หานิสูตร

๙. ทุติยปริหานิสูตร

ว่าด้วยธรรมที่เป็นเหตุแห่งความเสื่อม สูตรที่ ๒

ภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการนี้ ย่อมเป็นไปเพื่อความเสื่อมแก่อุบาสก

ธรรม ๗ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. ละเลยการเยี่ยมเยียนภิกษุ

๒. ทอดทิ้งการฟังสัทธรรม

๓. ไม่ศึกษาในอธิศีล ๑-

๔. ไม่มีความเลื่อมใสมากในภิกษุผู้เป็นเถระ ผู้เป็นนวกะ และผู้เป็นมัชฌิมะ ๒-

๕. ฟังธรรมอย่างคอยคิดโต้แย้งเพ่งโทษ

๖. แสวงหาผู้รับทักษิณานอกศาสนานี้

๗. ทำอุปการะนอกศาสนาก่อน ๓-

ภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการนี้แล ย่อมเป็นไปเพื่อความเสื่อมแก่อุบาสก

ภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการนี้ ย่อมเป็นไปเพื่อความไม่เสื่อมแก่อุบาสก

ธรรม ๗ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. ไม่ละเลยการเยี่ยมเยียนภิกษุ

๒. ไม่ทอดทิ้งการฟังสัทธรรม

๓. ศึกษาในอธิศีล

๔. มีความเลื่อมใสมากในภิกษุผู้เป็นเถระ ผู้เป็นนวกะ และผู้เป็นมัชฌิมะ

๕. ฟังธรรมอย่างไม่คอยคิดโต้แย้งเพ่งโทษ

๖. ไม่แสวงหาผู้รับทักษิณานอกศาสนานี้

๗. ทำอุปการะในศาสนานี้ก่อน

ภิกษุทั้งหลาย ธรรม ๗ ประการนี้แล ย่อมเป็นไปเพื่อความไม่เสื่อมแก่อุบาสก

พระผู้มีพระภาคผู้สุคตศาสดาได้ตรัสเวยยากรณภาษิตนี้แล้ว จึงได้ตรัสคาถา ประพันธ์ต่อไปอีกว่า

อุบาสกใดละเลยการเยี่ยมเยียนภิกษุผู้อบรมตน

ทอดทิ้งการฟังอริยธรรม ไม่ศึกษาในอธิศีล

@เชิงอรรถ :

@๑ อธิศีล ในที่นี้หมายถึงศีล ๕ และศีล ๑๐ (องฺ.สตฺตก.อ. ๓/๒๙/๑๗๘)

@๒ ผู้เป็นเถระ หมายถึงพระผู้มีระดับอายุ คุณธรรม ความรู้ที่นับว่าเป็นพระผู้ใหญ่คือมีพรรษาตั้งแต่ ๑๐ ขึ้น

@ไปและทรงจำพระปาติโมกข์ได้

@ผู้เป็นนวกะ หมายถึงพระใหม่มีระดับอายุ คุณธรรม ความรู้ที่นับว่ายังใหม่มีพรรษาต่ำกว่า ๕ ที่ยังต้อง

@ถือนิสสัย

@ผู้เป็นมัชฌิมะ หมายถึงพระระดับกลางมีพรรษาตั้งแต่ครบ ๕ แต่ยังไม่ถึง ๑๐ (เทียบ วิ.อ. ๑/๔๕/๒๕๓)

@๓ ทำอุปการะนอกศาสนาก่อน หมายถึงให้เครื่องไทยธรรมแก่เดียรถีย์ก่อนแล้วจึงถวายแก่ภิกษุในภายหลัง

@(องฺ.สตฺตก.อ. ๓/๒๙/๑๗๘) และดู องฺ.ปญฺจก. (แปล) ๒๒/๑๗๕/๒๙๒

ไม่มีความเลื่อมใสยิ่งขึ้นในภิกษุทั้งหลาย

ปรารถนาฟังสัทธรรมอย่างคอยคิดโต้แย้ง

แสวงหาผู้รับทักษิณานอกศาสนานี้

และทำอุปการะนอกศาสนาก่อน

อุบาสกนั้นผู้เสพธรรม ๗ ประการ

อันเป็นเหตุแห่งความเสื่อมที่เราแสดงดีแล้วนี้แล

ย่อมเสื่อมจากสัทธรรม

ส่วนอุบาสกใดไม่ละเลยการเยี่ยมเยียนภิกษุผู้อบรมตน

ไม่ทอดทิ้งการฟังอริยธรรม ศึกษาในอธิศีล

มีความเลื่อมใสยิ่งขึ้นในภิกษุทั้งหลาย

ปรารถนาฟังสัทธรรมอย่างไม่คอยคิดโต้แย้ง

ไม่แสวงหาผู้รับทักษิณานอกศาสนานี้

และทำอุปการะในศาสนานี้ก่อน

อุบาสกนั้นผู้เสพธรรม ๗ ประการ

อันไม่เป็นเหตุแห่งความเสื่อมที่เราแสดงดีแล้วนี้แล

ย่อมไม่เสื่อมจากสัทธรรม

ทุติยปริหานิสูตรที่ ๙ จบ