ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. เอกกนิบาต
  12. /
  13. ๗. วรรคที่ ๗
  14. /
  15. ๑. วัปปเถรคาถา

๑. วัปปเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๑๙๘ · บรรทัด ๕๓๓๐

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

7. Sattamavagga

198. 1. Vappattheragāthāvaṇṇanā

passati passoti āyasmato vappattherassa gāthā. Kā uppatti?

so kira padumuttarassa bhagavato kāle haṃsavatīnagare kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto "asuko ca asuko ca thero satthu paṭhamaṃ dhammapaṭiggāhakā ahesun"ti thomanaṃ sutvā bhagavantaṃ upasaṅkamitvā patthanaṃ paṭṭhapesi "ahampi bhagavā anāgate tādisassa sammāsambuddhassa paṭhamaṃ dhammapaṭiggāhakānaṃ aññataro bhaveyyan"ti, satthu santike saraṇagamanañca pavedesi. So yāvajīvaṃ puññāni katvā tato cuto deva- manussesuyeva saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde kapilavatthusmiṃ vāseṭṭhassa nāma brāhmaṇassa putto hutvā nibbatti, vappotissa nāmaṃ ahosi. So asitena isinā "siddhatthakumāro sabbaññū bhavissatī"ti byākato koṇḍaññappamukhehi brāhmaṇaputtehi saddhiṃ gharāvāsaṃ pahāya tāpasapabbajjaṃ pabbajitvā "tasmiṃ sabbaññutaṃ patte tassa santike dhammaṃ sutvā amataṃ pāpuṇissāmī"ti uruvelāyaṃ viharantaṃ 1- mahāsattaṃ chabbassāni padhānaṃ padahantaṃ upaṭṭhahitvā oḷārikāhāra- paribhogena nibbijjitvā isipatanaṃ gato. Abhisambujjhitvā satthārā sattasattāhāni vītināmetvā isipatanaṃ gantvā dhammacakke pavattite pāṭipadadivase sotāpattiphale patiṭṭhito pañcamiyaṃ pakkhassa aññāsikoṇḍaññādīhi saddhiṃ arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 2- :-

"ubhinnaṃ devarājūnaṃ saṅgāmo paccupaṭṭhito 3-

ahosi samupabyūḷho mahāghoso avattatha.

@Footnote: 1 Sī. viharanto 2 khu.apa. 32/20/204 saraṇagamaniyattherāpadāna

@3 cha.Ma. samupaṭṭhito, Sī. saṅgāme paccupaṭṭhite

Padumuttaro lokavidū āhutīnaṃ paṭiggaho

antalikkhe ṭhito satthā saṃvejesi mahājanaṃ.

Sabbe devā attamanā nikkhittakavacāvudhā

sambuddhaṃ abhivādetvā ekaggāsiṃsu tāvade.

Mayhaṃ saṅkappamaññāya vācāsabhimudīrayi

anukampako lokavidū nibbāpesi mahājanaṃ.

Paduṭṭhacitto manujo ekapāṇaṃ viheṭhayaṃ

tena cittappadosena apāyaṃ upapajjati.

Saṅgāmasīse nāgova bahū pāṇe viheṭhayaṃ

nibbāpetha sakaṃ cittaṃ mā haññittho punappunaṃ.

Davinnampi yakkharājūnaṃ senā sā vimhitā ahu

saraṇañca upāgacchuṃ lokajeṭṭhaṃ sutādinaṃ.

Saññāpetvāna janataṃ padamuddhari cakkhumā

pekkhamānova devehi pakkāmi uttarāmukho.

Paṭhamaṃ saraṇaṃ gacchiṃ dipadindassa 1- tādino

kappānaṃ satasahassaṃ duggatiṃ nupapajjahaṃ.

Mahādundubhināmā ca soḷasāsuṃ rathesabhā

tiṃsakappasahassamhi rājāno cakkavattino.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. Kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā attanā paṭiladdhasampattiṃ paccavekkhaṇamukhena satthu guṇa- mahantataṃ paccavekkhitvā "īdisaṃ nāma satthāraṃ bāhulikādivādena samudācarimha. Aho puthujjanabhāvo nāma andhakaraṇo acakkhukaraṇo, ariyabhāvoyeva cakkhukaraṇo"ti

@Footnote: 1 cha.Ma. dvipadindassa Dassento:-

1- "passati passo passantaṃ apassantañca passati

apassanto apassantaṃ passantañca na passatī"ti gāthaṃ abhāsi. 1-

[61]

Tattha passati passoti passati sammādiṭṭhiyā dhamme aviparītaṃ jānāti bujjhatīti passo, dassanasampanno ariyo, so passantaṃ aviparītadassāviṃ "ayaṃ aviparītadassāvī"ti passati paññācakkhunā dhammādhammaṃ yathāsabhāvato jānāti. Na kevalaṃ passantameva, atha kho apassantañca passati, yo paññācakkhuvirahito dhamme yathāsabhāvato na passati, tampi apassantaṃ puthujjanaṃ "andho vatāyaṃ bhavaṃ acakkhuko"ti attano paññācakkhunā passati. Apassanto apassantaṃ, passantañca na passatīti apassanto paññācakkhurahito andhabālo tādisaṃ andhabālaṃ ayaṃ dhammādhammaṃ yathāsabhāvato na passatīti yathā apassantaṃ na passati na jānāti, evaṃ attano paññācakkhunā dhammādhammaṃ yathāsabhāvato passantañca paṇḍitaṃ "ayaṃ evaṃvidho"ti na passati na jānāti, tasmā ahampi pubbe dassanarahito sakalaṃ ñeyyaṃ hatthāmalakaṃ viya passantaṃ bhagavantaṃ apassantampi pūraṇādiṃ yathāsabhāvato na passiṃ, idāni pana buddhānubhāvena sampanno ubhayepi yathāsabhāvato passāmīti sevitabbāsevitabbesu attano aviparītapaṭipattiṃ dasseti.

Vappattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1-1 cha.Ma. "passati passo"ti gāthaṃ abhāsi

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๑๐. สีวลีเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๗. วรรคที่ ๗หัวข้อถัดไป๒. วัชชีปุตตกเถรถาคา