ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. เอกกนิบาต
  12. /
  13. ๗. วรรคที่ ๗
  14. /
  15. ๒. วัชชีปุตตกเถรถาคา

๒. วัชชีปุตตกเถรถาคา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๑๙๙ · บรรทัด ๕๓๓๗

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

199. 2. Vajjiputtatakattheragāthāvaṇṇanā 1-

ekakā mayaṃ araññeti āyasmato vajjiputtakattherassa gāthā. Kā uppatti?

ayaṃ hi 2- purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ puññaṃ upacinanto ito ekanavute kappe vipassissa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto ekadivasaṃ vipassiṃ bhagavantaṃ disvā pasannamānaso nāgapupphakesarehi pūjaṃ akāsi. So tena puññakammena devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde amaccakule nibbatti, vajjiputtakotissa nāmaṃ ahosi. So bhagavato vesāligamane buddhānubhāvaṃ disvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā katapubbakicco kammaṭṭhānaṃ gahetvā vesāliyā avidūre aññatarasmiṃ vanasaṇḍe viharati. Tena ca samayena vesāliyaṃ ussavo ahosi. Tattha tattha naccagītavāditaṃ pavattati, mahājano haṭṭhatuṭṭho ussavasampattiṃ paccanubhoti, taṃ sutvā so bhikkhu ayoniso ummujjanto vivekaṃ viñchamāno 3- kammaṭṭhānaṃ vissajjetvā attano anabhiratiṃ pakāsento:-

"ekakā mayaṃ araññe viharāma

apaviddhaṃva vanasmiṃ dārukaṃ

etādisikāya rattiyā

ko su nāma amhehi pāpiyo"ti gāthamāha.

Taṃ sutvā vanasaṇḍe adhivatthā devatā taṃ bhikkhuṃ anukampamānā "yadipi tvaṃ bhikkhu araññavāsehi pīḷento 4- vadasi, vivekakāmā pana viddasuno taṃ bahu maññantiyevā"ti imamatthaṃ desentī:-

@Footnote: 1 cha.Ma.,i. vajjiputta... evamuparipi 2 cha.Ma. ayampi 3 cha.Ma. vajjamāno,

@ Sī. riccamāno 4 cha.Ma. araññavāsaṃ hīḷento

"ekako tvaṃ araññe 1- viharasi

apaviddhaṃva vanasmiṃ dārukaṃ

tassa te bahukā pihayanti

nerayikā viya saggagāminan"ti gāthaṃ vatvā "kathaṃ hi nāma tvaṃ bhikkhu niyyānike sammāsambuddhassa sāsane pabbajitvā aniyyānikaṃ vitakkaṃ vitakkessasī"ti santajjentī saṃvejesi. Evaṃ so bhikkhu tāya devatāya saṃvejito kasābhihato viya bhaddo 2- assājānīyo vipassanāvīthiṃ otāretvā 3- na cirasseva vipassanaṃ ussukkāpetvā arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 4- :-

"suvaṇṇavaṇṇaṃ sambuddhaṃ sataraṃsiṃva bhāṇumaṃ

obhāsentaṃ disā sabbā uḷurājaṃva pūritaṃ.

Purakkhataṃ sāvakehi sāgareheva medaniṃ

nāgaṃ paggayha reṇūhi vipassissābhiropayiṃ.

Ekanavute ito 5- kappe yaṃ reṇuṃ abhipūjayiṃ 6-

duggatiṃ nābhijānāmi buddhapūjāyidaṃ 7- phalaṃ.

Paṇṇatālīsito kappe reṇu nāmāsi khattiyo

sattaratanasampanno cakkavattī mahabbalo.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā "ayaṃ me arahattappattiyā aṅkuso jāto"ti attano devatāya ca vuttanayaṃ saṅkaḍḍhitvā 8- :-

@Footnote: 1 ka. araññasmiṃ 2 cha.Ma. bhadro 3 cha.Ma. otaritvā 4 khu.apa. 32/62/201

@ reṇupūjakattherāpadāna 5 cha.Ma. ekanavutito 6 cha.Ma. yaṃ reṇumabhiropayiṃ

@7 Sī. pupphapūjāyidaṃ 8 Sī. saritvā

[62]

"ekakā mayaṃ araññe viharāma

apaviddhaṃva vanasmiṃ dārukaṃ

tassa me bahukā pihayanti

nerayikā viya saggagāminan"ti gāthaṃ abhāsi.

Tassattho:- anapekkhabhāvena vane chaḍḍitadārukkhaṇḍaṃ viya yadipi mayaṃ ekakā ekākino asahāyā imasmiṃ araññe viharāma, evaṃ viharato pana tassa me bahukā pihayanti maṃ bahū atthakāmarūpā kulaputtā abhipatthenti "aho vatassa mayampi vajjiputtakatthero viya gharabandhanaṃ pahāya araññe vihareyyāmā"ti. Yathā kiṃ? nerayikā viya saggagāminaṃ, yathā nāma nerayikā attano pāpakammena niraye nibbattasattā saggagāminaṃ saggūpagāminaṃ pihayanti "aho vata mayampi nirayadukkhaṃ pahāya saggasukhaṃ paccanubhaveyyāmā"ti evaṃ sampadamidanti 1- attho. Ettha ca attani garubahuvacanappayogassa icchitabbattā "ekakā mayaṃ viharāmā"ti puna tassa atthassa ekattaṃ sandhāya "tassa me"ti ekavacanappayogo kato. "tassa me", "saggagāminan"ti ca ubhayampi `pihayantī'ti padaṃ apekkhitvā upayogatthe sampadānaniddeso daṭṭhabbo. Taṃ abhipatthentīti ca tādise araññavāsādiguṇe abhipatthentā nāma 2- hontīti katvā vuttaṃ. 3- Tassa meti vā tassa mama santike guṇeti adhippāyo.

Vijjiputtakattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

@Footnote: 1 Ma. evaṃ pihayantīti 2 Sī.,Ma. abhipatthentānaṃ abhipatthentā nāma

@3 Sī. vuttamevāti

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๑. วัปปเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๗. วรรคที่ ๗หัวข้อถัดไป๓. ปักขเถรคาถา