สิกขาบทที่ ๑๐ เรื่องพระฉัพพัคคีย์
เล่มที่ ๒ · ข้อ ๑๖๙ · บรรทัด ๔๔๒๘
ว่าด้วย การน้อมลาภที่เขาจะถวายเป็นของสงฆ์ · หัวข้อประจำเรื่อง คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
{๖๕๗} เตน สมเยนาติ ปริณตสิกฺขาปทํ ฯ ตตฺถ ปูคสฺสาติ สมูหสฺส ฯ ธมฺมคณสฺสาติ อตฺโถ ฯ ปฏิยตฺตนฺติ ปฏิยาทิตํ ฯ พหู สงฺฆสฺส ภตฺตาติ สงฺฆสฺส พหูนิ ภตฺตานิ อเนกานิ ลาภมุขานิ น สงฺฆสฺส เกนจิ ปริหานีติ ทีเปนฺติ ฯ โอโณเชถาติ เทถ ฯ กึ ปเนวํ วตฺตุํ วฏฺฏติ ฯ กสฺมา น วฏฺฏตีติ ฯ อยํ หิ อภิหฏภิกฺขา อภิหริตฺวา เอกสฺมึ โอกาเส สงฺฆสฺสตฺถาย ปฏิยตฺตา ฯ อภิหฏปฏิยตฺเต จ อุทฺทิสฺส ฐปิตภาเค จ ปยุตฺตวาจา นาม นตฺถิ ฯ
{๖๕๘} สงฺฆิกนฺติ สงฺฆสฺส สนฺตกํ ฯ โส หิ สงฺฆสฺส ปริณตตฺตา หตฺถํ อนารุฬฺโหปิ เอเกน ปริยาเยน สงฺฆสฺส สนฺตโก โหติ ฯ ปทภาชเน ปน สงฺฆิกํ นาม สงฺฆสฺส ทินฺนํ โหติ ปริจฺจตฺตนฺติ เอวํ อตฺถุทฺธารวเสน นิปฺปริยายโตว สงฺฆิกํ ทสฺสิตํ ฯ ลาภนฺติ ลภิตพฺพวตฺถุํ อาห ฯ เตเนวสฺส นิทฺเทเส จีวรํปีติ อาทิ วุตฺตํ ฯ ปริณตนฺติ สงฺฆสฺส ทินฺนํ สงฺฆสฺส โปณํ สงฺฆสฺส ปพฺภารํ หุตฺวา ฐิตํ ฯ เยน ปน การเณน โส ปริณโต โหติ ตํ ทสฺเสตุํ ทสฺสาม กริสฺสามาติ วาจา ภินฺนา โหตีติ ปทภาชนํ วุตฺตํ ฯ {๖๕๙} ปโยเค ทุกฺกฏนฺติ ปริณตลาภสฺส อตฺตโน ปริณามิตปฺปโยเค ทุกฺกฏํ ฯ ปฏิลาเภน ตสฺมึ หตฺถํ อารุฬฺเห นิสฺสคฺคิยํ ฯ สเจ ปน สงฺฆสฺส ทินฺนํ โหติ ตํ คเหตุํ น วฏฺฏติ สงฺฆสฺเสว ทาตพฺพํ ฯ โย หิ อารามิเกหิ สทฺธึ เอกโต ขาทติ ตํ ภณฺฑํ อคฺฆาเปตฺวา กาเรตพฺโพ ฯ ปริณตํ ปน สหธมฺมิกานํ วา คิหีนํ วา อนฺตมโส มาตุสนฺตกํปิ อิทํ มยฺหํ เทหีติ สงฺฆสฺส ปริณตภาวํ ญตฺวา อตฺตโน ปริณาเมตฺวา คณฺหนฺตสฺส นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺตยํ ฯ อิมสฺส ภิกฺขุโน เทหีติ เอวํ อญฺญสฺส ปริณาเมนฺตสฺส สุทฺธิกปาจิตฺติยํ ฯ เอกํ ปตฺตํ วา จีวรํ วา อตฺตโน เอกํ อญฺญสฺส ปริณาเมติ นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยญฺเจว สุทฺธิกปาจิตฺติยญฺจ ฯ เอเสว นโย พหูสุ ฯ วุตฺตมฺปิ เจตํ
นิสฺสคฺคิเยน อาปตฺตึ ขุทฺทเก ปาจิตฺติยํ
อาปชฺเชยฺย เอกโต ปญฺหาเมสา กุสเลหิ จินฺติตาติ ๑- ฯ
อยํ หิ ปริณามนํ สนฺธาย วุตฺตา ฯ โยปิ วสฺสิกสาฏิกสมเย มาตุฆเรปิ สงฺฆสฺส ปริณตํ วสฺสิกสาฏิกํ ญตฺวา อตฺตโน ปริณาเมติ นิสฺสคฺคิยํ ปรสฺส ปริณาเมติ สุทฺธิกปาจิตฺติยํ ฯ มนุสฺสา สงฺฆภตฺตํ กริสฺสามาติ สปฺปิเตลาทีนิ อาหรนฺติ ฯ คิลาโน เจปิ ภิกฺขุ สงฺฆสฺส ปริณตภาวํ ญตฺวา กิญฺจิ ยาจติ นิสฺสคฺคิยํ ปาจิตฺติยเมว ฯ สเจ ปน โส ตุมฺหากํ สปฺปิอาทีนิ อาภฏานิ อตฺถีติ ปุจฺฉิตฺวา อาม อตฺถีติ วุตฺเต มยฺหํปิ เทถาติ วทติ วฏฺฏติ ฯ อถาปิ นํ กุกฺกุจฺจายนฺติ อุปาสกา วทนฺติ
@เชิงอรรถ: ๑. วิ. ปริวาร. ๘/๕๓๑. สงฺโฆปิ อมฺเหหิ ทินฺนเมว ลภติ คณฺหถ ภนฺเตติ เอวํปิ วฏฺฏติ ฯ
{๖๖๐} สงฺฆสฺส ปริณตํ อญฺญสงฺฆสฺสาติ เอกสฺมึ วิหาเร สงฺฆสฺส ปริณตํ อญฺญํ วิหารํ อุทฺทิสิตฺวา อมุกสฺมึ นาม วิหาเร สงฺฆสฺส เทถาติ ปริณาเมติ ฯ เจติยสฺส วาติ กึ สงฺฆสฺส ทินฺเนน เจติยสฺส ปูชํ กโรถาติ เอวํ เจติยสฺส วา ปริณาเมติ ฯ เจติยสฺส ปริณตนฺติ เอตฺถ นิยเมตฺวา อญฺญเจติยสฺส อตฺถาย โรปิตมาลาวจฺฉโต อญฺญเจติยมฺหิ ปุปฺผํปิ อาโรเปตุํ น วฏฺฏติ ฯ เอกสฺส เจติยสฺส ปน ฉตฺตํ วา ปฏากํ วา อาโรเปตฺวา ฐิตํ ทิสฺวา เสสกํ อญฺญเจติยสฺส ทาเปตุํ วฏฺฏติ ฯ ปุคฺคลสฺส ปริณตนฺติ อนฺตมโส สุนขสฺสาปิ ปริณตํ อิมสฺส สุนขสฺส มา เทหิ เอตสฺส เทหีติ เอวํ อญฺญปุคฺคลสฺส ปริณาเมติ ทุกฺกฏํ ฯ สเจ ปน ทายกา มยํ สงฺฆสฺส ภตฺตํ ทาตุกามา เจติยปูชํ กาตุกามา เอกสฺส ภิกฺขุโน ปริกฺขารํ ทาตุกามา ตุมฺหากํ รุจิยา ทสฺสาม ภณถ กตฺถ เทมาติ วทนฺติ เอวํ วุตฺเต เตน ภิกฺขุนา ยตฺถ อิจฺฉถ ตตฺถ เทถาติ วตฺตพฺพา ฯ สเจ ปน เกวลํ กตฺถ เทมาติ ปุจฺฉนฺติ ปาลิยํ อาคตนเยเนว วตฺตพฺพํ ฯ เสสเมตฺถ อุตฺตานเมว ฯ ติสมุฏฺฐานํ กายจิตฺตโต วาจาจิตฺตโต กายวาจาจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ กิริยา สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ โลกวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ อกุสลจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ
สมนฺตปาสาทิกาย วินยสํวณฺณนาย ปริณตสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ
ตึสกกณฺฑํ นิฏฺฐิตํ ฯ
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๒ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด