๑๐. ชาคริยสูตร

๑๐. ชาคริยสูตร

ว่าด้วยภิกษุผู้ตื่นอยู่

แท้จริง พระสูตรนี้ พระผู้มีพระภาคตรัสไว้แล้ว พระสูตรนี้ พระอรหันต์ กล่าวไว้แล้ว ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้

“ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุควรเป็นผู้ตื่น ๑- อยู่อย่างมีสติ มีสัมปชัญญะ มีจิตตั้งมั่น เบิกบาน ผ่องใส และควรเป็นผู้เห็นแจ้งสมควรแก่กาลในกุศลธรรมทั้งหลาย ในการ ประกอบเนืองๆ ซึ่งกัมมัฏฐานนั้น

ภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุเป็นผู้ตื่น อยู่อย่างมีสติ มีสัมปชัญญะ มีจิตตั้งมั่น เบิกบาน ผ่องใส และเป็นผู้เห็นแจ้งสมควรแก่กาลในกุศลธรรมทั้งหลาย ในการ ประกอบกัมมัฏฐานนั้นอยู่ พึงหวังได้ผลอย่าง ๑ ใน ๒ อย่าง คือ อรหัตตผล ในปัจจุบัน หรือเมื่อยังมีอุปาทานเหลืออยู่ก็จักเป็นอนาคามี”

พระผู้มีพระภาคได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวมานี้แล้ว ในพระสูตรนั้น จึงตรัส คาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

เธอทั้งหลายที่หลับอยู่ จงรีบตื่น

ที่ตื่นอยู่ จงฟังคำของเรานี้

ความเป็นผู้ตื่นจากความหลับเป็นคุณประเสริฐ

เพราะภัย ๒- ย่อมไม่มีแก่ผู้ตื่นอยู่

@เชิงอรรถ :

@๑ เป็นผู้ตื่น หมายถึงเป็นผู้มีความเพียรเป็นเครื่องตื่น (ขุ.อิติ.อ. ๔๗/๑๙๖)

@๒ ภัย ในที่นี้หมายถึง (๑) อัตตานุวาทภัย (ภัยเกิดจากการติเตียนตนเอง) (๒) ปรานุวาทภัย (ภัยเกิดจาก

@การถูกผู้อื่นติเตียน) (๓) ทัณฑภัย (ภัยเกิดจากการถูกลงอาชญา) (๔) ทุคคติภัย (ภัยเกิดจากทุคติ) และ

@(๕) วัฏฏภัยมีชาติ เป็นต้น (ขุ.อิติ.อ. ๔๗/๑๙๙)

ผู้ที่ตื่นอยู่ มีสติสัมปชัญญะ มีจิตตั้งมั่น

เบิกบาน ผ่องใส พิจารณาธรรมโดยชอบตามกาลที่เหมาะสม

มีสมาธิเป็นธรรมผุดขึ้น ๑- พึงกำจัดความมืดได้

เพราะฉะนั้นแล ภิกษุควรประพฤติธรรมเป็นเหตุให้ตื่น

มีความเพียร มีปัญญารักษาตน มีปกติได้ฌาน

ตัดสังโยชน์ในชาติและชราได้แล้ว

ก็จะบรรลุสัมโพธิญาณอันยอดเยี่ยมในอัตภาพนี้แน่นอน

แม้เนื้อความนี้ พระผู้มีพระภาคก็ตรัสไว้แล้ว ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้แล

ชาคริยสูตรที่ ๑๐ จบ