วณิชชสูตร

อรรถกถาวณิชชสูตรที่ ๙

พึงทราบวินิจฉัยในวณิชชสูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า ตาทิสาว ความว่า การค้าขายเช่นเดียวกันนั้น คือคล้ายกันนั้น.

บทว่า เฉทคามินี โหติ คือ ขาดทุน. อธิบายว่า ผลกำไรที่ปรารถนาสูญเสียหมด.

บทว่า น ยถาธิปฺปายา โหติ ความว่า ได้ผลกำไรไม่เท่าที่มุ่งหมาย.

บทว่า ปราธิปฺปายา โหติ ความว่า ได้ผลกำไรเกิน คือเกินกว่าที่ตนประสงค์.

ในบทว่า สมณํ วา พฺราหฺมณํ วา นี้ พึงทราบว่าเป็นสมณะหรือพราหมณ์เพราะมีบาปสงบแล้ว มีบาปอันลอยแล้ว.

บทว่า วท ภนฺเต ปจฺจเยน ความว่า ย่อมปวารณาคือนิมนต์อย่างนี้ว่า ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ท่านพึงขอปัจจัย ๔ อย่างมีจีวรเป็นต้นได้.

บทว่า เยน ปวาเรติ ความว่า เขาย่อมปวารณากำหนดไว้ด้วยปัจจัยใด.

บทว่า ตํ น เทติ ความว่า เขาไม่ถวายปัจจัยนั้นทุกประการ.

บทว่า ตํ น ยถาธิปฺปายํ เทติ ความว่า เขาย่อมไม่สามารถจะถวายปัจจัยนั้นตามที่สมณพราหมณ์นั้นประสงค์ คือถวายลดน้อยลง.

บทว่า ยถาธิปฺปายํ เทติ ความว่า สมณพราหมณ์นั้นย่อมปรารถนาปัจจัยเท่าใด เขาก็ถวายปัจจัยเท่านั้น.

บทว่า ปราธิปฺปายํ เทติ ความว่า เขาปวารณาปัจจัยไว้น้อยแต่ถวายมากกว่า. จบอรรถกถาวณิชชสูตรที่ ๙