๗. กามสูตร

อรรถกถากามสูตรที่ ๗

พึงทราบวินิจฉัยในกามสูตรที่ ๗ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า กาเมสุ จลฬิตา ได้แก่ สยบยินดียิ่งในวัตถุกามและกิเลสกาม.

บทว่า อสิตพฺยาภงฺคึ ได้แก่ เคียวเกี่ยวหญ้าและคานหาบหญ้า.

บทว่า กุลปุตฺโต ได้แก่ กุลบุตรผู้มีมารยาท.

บทว่า โอหาย แปลว่า ละแล้ว.

บทว่า อลํ วจนาย ได้แก่ ควรพูด.

บทว่า ลพฺภา ได้แก่ ได้ง่าย คืออาจได้.

บทว่า หีนา กามา ได้แก่ กามของสัตว์มีตระกูลต่ำ ๕.

บทว่า มชฺฌิมา กามา ได้แก่ กามของสัตว์ชั้นกลาง.

บทว่า ปณีตา กามา ได้แก่ กามของพระราชาและมหาอำมาตย์ของพระราชา.

บทว่า กามาเตฺวว สงฺขฺยํ คจฺฉนฺติ ความว่า ก็นับได้ว่ากามทั้งนั้น เพราะอำนาจความใคร่และเพราะอำนาจอารมณ์ที่พึงใคร่.

บทว่า วุฑฺโฒ โหติ แปลว่า เป็นคนแก่.

บทว่า อลํ ปญฺโญ คือ มีปัญญาสมควรแล้ว.

บทว่า อตฺตคุตฺโต ได้แก่ คุ้มครองรักษาด้วยตนเองได้ หรือสามารถคุ้มครองรักษาตนได้.

บทว่า นาลํ ปมาทาย แปลว่า ไม่ควรประมาท.

บทว่า สทฺธาย อกตํ โหติ ความว่า กิจใดที่ควรทำในกุศลธรรมทั้งหลายด้วยศรัทธา กิจนั้นยังไม่ได้ทำ.

แม้ในบทที่เหลือก็นัยนี้เหมือนกัน.

ด้วยบทว่า อนเปกฺโข ปนาหํ ภิกฺขเว ตสฺมึ โหติ พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงว่า เราวางใจในบุคคลนั้นผู้กระทำกิจที่ควรกระทำด้วยศรัทธาเป็นต้นอย่างนี้แล้วตั้งอยู่ในโสดาปัตติผล.

ในสูตรนี้ตรัสโสดาปัตติมรรค. จบอรรถกถากามสูตรที่ ๗