๕. โธตกปัญหา

๕. โธตกมาณวกปัญหา ๑-

ว่าด้วยปัญหาของโธตกมาณพ

(โธตกมาณพทูลถามดังนี้)

ข้าแต่พระผู้มีพระภาค ข้าพระองค์ขอทูลถามพระองค์

ขอพระองค์โปรดตรัสตอบปัญหานั้นแก่ข้าพระองค์ด้วยเถิด

ข้าแต่พระองค์ผู้ทรงแสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่

ข้าพระองค์มุ่งหวังจะรับฟังพระวาจาของพระองค์อย่างยิ่ง

บุคคลฟังพระสุรเสียงของพระองค์แล้ว

ศึกษาธรรม ๒- เป็นเหตุดับกิเลสเพื่อตน

(พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า โธตกะ)

ถ้าเช่นนั้น เธอผู้มีปัญญารักษาตน

มีสติ จงทำความเพียรในที่นี้แล

บุคคลได้ฟังเสียงจากที่นี้แล้ว

พึงศึกษาธรรมเป็นเหตุดับกิเลสเพื่อตน

@เชิงอรรถ :

@๑ ดูเทียบ ขุ.จู. (แปล) ๓๐/๘๖-๙๓/๑๘-๒๐

@๒ ศึกษาธรรม หมายถึงศึกษาอธิสีลสิกขา อธิจิตตสิกขา และอธิปัญญาสิกขา (ขุ.จู. (แปล) ๓๐/๓๑/๑๕๙)

(โธตกมาณพทูลถามดังนี้)

ข้าพระองค์เห็นพระองค์ผู้ไม่มีกิเลสเครื่องกังวล

เป็นพราหมณ์ เสด็จจาริกอยู่ในเทวโลกและมนุษยโลก

ข้าแต่พระองค์ผู้มีสมันตจักขุ

เพราะเหตุนั้น ข้าพระองค์ขอนมัสการพระองค์

ข้าแต่พระองค์ผู้สักกะ ๑- ขอพระองค์โปรดปลดเปลื้องข้าพระองค์

จากความสงสัยทั้งหลายเถิด

(พระผู้มีพระภาคตรัสตอบดังนี้)

โธตกะ เราไม่สามารถปลดเปลื้องใครๆ

ผู้มีความสงสัยในโลกได้

แต่เธอเมื่อรู้แจ้งธรรมอันประเสริฐ

ก็จะข้ามโอฆะนี้ได้เองด้วยประการฉะนี้

(โธตกมาณพกราบทูลดังนี้)

ข้าแต่พระองค์ผู้ประเสริฐ

ขอพระองค์ทรงพระกรุณาตรัสสอนวิเวกธรรม

ที่ข้าพระองค์จะพึงรู้แจ้งได้

และโดยวิธีที่ข้าพระองค์ไม่ขัดข้องเหมือนอากาศ

ข้าพระองค์จะพึงสงบอยู่ในที่นี้แล

เป็นผู้ไม่อาศัย ๒- เที่ยวไปอยู่

@เชิงอรรถ :

@๑ ผู้สักกะ หมายถึงพระผู้มีพระภาคเสด็จออกผนวชจากศากยตระกูล (ขุ.จู. (แปล) ๓๐/๓๒/๑๖๓)

@๒ ไม่อาศัย หมายถึงไม่อาศัยในอารมณ์ไหนๆ ด้วยทิฏฐิหรือตัณหา (ขุ.สุ.อ. ๑/๒๒๑/๓๐๗)

(พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า โธตกะ)

บุคคลผู้รู้ชัดความสงบใดแล้ว มีสติ เที่ยวไปอยู่

พึงข้ามตัณหาที่ชื่อว่า วิสัตติกา ในโลกได้

เราจักกล่าวความสงบนั้นที่เรารู้ประจักษ์ด้วยตนเอง

ในธรรมที่เราเห็นแล้วแก่เธอ

(โธตกมาณพกราบทูลดังนี้)

ข้าแต่พระองค์ผู้ทรงแสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่

ข้าพระองค์ชอบใจความสงบอันสูงสุดนั้น

ที่บุคคลรู้ชัดแล้ว มีสติ เที่ยวไปอยู่

พึงข้ามตัณหาที่ชื่อว่า วิสัตติกา ในโลกได้

(พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า โธตกะ)

เธอรู้ชัดธรรมอย่างใดอย่างหนึ่ง

ซึ่งเป็นธรรมชั้นสูง ชั้นต่ำ และชั้นกลาง

เธอรู้ชัดธรรมนั้นว่า เป็นเครื่องข้องในโลกแล้ว

อย่าได้ก่อตัณหาเพื่อภพน้อยและภพใหญ่เลย

โธตกมาณวกปัญหาที่ ๕ จบ