๑๐. คณเปตวัตถุ

๑๓๐. ๑๐. คณเปตวตฺถุวณฺณนา

นคฺคา ทุพฺพณฺณรูปาตฺถาติ อิทํ สตฺถริ เชตวเน วิหรนฺเต สมฺพหุเล เปเต อารพฺภ วุตฺตํ.

สาวตฺถิยํ กิร สมฺพหุลา มนุสฺสา คณภูตา อสฺสทฺธา อปฺปสนฺนา มจฺเฉรมลปริยุฏฺฐิตจิตฺตา ทานาทิสุจริตวิมุขา หุตฺวา จิรํ ชีวิตฺวา กายสฺส เภทา นครสฺส สมีเป เปตโยนิยํ นิพฺพตฺตึสุ. อเถกทิวสํ อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย คจฺฉนฺโต อนฺตรามคฺเค เปเต ทิสฺวา:-

"นคฺคา ทุพฺพณฺณรูปาตฺถ กิสา ธมนิสนฺถตา

อุปฺผาสุลิกา กิสิกา เก นุ ตุเมฺหตฺถ มาริสา"ติ คาถาย ปุจฺฉิ.

ตตฺถ ทุพฺพณฺณรูปาตฺถาติ ทุพฺพณฺณสรีรา โหถ. เก นุ ตุเมฺหตฺถาติ ตุเมฺห เก นุ นาม ภวถ. มาริสาติ เต อตฺตโน สารุปฺปวเสน อาลปติ.

ตํ สุตฺวา เปตา:-

"มยํ ภทนฺเต เปตมฺหา ทุคฺคตา ยมโลกิกา

ปาปกมฺมํ กริตฺวาน เปตโลกํ อิโต คตา"ติ คาถาย อตฺตโน เปตภาวํ ปกาเสตฺวา ปุน เถเรน:-

"กึ นุ กาเยน วาจาย มนสา ทุกฺกฏํ กตํ

กิสฺสกมฺมวิปาเกน เปตโลกํ อิโต คตา"ติ คาถาย กตกมฺมํ ปุจฺฉิตา:-

"อนาวเฏสุ ๑- ติตฺเถสุ วิจินิมฺหทฺธมาสกํ

สนฺเตสุ เทยฺยธมฺเมสุ ทีปํ นากมฺห อตฺตโน.

นทึ อุเปม ตสิตา ริตฺตกา ปริวตฺตติ

ฉายํ อุเปม อุเณฺหสุ อาตโป ปริวตฺตติ.

อคฺคิวณฺโณ จ โน วาโต ฑหนฺโต อุปวายติ

เอตญฺจ ภนฺเต อรหาม อญฺญญฺจ ปาปกํ ตโต.

อปิ โยชนานิ ๒- คจฺฉาม ฉาตา อาหารเคธิโน ๓-

อลทฺธาว นิวตฺตาม อโห โน อปฺปปุญฺญตา.

ฉาตา ปมุจฺฉิตา ภนฺตา ภูมิยํ ปฏิสุมฺภิตา

อุตฺตานา ปฏิกิราม อวกุชฺชา ปตามเส.

เต จ ตตฺเถว ปติตา ๔- ภูมิยํ ปฏิสุมฺภิตา

อุรํ สีสญฺจ ฆฏฺเฏม อโห โน อปฺปปุญฺญตา.

เอตญฺจ ภนฺเต อรหาม อญฺญญฺจ ปาปกํ ตโต

สนฺเตสุ เทยฺยธมฺเมสุ ทีปํ นากมฺห อตฺตโน.

เต หิ นูน อิโต คนฺตฺวา โยนึ ลทฺธาน มานุสึ

วทญฺญู สีลสมฺปนฺนา กาหาม กุสลํ พหุนฺ"ติ อตฺตนา กตกมฺมํ กเถสุํ.

#[๗๘๘] ตตฺถ อปิ โยชนานิ คจฺฉามาติ อเนกานิปิ โยชนานิ คจฺฉาม. กถํ? ฉาตา อาหารเคธิโนติ, จิรกาลํ ชิฆจฺฉาย ชิฆจฺฉิตา อาหาเร คิทฺธา

@เชิงอรรถ: ๑ ก. อนวชฺเชสุ ๒ สี.,ม. อธิโยชนานิ. เอวมุปริปิ

@๓ ก. อาหารคิทฺธิโน ๔ ม. ตตฺถ ปปติตา อภิคิชฺฌนฺตา หุตฺวา, เอวํ คนฺตฺวาปิ กิญฺจิ อาหารํ อลทฺธาเยว นิวตฺตาม. อปฺปปุญฺญตาติ อปุญฺญตา ๑- อกตกลฺยาณตา.

#[๗๘๙] อุตฺตานา ปฏิกิรามาติ กทาจิ อุตฺตานา หุตฺวา วิกิริยมานงฺคปจฺจงฺคา วิย วตฺตาม. อวกุชฺชา ปตามเสติ กทาจิ อวกุชฺชา หุตฺวา ปตาม.

#[๗๙๐] เต จาติ เต มยํ. อุรํ สีสญฺจ ฆฏฺเฏมาติ อวกุชฺชา หุตฺวา ปติตา อุฏฺฐาตุํ อสกฺโกนฺตา เวธนฺตา เวทนาปฺปตฺตา อตฺตโน อตฺตโน อุรํ สีสญฺจ ปฏิฆํสาม ๒-. เสสํ เหฏฺฐา วุตฺตนยเมว.

เถโร ตํ ปวตฺตึ ภควโต อาโรเจสิ. ภควา ตมตฺถํ อฏฺฐุปฺปตฺตึ กตฺวา สมฺปตฺตปริสาย ธมฺมํ เทเสสิ, ตํ สุตฺวา มหาชโน มจฺเฉรมลํ ปหาย ทานาทิสุจริตนิรโต ๓- อโหสีติ.

คณเปตวตฺถุวณฺณนา นิฏฺฐิตา.