ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. เอกกนิบาต
  12. /
  13. ๓. ตติยวรรค
  14. /
  15. ๑๐. อุตติยเถรคาถา

๑๐. อุตติยเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๑๖๗ · บรรทัด ๕๑๔๙

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

167. 10. Uttiyattheragāthāvaṇṇanā

ābādhe me samuppanneti āyasmato uttiyattherassa gāthā. Kā uppatti?

so kira purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ puññaṃ 2- upacinanto ito catunavute kappe siddhatthassa bhagavato kāle candabhāgāya nadiyā mahārūpo 3- susumāro hutvā nibbatto. So pāraṃ gantuṃ nadiyā tīraṃ 4- upagataṃ bhagavantaṃ disvā pasannacitto pāraṃ netukāmo tīrasamīpe nipajji. Bhagavā tassa anukampāya piṭṭhiyaṃ pāde ṭhapesi. So haṭṭho udaggo pītivegena diguṇussāho hutvā sotaṃ chindanto sīghena javena bhagavantaṃ paratīraṃ 5- nesi. Bhagavā tassa cittappasādaṃ oloketvā "ayaṃ ito cuto devaloke nibbattitvā 6- tato paṭṭhāya sugatīsuyeva saṃsaranto ito catunavute kappe amataṃ pāpuṇissatī"ti byākaritvā pakkāmi.

@Footnote: 1 pāli. sire katvānahantadā, Ma. sire katvāna añjaliṃ 2 Sī. bahuṃ puññaṃ

@3 Sī. mahārahade 4 Ma. tīre 5. Sī. pāraṃ tīraṃ 6 Sī. nibbattissati

So tathā sugatīsuyeva paribbhamanto 1- imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ aññatarassa brāhmaṇassa putto hutvā nibbatti uttiyo nāma nāmena. So vayappatto "amataṃ pariyesissāmī"ti paribbājako hutvā vicaranto ekadivasaṃ bhagavantaṃ upasaṅkamitvā 2- dhammaṃ sutvā 3- sāsane pabbajitvāpi sīlādīnaṃ avisodhitattā visesaṃ nibbattetuṃ asakkonto aññe bhikkhū visesaṃ nibbattetvā aññaṃ byākaronte disvā satthāraṃ upasaṅkamitvā saṅkhepeneva 4- ovādaṃ yāci. Satthāpi tassa "tasmātiha tvaṃ uttiya ādimeva visodhehī"tiādinā 5- saṅkhepeneva ovādaṃ adāsi. So tassa ovāde ṭhatvā vipassanaṃ ārabhi. Tassa āraddhavipassanassa ābādho uppajji. Uppanne pana ābādhe sañjātasaṃvego viriyārambhavatthuṃ katvā vipassanāya kammaṃ karonto vipassanaṃ ussukkāpetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 6- :-

"candabhāgānadītīre suṃsumāro ahaṃ tadā

sabhojanapasutāhaṃ 7- nadītitthaṃ 8- agacchahaṃ.

Siddhattho tamhi samaye sayambhū aggapuggalo

nadiṃ taritukāmo so nadītitthaṃ upāgami.

Upagate ca sambuddhe ahampi tatthupāgamiṃ

upagantvāna sambuddhaṃ imaṃ vācaṃ udīrayiṃ.

Abhirūha mahāvīra tāressāmi ahaṃ tuvaṃ

pettikaṃ visayaṃ mayhaṃ anukampa mahāmuni.

Mama uggajjanaṃ 9- sutvā abhiruhi mahāmuni

haṭṭho haṭṭhena cittena tāresiṃ lokanāyakaṃ.

Nadiyā pārime tīre siddhattho lokanāyako

@Footnote: 1 Sī. saṃsaranto 2 Sī. disvā upasaṅkamitvā 3 Sī. sutvā paṭiladdhasaddho

@4 Ma. saṅkhepena 5 saṃ.mahā. 19/369/125 bhikkhusutta 6 khu.apa. 32/169/113

@ uttiyattherāpadāna 7 cha.Ma. sagocarapasutohaṃ 8 Ma. naditīraṃ 9 Sī. mama taṃ gajjanaṃ

Assāsesi mamaṃ tattha amataṃ pāpuṇissati.

Tamhā kāyā cavitvāna devalokaṃ agacchahaṃ

dibbasukhaṃ anubhaviṃ accharāhi purakkhato.

Sattakkhattuñca devindo devarajjamakāsahaṃ

tīṇikkhattuṃ cakkavattī mahiyā issaro ahuṃ.

Vivekamanuyuttohaṃ nipako ca susaṃvuto

dhāremi antimaṃ dehaṃ sammāsambuddhasāsane.

Catunnavutito kappe tāresiṃ yaṃ narāsabhaṃ

duggatiṃ nābhijānāmi taraṇāya idaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā attano sammā paṭipattiyā paripuṇṇākāravibhāvanamukhena aññaṃ byākaronto:-

1- "ābādhe me samuppanne satime upapajjatha

ābādho me samuppanno kālo mama nappamajjitun"ti gāthaṃ abhāsi. 1-

[30]

Tattha ābādhe me samuppanneti sarīrassa ābādhanato "ābādho"ti laddhanāme visabhāgadhātukkhobhahetuke roge mayhaṃ sañjāte. Sati me upapajjathāti 2- "uppanno kho me ābādho, ṭhānaṃ kho panetaṃ vijjati, yadidaṃ ābādho vaḍḍheyya. Yāva panāyaṃ ābādho na vaḍḍhati, handāhaṃ viriyaṃ ārabhāmi `appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikariyāyā"ti viriyārambhavatthubhūtā sati tasseva ābādhassa vasena dukkhāya vedanāya pīḷiyamānassa mayhaṃ udapādi. Tenāha

@Footnote: 1-1 cha.Ma. "ābādhe me samuppanne"ti gāthaṃ abhāsi 2 cha.Ma. udapajjathāti "ābādho me samuppanno, kālo me nappamajjitun"ti. Evaṃ uppannaṃ hi satiṃ aṅkusaṃ katvā ayaṃ thero arahattaṃ pattoti.

Uttiyattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

Paramatthadīpaniyā theragāthāsaṃvaṇṇanāya

tatiyavaggavaṇṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๙. หาริตเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๓. ตติยวรรคหัวข้อถัดไป๑. คหุรตีริยเถรคาถา