๑๐. ขัตติยาธิปปายสูตร
เล่มที่ ๒๒ · ข้อ ๓๒๓ · บรรทัด ๘๕๘๐
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
10. Khattiyasuttavaṇṇanā
Dasame bhogādhippāyāti bhogasaṃharaṇatthaṃ ṭhapitādhippāyā pavattaajjhāsayā. Paññūpavicārāti paññavanto bhaveyyāmāti evaṃ paññatthāya pavattūpavicāRā. Ayameva nesaṃ vicāro citte upavicarati. Balādhiṭṭhānāti balakāyādhiṭṭhānā. Balakāyaṃ hi laddhā te laddhapatiṭṭhā nāma honti. Paṭhavīabhinivesāti paṭhavīsāmino bhavissāmāti evaṃ paṭhavīatthāya katacittābhinivesā. Issariyapariyosānāti rajjābhiseka- pariyosānā. Abhisekaṃ hi patvā te pariyosānappattā nāma honti. Iminā nayena sabbattha attho veditabbo.
@Footnote: 1 pāli. paresaṃ
Sesapadesu panettha ayamadhippāyo:- brāhmaṇā tāva mante labhitvā laddhapatiṭṭhā nāma honti, gahapatikā yaṅkiñci sippaṃ, itthī kuladāyajjasāmikaṃ puttaṃ, corā yaṅkiñci āvudhasatthaṃ, samaṇā sīlaparipuṇṇā 1- laddhapatiṭṭhā nāma honti. Tasmā mantādhiṭṭhānātiādīni vuttāni.
Brāhmaṇānañca "yaññaṃ yajissāmā"ti cittaṃ abhinivisati, brahmaloke patte pariyosānappattā nāma honti. Tasmā te yaññābhinivesā brahmaloka- pariyosānāti vuttā. Kammantakaraṇatthāya mano etesaṃ abhinivisatīti kammantābhinivesā. Kamme niṭṭhite pariyosānappattā nāma hontīti niṭṭhitakammantapariyosānā.
Purisādhippāyāti purisesu pavattaajjhāsayā. Alaṅkāratthāya mano upavicarati etissāti alaṅkārūpavicāRā. Asapatī 2- hutvā ekikāva ghare vaseyyanti evamassā cittaṃ abhinivisatīti asapatiabhinivesā. 3- Gharāvāsissariye laddhe pariyosānappattā nāma hontīti issariyapariyosānā.
Parabhaṇḍassa ādāne adhippāyo etesanti ādānādhippāyā. Gahaṇe nilīyanaṭṭhāne etesaṃ mano upavicaratīti gahaṇūpavicāRā. Andhakāratthāya etesaṃ cittaṃ abhinivisatīti andhakārābhinivesā. adassanappattā pariyosānappattā hontīti adassanapariyosānā. Adhivāsanakkhantiyaṃ ca sucibhāvasīle ca adhippāyo etesanti khantisoraccādhippāyā. Akiñcanabhāve niggahaṇabhāve cittaṃ etesaṃ abhinivisatīti akiñcanābhinivesā. 4- Nibbānappattā pariyosānappattā hontīti nibbāna- pariyosānā.
@Footnote: 1 Sī. sīle paripuṇṇā 2 cha.Ma. asapattī
@3 cha.Ma. asapattībhinivesā 4 cha.Ma. ākiñcaññābhinivesā
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๑๖ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด