๕. โธตกปัญหา

๕. โธตกสุตฺตวณฺณนา

[๑๐๖๘-๙] ปุจฺฉามิ ตนฺติ โธตกสุตฺตํ. ตตฺถ วาจาภิกงฺขามีติ วาจํ อภิกงฺขามิ. สิกฺเข นิพฺพานมตฺตโนติ อตฺตโน ราคาทีนํ นิพฺพานตฺถาย อธิสีลาทีนิ สิกฺเขยฺย. อิโตติ มม มุขโต.

เอวํ วุตฺเต อตฺตมโน โธตโก ภควนฺตํ อภิตฺถวมาโน กถํกถาปโมกฺขํ ยาจนฺโต "ปสฺสามหนฺ"ติ คาถมาห. ตตฺถ ปสฺสามหํ

@เชิงอรรถ: ๑ สี.,ก. โสติ เทวมนุสฺสโลเกติ ปสฺสามิ อหํ เทวมนุสฺสโลเก. ตํ ตํ นมสฺสามีติ ตํ เอวรูปํ นมสฺสามิ. ปมุญฺจาติ ปโมเจหิ.

อถสฺส ภควา อตฺตาธีนเมว กถํกถาปโมกฺขํ โอฆตรณมุเขน ทสฺเสนฺโต "นาหนฺ"ติ คาถมาห. ตตฺถ นาหํ สหิสฺสามีติ ๑- อหํ น สหิสฺสามิ น สกฺขิสฺสามิ, ๒- น วายมิสฺสามีติ วุตฺตํ โหติ. ปโมจนายาติ ปโมเจตุํ. กถํกถินฺติ สกงฺขํ. ตเรสีติ ตเรยฺยาสิ.

[๑๐๗๒-๕] เอวํ วุตฺเต อตฺตมนตโร โธตโก ตํ ภควนฺตํ อภิตฺถวมาโน อนุสาสนึ ยาจนฺโต "อนุสาส พฺรเหฺม"ติ คาถมาห. ตตฺถ พฺรหฺมาติ เสฏฺฐวจนเมตํ. เตน ภควนฺตํ อามนฺตยมาโน อาห "อนุสาส พฺรเหฺม"ติ. วิเวกธมฺมนฺติ สพฺพสงฺขารวิเวกนิพฺพานธมฺมํ. อพฺยาปชฺชมาโนติ นานปฺปการตํ อนาปชฺชมาโน. อิเธว สนฺโตติ อิเธว สมาโน. อสิโตติ อนิสฺสิโต. อิโต ปรา เทฺว คาถา เมตฺตคุสุตฺเต วุตฺตนยา เอว. เกวลญฺหิ ตตฺถ ธมฺมํ, อิธ สนฺตินฺติ อยํ วิเสโส. ตติยคาถายปิ ปุพฺพฑฺฒํ ตตฺถ วุตฺตนยเมว. อปรทฺเธ สงฺโคติ สชฺชนฏฺฐานํ, ลคฺคนนฺติ วุตฺตํ โหติ. เสสํ สพฺพตฺถ ปากฏเมว.

เอวํ ภควา อิทมฺปิ สุตฺตํ อรหตฺตนิกูเฏเนว เทเสสิ, เทสนาปริโยสาเน จ วุตฺตสทิโส เอว ธมฺมาภิสมโย อโหสีติ.

ปรมตฺถโชติกาย ขุทฺทกฏฺฐกถาย

สุตฺตนิปาตฏฺฐกถาย

โธตกสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

@เชิงอรรถ: ๑ ก. คมิสฺสามีติ ๒ ก. อหํ นาคมิสฺสามิ น สิกฺขามิ