๗. สุภูติสูตร

7. Subhūtisuttavaṇṇanā

Sattame subhūtīti tassa therassa nāmaṃ, so hi āyasmā padumuttarassa bhagavato pādamūle katābhinīhāro kappasatasahassaṃ upacitapuññasambhāro imasmiṃ buddhuppāde uḷāravibhave gahapatikule uppanno bhagavato dhammadesanaṃ sutvā saṃvegajāto gharā nikkhamma pabbajitvā katādhikārattā ghaṭento vāyamanto nacirasseva chaḷabhiñño jāto, brahmavihārabhāvanāya pana ukkaṃsapāramippattiyā "etadaggaṃ bhikkhave mama sāvakānaṃ bhikkhūnaṃ araṇavihārīnaṃ yadidaṃ subhūtī"ti 1- araṇavihāre bhagavatā etadagge ṭhapito. So ekadivasaṃ sāyanhasamayaṃ divāṭṭhānato vihāraṅgaṇaṃ otiṇṇo catupparisamajjhe bhagavantaṃ dhammaṃ desentaṃ disvā "desanāpariyosāne vuṭṭhahitvā vandissāmī"ti kālaparicchedaṃ katvā bhagavato avidūre aññatarasmiṃ rukkhamūle nisinno phalasamāpattiṃ samāpajji. Tena vuttaṃ "tena kho pana samayena āyasmā subhūti .pe. Samāpajjitvā"ti.

Tattha dutiyajjhānato paṭṭhāya rūpāvacarasamādhi sabbopi arūpāvacarasamādhi avitakkasamādhi eva. Idha pana catutthajjhānapādako arahattaphalasamādhi

@Footnote: 1 aṅ. ekaka. 20/201-2/24 "avitakkasamādhī"ti adhippeto. Dutiyajjhānādīhi pahīnā micchāvitakkā na tāva supahīnā accantappahānābhāvato, ariyamaggena pana pahīnā eva puna pahānakiccābhāvato tasmā aggamaggapariyosānabhūto arahattaphalasamādhi sabbesaṃ micchāvitakkānaṃ pahānante uppannattā visesato "avitakkasamādhī"ti vattabbataṃ arahati, pageva catutthajjhānapādako. Tena vuttaṃ "idha pana catutthajjhānapādako arahattaphalasamādhi `avitakkasamādhī'ti adhippeto"ti.

Etamatthaṃ viditvāti etaṃ āyasmato subhūtissa sabbamicchāvitakka- sabbasaṅkilesappahānasaṅkhātaṃ atthaṃ sabbākārato jānitvā tadatthadīpakaṃ imaṃ udānaṃ udānesi.

Tattha yassa vitakkā vidhūpitāti yena ariyapuggalena, yassa vā ariyapuggalassa kāmavitakkādayo sabbepi micchāvitakkā vidhūpitā ariyamaggañāṇena santāpitā samucchinnā. Ajjhattaṃ suvikappitā asesāti niyakajjhattasaṅkhāte attano santāne uppajjanārahā suvikappitā suṭṭhu vikappitā asesato, kiñcipi asesetvā suṭṭhu samucchinnāti 1- attho. Taṃ saṅgamaticca arūpasaññīti ettha tanti nipātamattaṃ. Atha vā hetuattho taṃsaddo. Yasmā anavasesato 2- micchāvitakkā samucchinnā, tasmā rāgasaṅgādikaṃ pañcavidhaṃ saṅgaṃ sabbampi vā kilesasaṅgaṃ aticca atikkamitvā atikkamanahetu rūpasabhāvābhāvato ruppanasaṅkhātassa ca vikārassa tattha abhāvato nibbikārahetubhāvato vā "arūpan"ti laddhanāmaṃ nibbānaṃ ārammaṇaṃ katvā pavattāhi maggaphalasaññāhi arūpasaññī. Catuyogātigatoti kāmayogo bhavayogo diṭṭhiyogo avijjāyogoti cattāro yoge yathārahaṃ catūhipi maggehi atikkamitvā gato. Na jātumetīti makāro padasandhikaro, jātu ekaṃseneva punabbhavāya na eti, āyatiṃ punabbhavābhinibbatti tassa natthīti attho. "na jātimetī"tipi paṭhanti,

@Footnote: 1 cha.Ma. asesetvā susamucchinnāti 2 cha.Ma. anavasesena So evattho. Iti bhagavā āyasmato subhūtissa arahattaphalasamāpattivihāraṃ anupādisesanibbānañca ārabbha pītivegavissaṭṭhaṃ udānaṃ udānesi.

Sattamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.