นันทกสูตร
เล่มที่ ๒๓ · ข้อ ๒๐๘ · บรรทัด ๗๖๑๙
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน
4. Nandakasuttavaṇṇanā
Catutthe upaṭṭhānasālāyanti bhojanasālāyaṃ. Yenupaṭṭhānasālāti satthā nandakattherena madhurassarena āraddhāya dhammadesanāya saddaṃ sutvā "ānanda ko eso upaṭṭhānasālāyaṃ madhuravacanena dhammaṃ desetī"ti pucchitvā "dhammakathika- nandakattherassa ajja bhante vāro"ti sutvā "atimadhuraṃ katvā ānanda eso bhikkhu dhammaṃ katheti, mayaṃpi gantvā suṇissāmā"ti vatvā yenupaṭṭhānasālā tenupasaṅkami. Bahidvārakoṭṭhake aṭṭhāsīti chabbaṇṇasmiyo cīvaragabbhe paṭicchādetvā aññātakavesena aṭṭhāsi. Kathāpariyosānaṃ āgamayamānoti "idamavocā"ti idaṃ kathāvasānaṃ udikkhamāno dhammakathaṃ suṇanto aṭṭhāsiyeva. Athāyasmā ānando nikkhante paṭhame yāme satthu saññaṃ adāsi "paṭhamo bhante yāmo atikkanto thokaṃ vissamathā"ti. Satthā tattheva aṭṭhāsi. Athāyasmā ānando majjhimayāme nikkhante "bhante tumhe pakatiyā khattiyasukhumālā, puna buddhasukhumālā 1- paramasukhumālā, majjhimayāmopi atikkanto, muhuttaṃ vissamathā"ti āha. Satthā tattheva aṭṭhāsi. Tassa ṭhitakasseva aruṇuggamanaṃ 2- paññāyittha. Aruṇuggamanañca therassa idamavocā"ti pāpetvā kathāpariyosānañca dasabalassa chabbaṇṇarasmivissajjanañca 3- ekappahāreneva ahosi. Aggaḷaṃ ākoṭesīti agganakhena dvārakavāṭaṃ ākoṭesi.
@Footnote: 1 cha.Ma. buddhasukhumālāti 2 cha.Ma. tattha ṭhitakassevassa aruṇaggaṃ
@3 cha.Ma. chabbaṇṇasarīrarasmivissajjanañca
Sārajjamānarūpoti harāyamāno ottappamāno sārajjamāno. 1- Domanassasārajjaṃ panassa natthi. Ettakaṃpi no nappaṭibhāseyyāti paṭisambhidāppattassa appaṭibhāṇaṃ nāma natthi. Ettakaṃ pana 2- na katheyyanti dasseti. Sādhu sādhūti therassa dhamma- desanaṃ sampahaṃsanto āha. Ayañhettha attho "suggahitā ca te dhammadesanā sukathitā cā"ti. Kulaputtānanti ācārakulaputtānañceva jātikulaputtānañca. Ariyo vā tuṇhībhāvoti dutiyajjhānasamāpattiṃ sandhāyevamāha. Adhipaññādhammavipassanāyāti saṅkhārapariggahavipassanāñāṇassa. Catuppādakoti assagoṇagadrabhādiko viya. 3- Idaṃ vatvāti imaṃ catūhaṅgehi samannāgataṃ dhammaṃ kathayitvā. Vihāraṃ pāvisīti gandhakuṭiṃ paviṭṭho.
Kālena dhammassavaneti kāle kāle dhammassavanasmiṃ. Dhammasākacchāyāti pañhākathāya. Gambhīraṃ atthapadanti gambhīraṃ guḷhaṃ rahassaṃ atthaṃ. Paññāyāti saha vipassanāya maggapaññāya. Sammasanapaṭivedhapaññāpi uggahaparipucchāpaññāpi vaṭṭatiyeva. Patto vā gacchati vāti 4- arahattaṃ patto vā pāpuṇissati vāti evaṃ guṇasambhāvanāya sambhāveti. Appattamānasāti appattaarahattā, arahattaṃ vā appattaṃ mānasaṃ etesantipi appattamānasā. Diṭṭhadhammasukhavihāranti ettha diṭṭhadhammasukhavihāro lokiyopi vaṭṭati lokuttaropi.
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๑๖ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด