ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๐
  6. /
  7. …
  8. /
  9. ติกนิบาต
  10. /
  11. ตติยปัณณาสก์
  12. /
  13. กุสินารวรรค
  14. /
  15. หัตถกสูตร

หัตถกสูตร

เล่มที่ ๒๐ · ข้อ ๕๖๗ · บรรทัด ๗๓๓๗

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

5. Hatthakasuttavaṇṇanā

[128]

Pañcame abhikkantāya rattiyāti ettha abhikkantasaddo khaya- sundarābhirūpaabbhanumodanādīsu dissati. Tattha "abhikkantā bhante ratti, nikkhanto paṭhamo yāmo, ciranisinno bhikkhusaṃgho, uddisatu bhante bhagavā bhikkhūnaṃ pātimokkhan"ti 2- evamādīsu khaye dissati. "ayaṃ imesaṃ catunnaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā"ti 3- evamādīsu sundare.

"ko me vandati pādāni iddhiyā yasasā jalaṃ

abhikkantena vaṇṇena sabbā obhāsayaṃ disā"ti 4- evamādīsu abhirūpe. "abhikkantaṃ bho gotamā"ti 5- evamādīsu abbhanmodane idha

@Footnote: 1 Ma. āḷārakāḷāme kālaṅkate 2 vi.cu. 7/383/204 pātimokkhuddesayācana,

@khu.u. 25/45/164 uposathasutta, aṅ.aṭṭhaka. 23/110/207 uposathasutta (syā)

@3 aṅ.catukka. 21/100/114 potaliyasutta (syā) 4 khu.vimāna. 26/857/87

@maṇḍūkadevaputtavimānavatthu, sā.pa. 1/1/13 5 vi.mahāvi. 1/15/7 verañjakaṇḍa Pana sundare. Tena abhikkantāya rattiyāti iṭṭhāya kantāya manāpāya rattiyāti vuttaṃ hoti. Abhikkantavaṇṇāti idha abhikkantasaddo abhirūpe, vaṇṇasaddo pana chavithutikulavaggakāraṇasaṇṭhānappamāṇarūpāyatanādīsu dissati. Tattha "suvaṇṇavaṇṇosi bhagavā"ti 1- evamādīsu chaviyaṃ. "kadā saññūḷhā pana te gahapati samaṇassa gotamassa vaṇṇā"ti 2- evamādīsu thutiyaṃ. "cattāro me bho gotama vaṇṇā"ti 3- evamādīsu kulavagge. "atha kena nu vaṇṇena, gandhatthenoti vuccatī"ti 4- evamādīsu kāraṇe. "mahantaṃ hatthirājavaṇṇaṃ abhinimminitvā"ti 5- evamādīsu saṇṭhāne. "tayo pattassa vaṇṇā"ti 6- evamādīsu pamāṇe. "vaṇṇo gandho raso ojā"ti 7- evamādīsu rūpāyatane. So idha chaviyā daṭṭhabbo. Tena abhikkantavaṇṇāti abhirūpacchavi, iṭṭhavaṇṇā manāpavaṇṇāti vuttaṃ hoti.

Kevalakappanti ettha kevalasaddo anavasesayebhuyyaabyāmissānatirekadaḷhattha- visaṃyogādianekattho. Tathā hissa "kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyan"ti 8- evamādīsu anavaseso attho. 9- "kevalā 10- aṅgamagadhā pahūtaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ ādāya upasaṅkamissantī"ti 11- evamādīsu yebhuyyatā. "kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotī"ti 12- evamādīsu abyāmissatā. "kevalaṃ saddhāmattakaṃ nūna ayamāyasmā"ti 13- evamādīsu anatirekatā. "āyasmato bhante anuruddhassa bāhiko nāma saddhivihāriko kevalakappaṃ saṃghabhedāya ṭhito"ti 14- evamādīsu baḷhatthatā. "kevalī vusitavā uttamapurisoti vuccatī"ti 15- evamādīsu visaṃyogo. Idha panassa 16- anavasesatā atthoti adhippetā.

@Footnote: 1 Ma.Ma. 13/399/384 selasutta, khu.su. 25/554/447 selasutta

@2 Ma.Ma.13/77/54 upālivādasutta 3 dī.pā. 11/115/69 catuvaṇṇasuddhi

@4 saṃ.sa. 15/234/246 padumapupphasutta 5 saṃ.sa. 15/138/124 nāgasutta

@6 vi.mahāvi. 2/602/68 pattasikkhāpada 7 abhi.saṃ. 34/616-645/188-196 rūpakaṇḍa

@8 vi.mahāvi. 1/1/1 verañjakaṇḍa 9 cha.Ma. anavasesatā attho, i. anavasesatanti

@attho 10 cha.Ma. kevalakappā ca 11 vi.mahā. 4/43/37 uruvelapāṭihāriyakathā

@12 abhi.vi. 35/225/160 paṭiccasamuppādavibhaṅga 13 vi.mahā. 5/244/6

@soṇakoḷivisavatthu 14 aṅ.catukka. 21/243/267 saṃghabhedakasutta

@15 saṃ.kha. 17/57/50 sattaṭṭhānasutta 16 cha.Ma. idha pana

Kappasaddo panāyaṃ abhisaddahanavohārakālapaññatticchedanavikappalesasamantabhāvādi- anekattho. Tathā hissa "okappaniyametaṃ bhoto gotamassa, yathātaṃ arahato sammāsambuddhassā"ti 1- evamādīsu abhisaddahanaṃ attho. "anujānāmi bhikkhave pañcahi samaṇakappehi phalaṃ paribhuñjitun"ti 2- evamādīsu vohāro. "yena sudaṃ niccakappaṃ viharāmī"ti evamādīsu kālo. "iccāyasmā kappo"ti 3- evamādīsu paññatti. "alaṅkato kappitakesamassū"ti 4- evamādīsu chedanaṃ. "kappati dvaṅgulakappo"ti 5- evamādīsu vikapPo. "atthi kappo nipajjitun"ti 6- evamādīsu leso. "kevalakappaṃ jetavanaṃ 7- obhāsetvā"ti 8- evamādīsu samantabhāvo. Idha panassa samantabhāvo atthoti 9- adhippeto. Tasmā kevalakappaṃ jetavananti ettha anavasesaṃ samantato jetavananti attho.

Obhāsetvāti ābhāya pharitvā. Vālikāyāti 10- saṇhavālukāyaṃ. Na saṇṭhāti na patiṭṭhāti. Oḷārikanti brahmadevatāya hi paṭhaviyaṃ patiṭṭhānakāle attabhāvo oḷāriko māpetuṃ vaṭṭati paṭhavī vā, tasmā evamāha. Dhammāti iminā pubbe uggahitabuddhavacanaṃ dasseti. Nappavattino ahesunti sajjhāyamūḷhakavācāya 11- parihīnā 12- ahesuṃ. Appaṭivāṇoti anivatto anukkaṇṭhito.

Dassanassāti cakkhuviññāṇena dassanassa. Upaṭṭhānassāti catūhi paccayehi upaṭṭhānassa. Adhisīlanti dasavidhaṃ sīlaṃ. Tañhi pañcasīlaṃ upādāya adhisīlanti vuccati. Avihaṃ gatoti avihābrahmaloke nibbattosmīti dasseti.

@Footnote: 1 Ma.mū. 12/387/345 mahāsaccakasutta 2 vi.cu. 7/250/7 khuddakavatthukhandhaka

@3 khu.su. 25/1099/544 kappamāṇavakapañhā, khu. cūḷa. 30/372/181

@kappamāṇavakapañhaniddesa (syā) 4 khu.vimāna. 26/1094/121 paṭhamakuṇḍalīvimāna,

@khu.jā. 28/911/319 vidhurajātaka (syā) 5 vi.cu. 7/446/286 sattasatikakkhandhaka

@6 aṅ.aṭṭhaka. 23/185(95)/345 yamakavagga (syā) 7 cha.Ma.,i. veḷuvanaṃ

@8 saṃ.sa. 15/92/61 candimasatta 9 cha.Ma. attho 10 cha.Ma. vālukāyāti

@11 cha.Ma. sajjhāyamūḷhakā vācā 12 cha.Ma. pahīnāyeva

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๑๕ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
พระสูตรก่อนหน้าภรัณฑุสูตรกลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๐กุสินารวรรคพระสูตรถัดไปกฏุวิยสูตร