๑๓. อุพพรีเปตวัตถุ

๑๓. อุพพรีเปตวัตถุ

เรื่องพระนางอุพพรีกับเปรต

พระเจ้าพรหมทัตผู้เป็นใหญ่ในแคว้นปัญจาละ

เมื่อวันคืนล่วงไปๆ พระองค์เสด็จสวรรคตแล้ว

พระนางอุพพรีมเหสีของพระองค์

เสด็จไปยังพระเมรุมาศแล้วทรงกรรแสงอยู่

เมื่อไม่เห็นพระเจ้าพรหมทัต ก็ทรงกรรแสงว่า พรหมทัตๆ

อนึ่งดาบส ๑- ผู้เป็นมุนี สมบูรณ์ด้วยจรณะ ได้มาที่นั้น

และได้ถามชนทั้งหลายที่มาประชุมกันในที่นั้นว่า

นี่เป็นเมรุมาศของใครซึ่งตลบอบอวลไปด้วยกลิ่นหอมต่างๆ

หญิงนี้เป็นภรรยาของใคร เมื่อไม่เห็นพระเจ้าพรหมทัตผู้เป็นใหญ่

ซึ่งเสด็จจากมนุษยโลกนี้ไปไกล

คร่ำครวญอยู่ว่า พรหมทัตๆ

ฝ่ายชนที่มาประชุมกันอยู่ในที่นั้นตอบว่า

ท่านผู้เจริญ ผู้นิรทุกข์ นี่เป็นพระเมรุมาศของพระเจ้าพรหมทัต

หญิงนี้เป็นพระมเหสีของท้าวเธอ

@เชิงอรรถ :

@๑ ผู้บำเพ็ญเพียรเผากิเลส

นี่เป็นพระเมรุมาศของท้าวเธอ

ซึ่งตลบอบอวลไปด้วยกลิ่นหอมต่างๆ

หญิงนี้เป็นพระมเหสีของท้าวเธอ

เมื่อไม่เห็นพระเจ้าพรหมทัตพระราชสวามี

ซึ่งเสด็จจากมนุษยโลกนี้ไปไกล

จึงทรงกรรแสงอยู่ว่า พรหมทัตๆ

(ดาบสจึงทูลถามว่า)

พระราชาผู้มีพระนามว่าพรหมทัต ๘๖,๐๐๐ พระองค์

ถูกเผาในป่าช้านี้

บรรดาพระเจ้าพรหมทัตเหล่านั้น

พระนางทรงกรรแสงถึงพระเจ้าพรหมทัตองค์ไหน

(พระนางอุพพรีตรัสตอบว่า)

ท่านผู้เจริญ ดิฉันเศร้าโศกถึงพระราชา

ผู้เป็นพระราชโอรสของพระเจ้าจูฬนี

เป็นใหญ่ในแคว้นปัญจาละ ซึ่งเป็นพระราชสวามี

ทรงประทานสิ่งของที่น่าปรารถนาทุกอย่าง

(ดาบสทูลถามว่า)

พระราชาทุกพระองค์ทรงพระนามว่าพรหมทัตเหมือนกันทั้งหมด

เป็นพระราชโอรสของพระเจ้าจูฬนี

ทรงเป็นใหญ่ในแคว้นปัญจาละ

พระนางเป็นพระมเหสีของพระราชาเหล่านั้นทุกพระองค์โดยลำดับ

เหตุไรจึงละเว้นพระราชาองค์ก่อนๆ เสีย

แล้วมาเศร้าโศกถึงพระราชาองค์สุดท้ายเล่า

(พระนางอุพพรีตรัสตอบว่า)

ท่านผู้นิรทุกข์ ตลอดเวลาอันยาวนาน

ดิฉันเกิดเป็นสตรีเท่านั้น(ไม่เคยเกิดเป็นบุรุษบ้างหรือ)

ท่านพูดถึงแต่การที่ดิฉันเป็นสตรี

ในการเวียนว่ายตายเกิดเป็นอันมาก

(ดาบสทูลตอบว่า)

บางคราวพระนางเกิดเป็นสตรี

บางคราวเกิดเป็นบุรุษ

บางคราวเกิดเป็นปศุสัตว์

ที่สุดแห่งอัตภาพทั้งหลายที่ผ่านมาที่เข้าถึงความเป็นหญิงเป็นต้นนั้น

ย่อมไม่ปรากฏอย่างนี้

(พระนางอุพพรีตรัสว่า)

ท่านช่วยรดดิฉันผู้เร่าร้อนให้สงบ

ดับความกระวนกระวายทั้งหมด

เหมือนคนใช้น้ำราดดับไฟที่ติดเปรียง

ผู้ที่ช่วยให้ดิฉันผู้กำลังเศร้าโศกถึงพระสวามีให้บรรเทาลงได้

ชื่อว่าได้ช่วยถอนลูกศรคือความโศกที่เสียบหทัยของดิฉันแล้วหนอ

พระมหามุนี ดิฉันซึ่งท่านถอนลูกศรคือความโศกได้แล้ว

ก็เย็นสงบ ไม่เศร้าโศก ไม่กรรแสงอีก

เพราะได้ฟังคำของท่าน

พระนางอุพพรีฟังคำสุภาษิตของดาบสผู้เป็นสมณะนั้นแล้ว

ถือบาตรจีวรออกบวชเป็นบรรพชิต

ครั้นออกบวชแล้วเป็นผู้สงบ เจริญเมตตาจิต

เพื่อบังเกิดในพรหมโลก

พระนางเมื่อเที่ยวจากบ้านหนึ่งไปยังบ้านหนึ่ง

ไปยังนิคมและราชธานีทั้งหลาย

ได้เสด็จสวรรคตที่บ้านอุรุเวลา

พระนางเบื่อหน่ายการเกิดเป็นหญิง

เจริญเมตตาจิตเพื่อบังเกิดในพรหมโลก

จึงได้เป็นผู้เข้าถึงพรหมโลกแล้ว

อุพพรีเปตวัตถุที่ ๑๓ จบ

อุพพริวรรคที่ ๒ จบ

รวมเรื่องเปรตที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. สังสารโมจกเปติวัตถุ ๒. สารีปุตตเถรมาตุเปติวัตถุ

๓. มัตตาเปติวัตถุ ๔. นันทาเปติวัตถุ

๕. มัฏฐกุณฑลีเปตวัตถุ ๖. กัณหเปตวัตถุ

๗. ธนปาลเสฏฐิเปตวัตถุ ๘. จูฬเสฏฐิเปตวัตถุ

๙. อังกุรเปตวัตถุ ๑๐. อุตตรมาตุเปติวัตถุ

๑๑. สุตตเปตวัตถุ ๑๒. กัณณมุณฑเปติวัตถุ

๑๓. อุพพรีเปตวัตถุ