กสิณสูตร

5. Kasiṇasuttavaṇṇanā

Pañcame sakalaṭṭhena kasiṇāni, tadārammaṇānaṃ dhammānaṃ khettaṭṭhena adhiṭṭhānaṭṭhena vā āyatanānīti 3- kasiṇāyatanāni. Uddhanti uparigaganatalābhimukhaṃ. Adhoti heṭṭhā bhūmitalābhimukhaṃ. Tiriyanti khettamaṇḍalaṃ viya samantā paricchinditvā. Ekacco hi uddhameva kasiṇaṃ vaḍḍheti, 4- ekacco adho, ekacco samantato. Tena tenevākārena 5- evaṃ sampasāreti ālokamiva rūpadassanakāmo. Tena vuttaṃ "paṭhavīkasiṇameko sañjānāti uddhaṃ adho tiriyan"ti. Advayanti idampana ekassa aññabhāvānupagamanatthaṃ vuttaṃ. Yathā hi udakaṃ paviṭṭhassa sabbadisāsu udakameva hoti na aññaṃ, evameva paṭhavīkasiṇaṃ paṭhavīkasiṇameva hoti. Natthi tassa 6- añño kasiṇasambhedoti. Eseva nayo sabbattha. Appamāṇanti idaṃ tassa tassa pharaṇaappamāṇavasena vuttaṃ. Tañhi cetasā pharanto sakalameva pharati, na "ayamassa ādi, idammajjhan"ti pamāṇaṃ gaṇhāti. Viññāṇakasiṇanti cettha kasiṇugghāṭimākāseva 7- pavattaṃ viññāṇaṃ. Tattha kasiṇavasena kasiṇugghāṭimākāse, kasiṇugghāṭimākāsavasena tattha pavattaviññāṇe uddhaṃadhotiriyatā veditabbā. Ayamettha saṅkhepo, kammaṭṭhānabhāvanānayena panetāni paṭhavīkasiṇādīni vitthārato visuddhimagge 8- vuttāneva.

@Footnote: 1 cha.Ma. ñāṇavādassa vadanākāro 2 Sī. bhāvitassa, cha.Ma. bhāvanāvādassa

@3 Sī.,Ma. āyatanāni 4 Sī. uddhameva pasāreti, Ma. uddhameva jānāti 5 cha.Ma. tena tena

@vā kāraṇena 6 Sī. idaṃ tassa 7 cha.Ma. kasiṇugghāṭimākāse

@8 visuddhi. 1/148 paṭhavīkasiṇaniddesa, visuddhi. 1/217 sesakasiṇaniddesa:

@āpokasiṇakathā (syā)