๙. ตัณหาสูตร

๙. ตัณหาสูตร ๑-

ว่าด้วยตัณหา

แท้จริง พระสูตรนี้ พระผู้มีพระภาคตรัสไว้แล้ว พระสูตรนี้ พระอรหันต์ กล่าวไว้แล้ว ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้

“ภิกษุทั้งหลาย ตัณหา ๓ ประการนี้

ตัณหา ๓ ประการ อะไรบ้าง คือ

๑. กามตัณหา ๒-

๒. ภวตัณหา ๓-

๓. วิภวตัณหา ๔-

ภิกษุทั้งหลาย ตัณหา ๓ ประการนี้แล”

พระผู้มีพระภาคได้ตรัสเนื้อความดังกล่าวมานี้แล้ว ในพระสูตรนั้น จึงตรัส คาถาประพันธ์ดังนี้ว่า

ชนทั้งหลายผู้เกี่ยวข้องด้วยโยคะคือตัณหา

มีจิตยินดีในภพน้อยและภพใหญ่ ๕-

เป็นผู้ติดข้องด้วยโยคะคือบ่วงมาร

ไม่มีความเกษมจากโยคะ

@เชิงอรรถ :

@๑ ดูเทียบ ที.ปา. ๑๑/๓๐๕/๑๙๔, สํ.สฬา. (แปล) ๑๘/๓๒๓/๓๔๒, องฺ.ฉกฺก. (แปล) ๒๒/๑๐๖/๖๒๗,

@อภิ.วิ. (แปล) ๓๕/๙๑๖-๙๑๘/๕๗๓-๕๗๔

@๒ กามตัณหา หมายถึงความมีจิตกำหนัดนักในกาม (ขุ.อิติ.อ. ๕๘/๒๒๗)

@๓ ภวตัณหา หมายถึงความมีจิตกำหนัดนักในภวทิฏฐิ (ขุ.อิติ.อ. ๕๘/๒๒๗)

@๔ วิภวตัณหา หมายถึงความมีจิตกำหนัดนักในอุจเฉททิฏฐิ (ขุ.อิติ.อ. ๕๘/๒๒๗)

@๕ ในที่นี้ ภพน้อย หมายถึงสัสสตทิฏฐิ หรือภวตัณหา ภพใหญ่ หมายถึงอุจเฉททิฏฐิ หรือวิภวตัณหา

@(ขุ.อิติ.อ. ๕๘/๒๒๗)

สัตว์เหล่านั้นย่อมท่องเที่ยวไปในสังสารวัฏ

เข้าถึงชาติและมรณะ

ส่วนชนเหล่าใดละตัณหาได้

ปราศจากตัณหาในภพน้อยและภพใหญ่

บรรลุธรรมเป็นที่สิ้นอาสวะแล้ว

ชนเหล่านั้นชื่อว่า ไปถึงฝั่งในโลก

แม้เนื้อความนี้ พระผู้มีพระภาคก็ตรัสไว้แล้ว ข้าพเจ้าได้สดับมาอย่างนี้แล

ตัณหาสูตรที่ ๘ จบ