ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๕
  6. /
  7. …
  8. /
  9. สุตตนิบาต
  10. /
  11. ๔. อัฏฐกวรรค
  12. /
  13. ๗. ติสสเมตเตยยสูตร

๗. ติสสเมตเตยยสูตร

เล่มที่ ๒๕ · ข้อ ๔๑๔ · บรรทัด ๑๐๑๔๓

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

7. Tissametteyyasuttavaṇṇanā

[821]

Methunamanuyuttassāti tissametteyyasuttaṃ. Kā uppatti? bhagavati kira sāvatthiyaṃ viharante tissametteyyā nāma dve sahāyā sāvatthiṃ agamaṃsu. Te sāyanhasamayaṃ mahājanaṃ jetavanābhimukhaṃ gacchantaṃ disvā "kuhiṃ gacchathā"ti 4- pucchiṃsu. Tato tehi "buddho loke uppanno, bahujanahitāya dhammaṃ deseti, taṃ sotuṃ jetavanaṃ gacchāmā"ti vutte "mayampi sossāmā"ti agamaṃsu. Te

@Footnote: 1 cha.Ma.,i. vibhāvito 2 ka. virattotveva

@3 cha.Ma.,i. saṅkhaṃ 4 ka. kuhiṃ gatāti Avañjhadhamdesakassa 1- bhagavato dhammadesanaṃ sutvā parisantare nisinnāva cintesuṃ "na sakkā agāramajjhe ṭhitenāyaṃ dhammo paripūretun"ti. Atha pakkante mahājane bhagavantaṃ pabbajjaṃ yāciṃsu, bhagavā "ime pabbājehī"ti aññataraṃ bhikkhuṃ āṇāpesi. So te pabbājetvā tacapañcakakammaṭṭhānaṃ datvā araññavāsaṃ gantumāraddho. Metteyyo tissaṃ āha "āvuso upajjhāyo araññaṃ gacchati, mayampi gacchāmā"ti. Tisso "alamāvuso, bhagavato dassanaṃ dhammassavanañcāhaṃ pihemi, gaccha tvan"ti vatvā na agamāsi. Metteyyo upajjhāyena saha gantvā araññe samaṇadhammaṃ karonto nacirasseva arahattaṃ pāpuṇi saddhiṃ ācariyupajjhāyehi. Tissassāpi jeṭṭhabhātā byādhinā kālamakāsi. So taṃ sutvā attano gāmaṃ agamāsi, tatra naṃ ñātakā palobhetvā uppabbājesuṃ. Metteyyopi ācariyupajjhāyehi saddhiṃ sāvatthimāgato. Atha bhagavā vutthavasso janapadacārikaṃ caramāno anupubbena taṃ gāmaṃ pāpuṇi. Atha 2- metteyyo bhagavantaṃ vanditvā "imasmiṃ bhante gāme mama gihisahāyo atthi, muhuttaṃ tāva āgametha anukampaṃ upādāyā"ti vatvā gāmaṃ pavisitvā sahāyaṃ 3- bhagavato santikaṃ ānetvā ekamantaṃ ṭhito tassatthāya ādigāthāya bhagavantaṃ pañhaṃ pucchi. Tassa bhagavā byākaronto avasesagāthāyo abhāsi. Ayamassa suttassa uppatti.

Tattha methunamanuyuttassāti methunadhammaṃ samāyuttassa. Itīti evamāha. Āyasmāti piyavacanametaṃ, tissoti nāmaṃ tassa therassa. So hi tissoti nāmena. Metteyyoti gottaṃ, gottavaseneva cesa pākaṭo ahosi. Tasmā aṭṭhuppattiyaṃ vuttaṃ "tissametteyyā nāma dve sahāyā"ti. Vighātanti upaghātaṃ. Brūhīti ācikkha. Mārisāti piyavacanametaṃ, niddukkhāti vuttaṃ hoti. Sutvāna tava sāsananti

@Footnote: 1 i. taṃ āvajjetvā dhammadesakassa

@2 cha.Ma. tattha 3 cha.Ma.,i. taṃ Tava vacanaṃ sutvā. Viveke sikkhissāmaseti sahāyaṃ ārabbha dhammadesanaṃ yācanto bhaṇati, so pana sikkhitasikkhoyeva.

[822]

Mussate vāpi sāsananti pariyattipaṭipattito duvidhampi sāsanaṃ mussati 1- nassati. Vāpīti padapūraṇamattaṃ. Etaṃ tasmiṃ anāriyanti tasmiṃ puggale etaṃ anariyaṃ, yadidaṃ micchāpaṭipadā.

[823]

Eko pubbe caritvānāti pabbajjāsaṅkhātena vā gaṇavossaggaṭṭhena 2- vā pubbe eko viharitvā. Yānaṃ bhantaṃva taṃ loke, hīnamāhu puthujjananti taṃ vibbhantakaṃ puggalaṃ yathā hatthiyānādiyānaṃ adantaṃ visamaṃ ārohati, ārohakampi bhañjati, papātepi papatati, evaṃ kāyaduccaritādivisamārohanena narakādīsu, atthabhañjanena jātipapatādīsu papatanena ca yānaṃ bhantaṃva āhu hīnaṃ puthujjanañca āhūti.

[824-5] Yaso kitti cāti lābhasakkāro pasaṃsā ca. Pubbeti pabbajitabhāve. Hāyate vāpi tassa sāti tassa vibbhantakassa sato so ca yaso sā ca kitti hāyati. Etampi disvāti etampi pubbe yasakittīnaṃ bhāvaṃ pacchā ca hāniṃ disvā. Sikkhetha methunaṃ vippahātaveti tisso sikkhā sikkhetha. Kiṃkāraṇā? methunaṃ vippahātaveti methunappahānatthāyāti vuttaṃ hoti. Yo hi methunaṃ na vippajahati, saṅkappehi .pe. Tathāvidho. Tattha paretoti samannāgato. Paresaṃ nigghosanti upajjhāyādīnaṃ nindāvacanaṃ. Maṅku hotīti dummano hoti.

[826]

Ito parā gāthā pākaṭasambandhā eva. Tāsu satthānīti kāyaduccaritādīni. Tāni hi attano paresañca chedanaṭṭhena "satthānī"ti vuccanti.

@Footnote: 1 cha.Ma. ayaṃ pāṭho na dissati 2 Sī. gaṇavavassaggaṭṭhena, ka. gaṇavassaggaṭṭhena Tesu cāyaṃ visesato codito 1- musāvacanasatthāneva karoti "iminā kāraṇenāhaṃ vibbhanto"ti bhaṇanto. Tenevāha "esa khvassa mahāgedho, mosavajjaṃ pagāhatī"ti. Tattha esa khvassāti esa kho assa. Mahāgedhoti mahābandhanaṃ. Katamoti ce? yadidaṃ mosavajjaṃ pagāhati, svāssa musāvādaajjhogāho mahāgedhoti Veditabbo.

[827]

Mandova parikissatīti pāṇavadhādīni karonto tatonidānañca dukkhamanubhonto bhogapariyesanarakkhanāni ca karonto momūho viya parikilissati.

[828-9] "etamādīnavaṃ ñatvā, muni pubbāpare idhā"ti etaṃ "yaso kitti ca yā pubbe, hāyatevāpi tassa sā"ti ito pabhuti vutte pubbāpare idha imasmiṃ sāsane pubbato apare samaṇabhāvato vibbhantakabhāve ādīnavaṃ muni ñatvā. Etadariyānamuttamanti yadidaṃ vivekacariyā, etaṃ buddhādīnaṃ ariyānaṃ uttamaṃ, tasmā vivekaññeva sikkhethāti adhippāyo. Na tena seṭṭho maññethāti tena ca vivekena na attānaṃ "seṭṭho ahan"ti maññeyya, tena thaddho na bhaveyyāti vuttaṃ hoti.

[830]

Rittassāti vivittassa kāyaduccaritādīhi virahitassa. Oghatiṇṇassa pihayanti, kāmesu gadhitā pajāti vatthukāmesu laggā sattā tassa cattāro oghe tiṇṇassa 2- pihayanti iṇāyikā viya āṇaṇyassāti arahattanikūṭena desanaṃ niṭṭhāpesi. Desanāpariyosāne tisso sotāpattiphalaṃ patvā pacchā pabbajitvā arahattaṃ sacchākāsīti.

Paramatthajotikāya khuddakaṭṭhakathāya

suttanipātaṭṭhakathāya

tissametteyyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 ka. visesena tāva ādito 2 cha.Ma.,i. caturoghatiṇṇassa

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๒๙ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
พระสูตรก่อนหน้า๖. ชราสูตรกลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๕๔. อัฏฐกวรรคพระสูตรถัดไป๘. ปสูรสูตร