๙. กุหนาสูตร

9. Kuhasuttavaṇṇanā

Navame kuhāti sāmantajappanādinā kuhanavatthunā kuhakā, asantaguṇasambhāvanatthāya kohaññaṃ katvā paresaṃ vimhāpakāti attho. Thaddhāti kodhena ca mānena ca thaddhamānasā. "kodhano hoti upāyāsabahulo, appampi vutto samāno abhisajjati kuppati byāpajjhati patitthīyatī"ti 1- evaṃ vuttena

@Footnote: 1 aṅ.tika. 20/25/118, abhi.pu. 36/101/138 Kodhena ca, "dubbaco hoti dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgato akkhamo appadakkhiṇaggāhī anusāsanin"ti 1- evaṃ vuttena dovacassena ca, "jātimado gottamado sippamado ārogyamado yobbanamado jīvitamado"ti 2- evaṃ vuttena jātimadādibhedena madena ca garukātabbesu garūsu paramanipaccakāraṃ akatvā ayosalākaṃ gilitvā ṭhitā viya anonatā hutvā vicaraṇakā. Lapāti upalāpakā micchājīvavasena kulasaṅgāhakā, paccayatthaṃ payuttavācāvasena nippesikatāvasena ca lapakāti vā attho.

Siṅgīti "tattha katamaṃ siṅgaṃ, yaṃ siṅgaṃ, siṅgāratā cāturatā cāturiyaṃ parikkhattatā pārikkhattiyan"ti 3- evaṃ vuttehi siṅgasadisehi pākaṭakilesehi samannāgatā. Unnaḷāti uggatanaḷā, naḷasadisaṃ tucchamānaṃ ukkhipitvā vicaraṇakā. Asamāhitāti cittekaggatāmattassāpi alābhino. Na me te bhikkhave bhikkhū māmakāti te mayhaṃ bhikkhū mama santakā na honti. Mayhanti 4- idaṃ padaṃ attānaṃ uddissa pabbajitattā bhagavatā vuttaṃ. Yasmā pana te kuhanādiyogato na sammā paṭipannā, tasmā "na māmakā"ti vuttā. Apagatāti eva imamhā dhammavinayā, ito te suvidūravidūre ṭhitāti dasseti. Vuttañhetaṃ:-

"nabhañca dūre paṭhavī ca dūre

pāraṃ samuddassa tadāhu dūre

tato have dūrataraṃ vadanti

satañca dhammaṃ asatañca rājā"ti. 5-

@Footnote: 1 Ma.mū. 12/181/144 2 abhi.vi. 35/832/421

@3 abhi.vi. 35/852/428 4 cha.Ma. meti

@5 aṅ.catukka. 21/47/57, khu.jā. 28/363/143 (syā)

Vuḍḍhiṃ virūḷhiṃ vepullaṃ āpajjantīti sīlādiguṇehi vaḍḍhanavasena vuḍḍhiṃ, tattha niccalabhāvena virūḷhiṃ, sabbattha patthaṭabhāvena sīlādidhammakkhandhapāripūriyā vepullaṃ. Na ca te kuhādisabhāvā bhikkhū āpajjanti, na ca pāpuṇantīti attho. Te kho me bhikkhave bhikkhū māmakāti idhāpi meti attānaṃ uddissa pabbajitattā vadati, 1- sammāpaṭipannattā pana "māmakā"ti āha. Vuttavipariyāyena sukkapakkho veditabbo. Tattha yāva arahattamaggā virūhanti nāma, arahattaphale pana sampatte virūḷhiṃ vepullaṃ āpannā nāma. Gāthā suviññeyyā eva.

Navamasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.