ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. เอกกนิบาต
  12. /
  13. ๓. ตติยวรรค
  14. /
  15. ๗. โลมสกังคิยเถรคาถา

๗. โลมสกังคิยเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๑๖๔ · บรรทัด ๕๑๓๕

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

164. 7. Lomasakaṅgiyattheragāthāvaṇṇanā

dabbaṃ kusanti āyasmato lomasakaṅgiyattherassa 3- gāthā. Kā uppatti?

so kira ito ekanavute kappe vipassiṃ bhagavantaṃ passitvā pasannamānaso nānāpupphehi 4- pūjetvā tena puññakammena devaloke nibbatto puna aparāparaṃ puññāni katvā sugatīsuyeva saṃsaranto kassapassa bhagavato sāsane pabbajitvā samaṇadhammaṃ karoti. Tena ca samayena satthārā bhaddekarattapaṭipadāya kathitāya aññataro bhikkhu bhaddekarattasuttavasena tena sākacchaṃ karoti. So taṃ na sampāyāsi. Asampāyanto "ahaṃ anāgate tuyhaṃ bhaddekarattaṃ kathetuṃ samattho bhaveyyan"ti paṇidhānaṃ akāsi, itaro "puccheyyan"ti. Etesu paṭhamo ekaṃ buddhantaraṃ devamanussesu saṃsaritvā amhākaṃ bhagavato kāle kapilavatthusmiṃ sākiyarājakule nibbatti. Tassa sukhumālabhāvena soṇassa viya pādatalesu lomāni jātāni, tenassa lomasakaṅgiyoti nāmaṃ ahosi. Itaro devaloke nibbattitvā candanoti paññāyittha. Lomasakaṅgiyo

@Footnote: 1 Sī. yasmā so paccabyadhi 2 Sī. koṭīsu sikkhito 3 Ma. lomasaṅkiyattherassa

@4 Sī. nāgapupphehi Anuruddhādīsu sakyakumāresu pabbajantesu pabbajituṃ na icchi. Atha naṃ saṃvejetuṃ candano devaputto upasaṅkamitvā bhaddekarattaṃ pucchi. Itaro "na jānāmī"ti. 1- Puna devaputto "atha kasmā tayā `bhaddekarattaṃ katheyyan'ti saṅgaro kato, idāni pana nāmamattampi na jānāsī"ti codesi. Itaro tena saddhiṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā "mayā kira bhante pubbe `imassa bhaddekarattaṃ kathessāmī'ti saṅgaro kato"ti pucchi. Bhagavā "āma kulaputta kassapassa bhagavato kāle tayā evaṃ katan"ti āha. Svāyamattho uparipaṇṇāsake 2- āgatanayena vitthārato veditabbo. Atha lomasakaṅgiyo "tenahi bhante pabbājetha man"ti āha. Bhagavā "na kho tathāgatā mātāpitūhi ananuññātaṃ puttaṃ pabbājentī"ti paṭikkhipi. So mātu santikaṃ gantvā "anujānāhi maṃ amma pabbajituṃ, pabbajissāmahan"ti vatvā mātarā "tāta sukhumālo tvaṃ kathaṃ pabbajissasī"ti vutte attano parissayasahanabhāvaṃ pakāsento:-

3- "dabbaṃ kusaṃ poṭakilaṃ usīraṃ muñjapabbajaṃ

urasā panudissāmi vivekamanubrūhayan"ti gāthaṃ abhāsi. 3-

[27]

Tattha dabbanti dibbatiṇamāha, yaṃ "saddulo"tipi vuccati. Kusanti kusatiṇaṃ, yo "kāso"ti vuccati. Poṭakilanti sakaṇṭakaṃ akaṇṭakañca gacchaṃ. Idha pana sakaṇṭakameva adhippetaṃ. Usīrādīni suviññeyyāni. Dabbādīni tiṇāni bīraṇatiṇāni pādehi akkantassāpi dukkhajanakāni gamanantarāyakarāni ca, tāni ca panāhaṃ urasā panudissāmi 4- urasāpi apanessāmi. Evaṃ apanento taṃ nimittaṃ dukkhaṃ sahanto araññāyatane gumbantaraṃ pavisitvā samaṇadhammaṃ kātuṃ sakkhissāmi.

@Footnote: 1 Sī. na jānāti 2 Ma.upari. 14/286/257 vibhaṅgavagga

@3-3 cha.Ma. "dabbaṃ kusaṃ poṭakilan"ti gāthaṃ abhāsi 4 Sī. apanudissāmi So pana vādo pādehi akkamaneti dasseti. Vivekamanubrūhayanti kāyavivekaṃ cittavivekaṃ upadhivivekañca anubrūhayanto. Gaṇasaṅgaṇikaṃ hi pahāya kāyavivekaṃ anubrūhayantasseva aṭṭhatiṃsāya ārammaṇesu yattha katthaci cittaṃ samādahantassa cittaviveko, na saṅgaṇikā- ratassa. Samāhitasseva vipassanāya kammaṃ karontassa samathavipassanañca yuganaddhaṃ karontassa kilesānaṃ khepanena upadhivivekādhigamo, na asamāhitassa. Tena vuttaṃ "vivekamanubrūhayanti kāyavivekaṃ cittavivekaṃ upadhivivekañca anubrūhayanto"ti. Evaṃ pana puttena vutte 1- mātā "tenahi tāta pabbajā"ti anujāni. So bhagavantaṃ upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yāci. Taṃ satthā pabbājesi. Taṃ pabbajitvā katapubbakiccaṃ kammaṭṭhānaṃ gahetvā araññaṃ pavisantaṃ bhikkhū āhaṃsu "āvuso tvaṃ sukhumālo kiṃ sakkhissasi araññe vasitun"ti. So tesampi tameva gāthaṃ vatvā araññaṃ pavisitvā bhāvanaṃ anuyuñjanto na cirasseva chaḷabhiñño ahosi. Tena vuttaṃ apadāne 2-:-

"suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ āhutīnaṃ paṭiggahaṃ

rathiyaṃ paṭipajjantaṃ nānāpupphehi 3- pūjayiṃ.

Ekanavutito kappe yaṃ pupphamabhipūjayiṃ

duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ 4- phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā thero aññaṃ byākaronto taṃyeva gāthaṃ abhāsīti.

Lomasakaṅgiyattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 Sī. evaṃ pana vutte 2 khu.apa. 33/105/155 nāgapupphiyattherāpadāna

@3 Sī. nāgapupphehi 4 Sī. pupphapūjāyidaṃ

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๖. อภัยเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๓. ตติยวรรคหัวข้อถัดไป๘. ชัมพุคามิกปุตตเถรคาถา