ทีฆชาณุสูตร

๔. ทีฆชาณุสุตฺตวณฺณนา

จตุตฺเถ พฺยคฺฆปชฺชาติ อิทมสฺส นามปฺปเวณิวเสน อาลปนํ. ตสฺส หิ ปุพฺพปุริสา พฺยคฺฆปเถ ชาตาติ ตสฺมึ กุเล มนุสฺสา พฺยคฺฆปชฺชาติ วุจฺจนฺติ.

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. ปฏิสมฺภิทาปเภทปฺปตฺตขีณาสวานํ วเสเนว อิสฺสตฺเถนาติ ๑- อิสฺสาสกมฺเมน. ตตฺรุปายายาติ "อิมสฺมึ กาเล อิทํ นาม กาตุํ วฏฺฏตี"ติ ชานเน ตตฺรุปายภูตาย. ๒- วุฑฺฒสีลิโนติ ๓- วฑฺฒิตสีลา วุฑฺฒสมาจารา. อายนฺติ อาคมนํ. นาจฺโจคาฬฺหนฺติ นาติมหนฺตํ. นาติหีนนฺติ นาติกสิรํ. ปริยาทายาติ คเหตฺวา เขเปตฺวา. ตตฺถ ยสฺส วยโต ทฺวิคุโณ อาโย, ตสฺส วโย อายํ ปริยาทาตุํ น สกฺโกติ.

"จตุธา วิภเช โภเค ปณฺฑิโต ฆรมาวสํ

เอเกน โภเค ภุญฺเชยฺย ทฺวีหิ กมฺมํ ปโยชเย

จตุตฺถญฺจ นิธาเปยฺย อาปทาสุ ภวิสฺสตี"ติ ๔- เอวํ ปฏิปชฺชโต ปน วโย อายํ ปริยาทาตุํ น สกฺโกติเยว.

อุทุมฺพรขาทิกนฺติ ๕- ยถา อุทุมฺพรานิ ขาทิตุกาเมน ปกฺเก อุทุมฺพรรุกฺเข จาลิเต เอกปฺปหาเรเนว พหูนิ ผลานิ ปตนฺติ, โส ขาทิตพฺพยุตฺตกานิ ขาทิตฺวา อิตรานิ พหุตรานิ ปหาย คจฺฉติ, เอวเมว โย อายโต วยํ พหุตรํ กตฺวา วิปฺปกิรนฺโต โภเค ปริภุญฺชติ, โส "อุทุมฺพรขาทิกญฺจายํ ๖- กุลปุตฺโต โภเค ขาทตี"ติ วุจฺจติ. อทฺธมาริกนฺติ อนาถมรณํ. ๗- สมชีวิกํ ๘- กปฺเปตีติ สมํ ๙- ชีวิกํ กปฺเปติ. สมชีวิตาติ สมชีวิตาย ชีวิตา. ๑๐- อปายมุขานีติ วินาสฏฺฐานานิ.

อุฏฺฐาตา กมฺมเธยฺเยสูติ กมฺมกรณฏฺฐาเนสุ อุฏฺฐานวิริยสมฺปนฺโน. วิธานวาติ วิธานสมฺปนฺโน. ๑๑- โสตฺถานํ สมฺปรายิกนฺติ โสตฺถิภูตํ สมฺปรายิกํ. สจฺจนาเมนาติ พุทฺธตฺตาเยว พุทฺโธติ เอวํ อวิตถนาเมน. จาโค ปุญฺญํ ปวฑฺฒตีติ จาโค เจว เสสปุญฺญญฺจ ปวฑฺฒติ. อิมสฺมึ สุตฺเต สทฺธาทโย มิสฺสกา กถิตา. ปญฺจมํ อุตฺตานเมว.

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. อิสฺสตฺเตนาติ ๒ ฉ.ม. อุปายภูตาย

@๓ ฉ.ม. วุทฺธสีลิโนติ ๔ ที.ปา. ๑๑/๒๖๕/๑๖๓ สิงฺคาลสุตฺต

@๕ ฉ.ม. อุทุมฺพรขาทีวาติ ๖ ฉ.ม. อุทุมฺพรขาทิกํ วายํ ๗ สี. อชทฺธุมาริกนฺติ

@อนาถมรณํ, ฉ.ม. อเชฏฺฐมรณนฺติ อนายกมรณํ ๘ ฉ.ม. สมํ ชีวิกํ ๙ ฉ.ม. สมฺมา

@๑๐ สี. สมํ ชีวิกา ๑๑ ฉ.ม. วิทหนสมฺปนฺโน