๑๕. โมฆราชปัญหา

๑๕. โมฆราชสุตฺตวณฺณนา

ทฺวาหํ สกฺกนฺติ โมฆราชสุตฺตํ. ตตฺถ ทฺวาหนฺติ เทฺว วาเร อหํ. โส หิ ปุพฺเพ อชิตสุตฺตสฺส จ ติสฺสเมตฺเตยฺยสุตฺตสฺส จ อวสาเน ทฺวิกฺขตฺตุํ ภควนฺตํ ปุจฺฉิ, ภควา ปนสฺส อินฺทฺริยปริปากํ อาคมยมาโน น พฺยากาสิ.

@เชิงอรรถ: ๑ ก. อรูปราคสงฺขฺยา ๒ ก. อถ ตตฺถ ๓ ฉ.ม. เอตํ เตนาห "ทฺวาหํ สกฺกํ อปุจฺฉิสฺสนฺ"ติ. ยาวตติยญฺจ เทวีสิ, พฺยากโรตีติ เม สุตนฺติ ยาวตติยญฺจ สหธมฺมิกํ ปุฏฺโฐ วิสุทฺธิเทวภูโต อิสิ ภควา สมฺมาสมฺพุทฺโธ พฺยากโรตีติ เอวมฺเม สุตํ. โคธาวรีตีเรเยว กิร โส เอวมสฺโสสิ. เตนาห "พฺยากโรตีติ เม สุตนฺ"ติ.

อยํ โลโกติ มนุสฺสโลโก. ปโร โลโกติ ตํ ฐเปตฺวา อวเสโส. สเทวโกติ พฺรหฺมโลกํ ฐเปตฺวา อวเสโส อุปปตฺติเทวสมฺมุติเทวยุตฺโต, "พฺรหฺมโลโก สเทวโก"ติ เอตํ วา "สเทวเก โลเก"ติอาทินยทสฺสนมตฺตํ, เตน สพฺโพปิ ตถา วุตฺตปฺปกาโร โลโก เวทิตพฺโพ.

เอวํ อภิกฺกนฺตทสฺสาวินฺติ เอวํ อคฺคทสฺสาวึ, สเทวกสฺส โลกสฺส อชฺฌาสยาธิมุตฺติคติปรายนาทีนิ ปสฺสิตุํ สมตฺถนฺติ ทสฺเสติ.

สุญฺญโต โลกํ อเวกฺขสฺสูติ อวสิยปวตฺตสลฺลกฺขณวเสน วา ตุจฺฉสงฺขารสมนุปสฺสนาวเสน วาติ ทฺวีหิ การเณหิ สุญฺญโต โลกํ ปสฺส, อตฺตานุทิฏฺฐึ อูหจฺจาติ สกฺกายทิฏฺฐึ อุทฺธริตฺวาว. ๑- เสสํ สพฺพตฺถ ปากฏเมว.

เอวํ ภควา อิทมฺปิ สุตฺตํ อรหตฺตนิกูเฏเนว เทเสสิ, เทสนาปริโยสาเน จ วุตฺตสทิโส เอว ธมฺมาภิสมโย อโหสีติ.

ปรมตฺถโชติกาย ขุทฺทกฏฺฐกถาย

สุตฺตนิปาตฏฺฐกถาย

โมฆราชสุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.