๒. โศภนวรรค

๒. โสภณวรรค

หมวดว่าด้วยผู้ทำบริษัทให้งาม

๑. ปริสาสูตร

ว่าด้วยบริษัท

พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้ เป็นผู้ประทุษร้ายบริษัท

บุคคล ๔ จำพวกไหนบ้าง คือ

๑. ภิกษุผู้ทุศีล มีธรรมเลวทราม

๒. ภิกษุณีผู้ทุศีล มีธรรมเลวทราม

@เชิงอรรถ :

@๑ ดูข้อความเต็มในข้อ ๒๐๕ (อัฏฐังคิกสูตร) หน้า ๓๒๖ และข้อ ๒๐๖ (ทสมัคคสูตร) หน้า ๓๒๗ ในเล่มนี้

๓. อุบาสกผู้ทุศีล มีธรรมเลวทราม

๔. อุบาสิกาผู้ทุศีล มีธรรมเลวทราม

ภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้แลเป็นผู้ประทุษร้ายบริษัท

ภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้เป็นผู้ทำบริษัทให้งาม

บุคคล ๔ จำพวกไหนบ้าง คือ

๑. ภิกษุผู้มีศีล มีกัลยาณธรรม

๒. ภิกษุณีผู้มีศีล มีกัลยาณธรรม

๓. อุบาสกผู้มีศีล มีกัลยาณธรรม

๔. อุบาสิกาผู้มีศีล มีกัลยาณธรรม

ภิกษุทั้งหลาย บุคคล ๔ จำพวกนี้แลเป็นผู้ทำบริษัทให้งาม

ปริสาสูตรที่ ๑ จบ

๒. ทิฏฐิสูตร

ว่าด้วยทิฏฐิ

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการย่อมดำรงอยู่ ในนรกเหมือนถูกนำไปฝังไว้ ธรรม ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. กายทุจริต (ความประพฤติชั่วด้วยกาย)

๒. วจีทุจริต (ความประพฤติชั่วด้วยวาจา)

๓. มโนทุจริต (ความประพฤติชั่วด้วยใจ)

๔. มิจฉาทิฏฐิ (ความเห็นผิด)

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้แลย่อมดำรงอยู่ใน นรกเหมือนถูกนำไปฝังไว้

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้ย่อมดำรงอยู่ในสวรรค์ เหมือนได้รับอัญเชิญไปประดิษฐานไว้

ธรรม ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. กายสุจริต (ความประพฤติชอบด้วยกาย)

๒. วจีสุจริต (ความประพฤติชอบด้วยวาจา)

๓. มโนสุจริต (ความประพฤติชอบด้วยใจ)

๔. สัมมาทิฏฐิ (ความเห็นชอบ)

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้แลย่อมดำรงอยู่ใน สวรรค์เหมือนได้รับอัญเชิญไปประดิษฐานไว้

ทิฏฐิสูตรที่ ๒ จบ

๓. อกตัญญุตาสูตร

ว่าด้วยความเป็นผู้ไม่รู้คุณและความเป็นผู้รู้คุณ

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการย่อมดำรงอยู่ ในนรกเหมือนถูกนำไปฝังไว้

ธรรม ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. กายทุจริต ๒. วจีทุจริต

๓. มโนทุจริต ๔. อกตัญญุตา อกตเวทิตา ๑-

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้แลย่อมดำรงอยู่ ในนรกเหมือนถูกนำไปฝังไว้

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้ย่อมดำรงอยู่ในสวรรค์ เหมือนได้รับอัญเชิญไปประดิษฐานไว้

ธรรม ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. กายสุจริต ๒. วจีสุจริต

๓. มโนสุจริต ๔. กตัญญุตา กตเวทิตา

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้แลย่อมดำรงอยู่ ในสวรรค์เหมือนได้รับอัญเชิญไปประดิษฐานไว้

อกตัญญุตาสูตรที่ ๓ จบ

@เชิงอรรถ :

@๑ อกตัญญุตา หมายถึงความไม่รู้อุปการคุณที่ผู้อื่นทำแก่ตน อกตเวทิตาหมายถึงความไม่กระทำปฏิการคุณ

@ตอบแทนและไม่ประกาศเกียรติคุณให้ปรากฏ (องฺ.ทุก.อ. ๒/๓๓/๓๑, ๑๒๐/๖๕, องฺ.ทุก.ฏีกา ๒/๓๓/๓๖, ๑๒๐/๖๙-๗๐)

๔. ปาณาติปาตีสูตร

ว่าด้วยผู้ฆ่าสัตว์และผู้เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการย่อมดำรงอยู่ ในนรกเหมือนถูกนำไปฝังไว้

ธรรม ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. เป็นผู้ฆ่าสัตว์ ๒. เป็นผู้ลักทรัพย์

๓. เป็นผู้ประพฤติผิดในกาม ๔. เป็นผู้พูดเท็จ

ฯลฯ ๑-

๑. เป็นผู้เว้นขาดจากการฆ่าสัตว์

๒. เป็นผู้เว้นขาดจากการลักทรัพย์

๓. เป็นผู้เว้นขาดจากการประพฤติผิดในกาม

๔. เป็นผู้เว้นขาดจากการพูดเท็จ

ฯลฯ ๑-

ปาณาติปาตีสูตรที่ ๔ จบ

๕. ปฐมมัคคสูตร

ว่าด้วยมรรค สูตรที่ ๑

ฯลฯ ๑-

๑. มีมิจฉาทิฏฐิ (เห็นผิด) ๒. มีมิจฉาสังกัปปะ (ดำริผิด)

๓. มีมิจฉาวาจา (เจรจาผิด) ๔. มีมิจฉากัมมันตะ (กระทำผิด)

ฯลฯ ๑-

๑. มีสัมมาทิฏฐิ (เห็นชอบ) ๒. มีสัมมาสังกัปปะ (ดำริชอบ)

๓. มีสัมมาวาจา (เจรจาชอบ) ๔. มีสัมมากัมมันตะ (กระทำชอบ)

ฯลฯ ๑-

ปฐมมัคคสูตรที่ ๕ จบ

@เชิงอรรถ :

@๑ ดูข้อความเต็มในข้อ ๒๑๒ (ทิฏฐิสูตร) หน้า ๓๓๒-๓๓๓ ในเล่มนี้

๖. ทุติยมัคคสูตร

ว่าด้วยมรรค สูตรที่ ๒

ฯลฯ ๑-

๑. มีมิจฉาอาชีวะ (เลี้ยงชีพผิด) ๒. มีมิจฉาวายามะ (พยายามผิด)

๓. มีมิจฉาสติ (ระลึกผิด) ๔. มีมิจฉาสมาธิ (ตั้งจิตมั่นผิด)

ฯลฯ ๑-

๑. มีสัมมาอาชีวะ (เลี้ยงชีพชอบ) ๒. มีสัมมาวายามะ (พยายามชอบ)

๓. มีสัมมาสติ (ระลึกชอบ) ๔. มีสัมมาสมาธิ (ตั้งจิตมั่นชอบ)

ฯลฯ ๑-

ทุติยมัคคสูตรที่ ๖ จบ

๗. ปฐมโวหารปถสูตร

ว่าด้วยครรลองแห่งโวหาร สูตรที่ ๑

ฯลฯ ๑-

๑. เป็นผู้กล่าวสิ่งที่ไม่ได้เห็นว่าได้เห็น

๒. เป็นผู้กล่าวสิ่งที่ไม่ได้ฟังว่าได้ฟัง

๓. เป็นผู้กล่าวสิ่งที่ไม่ได้ทราบว่าได้ทราบ

๔. เป็นผู้กล่าวสิ่งที่ไม่ได้รู้ว่าได้รู้

ฯลฯ ๑-

๑. เป็นผู้กล่าวสิ่งที่ไม่ได้เห็นว่าไม่ได้เห็น

๒. เป็นผู้กล่าวสิ่งที่ไม่ได้ฟังว่าไม่ได้ฟัง

๓. เป็นผู้กล่าวสิ่งที่ไม่ได้ทราบว่าไม่ได้ทราบ

๔. เป็นผู้กล่าวสิ่งที่ไม่ได้รู้ว่าไม่ได้รู้

ฯลฯ ๑-

ปฐมโวหารปถสูตรที่ ๗ จบ

@เชิงอรรถ :

@๑ ดูข้อความเต็มในข้อ ๒๑๒ (ทิฏฐิสูตร) หน้า ๓๓๒-๓๓๓ ในเล่มนี้

๘. ทุติยโวหารปถสูตร

ว่าด้วยครรลองแห่งโวหาร สูตรที่ ๒

ฯลฯ ๑-

๑. เป็นผู้กล่าวสิ่งที่ได้เห็นว่าไม่ได้เห็น

๒. เป็นผู้กล่าวสิ่งที่ได้ฟังว่าไม่ได้ฟัง

๓. เป็นผู้กล่าวสิ่งที่ได้ทราบว่าไม่ได้ทราบ

๔. เป็นผู้กล่าวสิ่งที่ได้รู้ว่าไม่ได้รู้

ฯลฯ ๑-

๑. เป็นผู้กล่าวสิ่งที่ได้เห็นว่าได้เห็น

๒. เป็นผู้กล่าวสิ่งที่ได้ฟังว่าได้ฟัง

๓. เป็นผู้กล่าวสิ่งที่ได้ทราบว่าได้ทราบ

๔. เป็นผู้กล่าวสิ่งที่ได้รู้ว่าได้รู้

ฯลฯ ๑-

ทุติยโวหารปถสูตรที่ ๘ จบ

๙. อหิริกสูตร

ว่าด้วยผู้ไม่มีหิริและผู้มีหิริ

ฯลฯ ๑-

๑. เป็นผู้ไม่มีศรัทธา ๒. เป็นผู้ทุศีล

๓. เป็นผู้ไม่มีหิริ ๔. เป็นผู้ไม่มีโอตตัปปะ

ฯลฯ ๑-

๑. เป็นผู้มีศรัทธา ๒. เป็นผู้มีศีล

๓. เป็นผู้มีหิริ ๔. เป็นผู้มีโอตตัปปะ

ฯลฯ ๑-

อหิริกสูตรที่ ๙ จบ

@เชิงอรรถ :

@๑ ดูข้อความเต็มในข้อ ๒๑๒ (ทิฏฐิสูตร) หน้า ๓๓๒-๓๓๓ ในเล่มนี้ (ดู ที.ปา. ๑๑/๓๑๓/๒๐๖)

๑๐. ทุสสีลสูตร

ว่าด้วยผู้ทุศีลและผู้มีศีล

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการย่อมดำรงอยู่ ในนรกเหมือนถูกนำไปฝังไว้

ธรรม ๔ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. เป็นผู้ไม่มีศรัทธา ๒. เป็นผู้ทุศีล

๓. เป็นผู้เกียจคร้าน ๔. เป็นผู้มีปัญญาทราม

ฯลฯ ๑-

๑. เป็นผู้มีศรัทธา ๒. เป็นผู้มีศีล

๓. เป็นผู้ปรารภความเพียร ๔. เป็นผู้มีปัญญา

ภิกษุทั้งหลาย บุคคลผู้ประกอบด้วยธรรม ๔ ประการนี้แลย่อมดำรงอยู่ใน สวรรค์เหมือนได้รับอัญเชิญไปประดิษฐานไว้

ทุสสีลสูตรที่ ๑๐ จบ

โสภณวรรคที่ ๒ จบ

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ปริสาสูตร ๒. ทิฏฐิสูตร

๓. อกตัญญุตาสูตร ๔. ปาณาติปาตีสูตร

๕. ปฐมมัคคสูตร ๖. ทุติยมัคคสูตร

๗. ปฐมโวหารปถสูตร ๘. ทุติยโวหารปถสูตร

๙. อหิริกสูตร ๑๐. ทุสสีลสูตร

@เชิงอรรถ :

@๑ ดูข้อความเต็มในข้อ ๒๑๒ (ทิฏฐิสูตร) หน้า ๓๓๒ ในเล่มนี้