สิกขาบทที่ ๓ เรื่องพระทัพพมัลลบุตร
เล่มที่ ๒ · ข้อ ๓๖๘ · บรรทัด ๘๗๒๔
ว่าด้วย โพนทะนา คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
{๑๐๓} ตติยสิกฺขาปเท ฯ ทพฺพํ มลฺลปุตฺตํ ภิกฺขู อุชฺฌาเปนฺตีติ ฉนฺทาย ทพฺโพ มลฺลปุตฺโตติ อาทีนิ วทนฺตา ตํ อายสฺมนฺตํ เตหิ ภิกฺขูหิ อวชานาเปนฺติ อวญฺญาย โอโลกาเปนฺติ ลามกโต วา จินฺตาเปนฺตีติ อตฺโถ ฯ ลกฺขณํ ปเนตฺถ สทฺทสตฺถานุสาเรน เวทิตพฺพํ ฯ โอชฺฌาเปนฺตีติปิ ปาโฐ ฯ อยเมว อตฺโถ ฯ ฉนฺทายาติ ฉนฺเทน ปกฺขปาเตน ฯ เตน อตฺตโน สนฺทิฏฺฐสมฺภตฺตานํ ปณีตานิ ปญฺญาเปตีติ อธิปฺปาโย ฯ ขิยฺยนฺตีติ ฉนฺทาย ทพฺโพ มลฺลปุตฺโตติ อาทีนิ วทนฺตา ปกาเสนฺติ ฯ {๑๐๕} อุชฺฌาปนเก ขิยฺยนเก ปาจิตฺติยนฺติ เอตฺถ เยน วจเนน อุชฺฌาเปนฺติ ตํ อุชฺฌาปนกํ ฯ เยน จ ขิยฺยนฺติ ตํ ขียนกํ ฯ ตสฺมึ อุชฺฌาปนเก ขียนเก ฯ ปาจิตฺติยนฺติ วตฺถุทฺวเย ปาจิตฺติยทฺวยํ วุตฺตํ ฯ {๑๐๖} อุชฺฌาปนกํ นาม อุปสมฺปนฺนํ สงฺเฆน สมฺมตํ เสนาสนปญฺญาปกํ วา ฯเปฯ อปฺปมตฺตกวิสฺสชฺชกํ วาติ เอเตสํ ปทานํ มงฺกุกตฺตุกาโมติ อิมินา สมฺพนฺโธ ฯ อวณฺณํ กตฺตุกาโม อยสํ กตฺตุกาโมติ อิเมสํ ปทานํ วเสน อุปสมฺปนฺนนฺติ อาทีสุ อุปสมฺปนฺนสฺสาติ เอวํ วิภตฺติปริณาโม กาตพฺโพ ฯ อุชฺฌาเปติ วา ขิยฺยติ วา อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺสาติ เอตฺถ ปน ยสฺมา ขียนกํ นามาติ เอวํ มาติกาปทํ อุทฺธริตฺวาปิ อุชฺฌาปนกํ นามาติ อิมสฺส ปทสฺส วุตฺตวิภงฺโคเยว วตฺตพฺโพ โหติ อญฺญวาทกสิกฺขาปเท วิย อญฺโญ วิเสโส นตฺถิ ตสฺมา ตํ วิสุํ อนุทฺธริตฺวา อวิภชิตฺวาปิ นิคมนเมว เอกโต กตนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ ธมฺมกมฺเม ธมฺมกมฺมสญฺญีติ อาทีสุ ยํ ตสฺส อุปสมฺปนฺนสฺส สมฺมติกมฺมํ กตํ ตญฺเจ ธมฺมกมฺมํ โหติ โส จ ภิกฺขุ ตสฺมึ ธมฺมกมฺมสญฺญี อุชฺฌาปนกญฺจ ขียนกญฺจ กโรติ อถสฺส ตสฺมึ อุชฺฌาปนเก จ ขียนเก จ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺสาติ อิมินา นเยน อตฺโถ เวทิตพฺโพ ฯ อนุปสมฺปนฺนํ อุชฺฌาเปติ วา ขิยฺยติ วาติ เอตฺถ อุปสมฺปนฺนํ สงฺเฆน สมฺมตํ อญฺญํ อนุปสมฺปนฺนํ อุชฺฌาเปติ วา อวชานาเปติ ตสฺส วา นํ สนฺติเก ขิยฺยตีติ อตฺโถ ฯ อุปสมฺปนฺนํ สงฺเฆน อสมฺมตนฺติ กมฺมวาจาย อสมฺมตํ ฯ เกวลํ ตเวโส ภาโรติ สงฺเฆน อาโรปิตภารํ ภิกฺขูนํ วา ผาสุวิหารตฺถาย สยเมว ตํ ภารํ วหนฺตํ ฯ ยตฺร วา เทฺว ตโย ภิกฺขู วิหรนฺติ ตตฺร ตาทิสํ กมฺมํ กโรนฺตนฺติ อธิปฺปาโย ฯ อนุปสมฺปนฺนํ สงฺเฆน สมฺมตํ วา อสมฺมตํ วาติ เอตฺถ ปน กิญฺจาปิ อนุปสมฺปนฺนสฺส เตรส สมฺมติโย ทาตุํ น วฏฺฏติ อถโข อุปสมฺปนฺนกาเล ลทฺธสมฺมติโก ปจฺฉา อนุปสมฺปนฺนภาเว ฐิโต ตํ สนฺธาย สงฺเฆน สมฺมตํ วาติ วุตฺตํ ฯ ยสฺส ปน พฺยตฺตสฺส สามเณรสฺส เกวลํ สงฺเฆน วา สมฺมเตน วา ภิกฺขุนา ตฺวํ อิทํ กมฺมํ กโรหีติ ภาโร กโต ตาทิสํ สนฺธาย อสมฺมตํ วาติ วุตฺตํ ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ ติสมุฏฐานํ กายจิตฺตโต วาจาจิตฺตโต กายวาจาจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ กิริยา สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ โลกวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ อกุสลจิตฺตํ ทุกฺขเวทนนฺติ ฯ
อุชฺฌาปนสิกฺขาปทํ ตติยํ ฯ
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๒ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด