปเทน กาเรตพฺโพ ฯ ภิกฺขุนีนํ ปน เอตานิ ปาฏิเทสนียวตฺถูนิ โหนฺติ ฯ สูโปทนวิญฺญตฺติยํ อุภเยสํปิ เสขปณฺณตฺติทุกฺกฏเมว ฯ เสสเมตฺถ อุตฺตานเมว ฯ จตุสฺสมุฏฺฐานํ กายโต จ กายวาจโต จ กายจิตฺตโต จ กายวาจาจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ กิริยา โนสญฺญาวิโมกฺขํ อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ

ปณีตโภชนสิกฺขาปทํ นวมํ ฯ