ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๖
  6. /
  7. …
  8. /
  9. เถรคาถา
  10. /
  11. เอกกนิบาต
  12. /
  13. ๗. วรรคที่ ๗
  14. /
  15. ๕. อุกเขปกฏวัจฉเถรคาถา

๕. อุกเขปกฏวัจฉเถรคาถา

เล่มที่ ๒๖ · ข้อ ๒๐๒ · บรรทัด ๕๓๕๔

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

202. 5. Ukkhepakatavacchattheragāthāvaṇṇanā

ukkhepakatavacchassāti āyasmato ukkhepakatavacchattherassa gāthā. Kā uppatti?

sopi kira purimabuddhesu katādhikāro tattha tattha bhave vivaṭṭūpanissayaṃ puññaṃ upacinanto ito catunavute kappe siddhatthassa bhagavato kāle kulagehe nibbattitvā viññutaṃ patto satthāraṃ uddissa māḷaṃ 4- karontassa puttassa 5- ekatthambhaṃ alabhantassa

@Footnote: 1 cha.Ma....sambhavañca, Ma....sambhāvañca 2 saṃ.nidāna. 16/241/266 visākhasutta,

@aṅ.catukka. 21/48/58 visākhasutta, khu.jā.asīti. 28/393/152 mahāsutasomajātaka (syā)

@3 Sī. balaṃ viddhaṃsana.. 4 Sī. sālaṃ. evamuparipi 5 cha.Ma. pūgassa, Sī. ekassa pūgassa Thambhaṃ datvā sahāyakiccaṃ akāsi. So tena puññakammena devaloke nibbattitvā aparāparaṃ puññāni katvā devamanussesu saṃsaranto imasmiṃ buddhuppāde sāvatthiyaṃ aññatarassa brāhmaṇassa putto hutvā nibbatti, vacchotissa gottato āgatanāmaṃ. So satthu santike dhammaṃ sutvā paṭiladdhasaddho pabbajitvā kosalaraṭṭhe gāmakāvāse vasanto āgatāgatānaṃ bhikkhūnaṃ santike dhammaṃ pariyāpuṇāti. "ayaṃ vinayo idaṃ suttantaṃ ayaṃ abhidhammo"ti pana paricchedaṃ na jānāti. Athekadivasaṃ āyasmantaṃ dhammasenāpatiṃ pucchitvā yathāparicchedaṃ sabbaṃ sallakkhesi. Dhammasaṅgītiyā pubbepi piṭakādisamaññā pariyattisaddhamme vavatthitāeva, yato bhikkhūnaṃ vinayadharādivohāro. So tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ uggaṇhanto paripucchanto tattha vutte rūpārūpadhamme sallakkhetvā vipassanaṃ paṭṭhapetvā sammasanto na cirasseva arahattaṃ pāpuṇi. Tena vuttaṃ apadāne 1- :-

"siddhatthassa bhagavato mahāpūgagaṇo ahu

saraṇaṃ gatā ca te buddhaṃ saddahanti tathāgataṃ.

Sabbe saṅgamma mantetvā māḷaṃ kubbanti satthuno

ekatthambhaṃ alabhantā vicinanti brahāvane.

Tehaṃ araññe disvāna upagamma gaṇaṃ tadā

añjaliṃ paggahetvāna paripucchiṃ gaṇaṃ ahaṃ.

Te me puṭṭhā viyākaṃsu sīlavanto upāsakā

māḷaṃ mayaṃ kattukāmā ekatthambho na labbhati.

Ekatthammaṃ mamaṃ detha ahaṃ dassāmi satthuno

āharissāmahaṃ thambhaṃ appossukkā bhavantu te.

Te me thambhaṃ pavecchiṃsu pasannā tuṭṭhamānasā

@Footnote: 1 khu.apa. 32/13/79 ekatthambhikattherāpadāna

Tato paṭinivattitvā agamaṃsu sakaṃ gharaṃ.

Aciraṃ gate pūgagaṇe thambhaṃ adāsahaṃ 1- tadā

haṭṭho haṭṭhena cittena paṭhamaṃ ussapesahaṃ. 2-

Tena cittappasādena vimānaṃ upapajjahaṃ

ubbiddhaṃ bhavanaṃ mayhaṃ sattabhūmaṃ samuggataṃ.

Vajjamānāsu bherīsu paricāremahaṃ sadā

pañcapaññāsakappamhi rājā āsiṃ yasodharo.

Tatthāpi bhavanaṃ mayhaṃ sattabhūmaṃ samuggataṃ.

Kūṭāgāravarūpetaṃ ekatthambhaṃ manoramaṃ.

Ekavīsatikappamhi udeno nāma khattiyo

tatrāpi bhavanaṃ mayhaṃ sattabhūmaṃ samuggataṃ.

Yaṃ yaṃ yonupapajjāmi devattaṃ atha mānusaṃ

anubhomi sabbametaṃ 3- ekatthambhassidaṃ phalaṃ.

Catunnavutito kappe yaṃ thambhamadadaṃ tadā

duggatiṃ nābhijānāmi ekatthambhassidaṃ phalaṃ.

Kilesā jhāpitā mayhaṃ .pe. kataṃ buddhassa sāsanan"ti.

Arahattaṃ pana patvā katakiccattā akilāsubhāve ṭhito attano santikaṃ upagatānaṃ gahaṭṭhapabbajitānaṃ anukampaṃ upādāya tepiṭakaṃ buddhavacanaṃ vīmaṃsitvā dhammaṃ desesi. Desento ca ekadivasaṃ attānaṃ paraṃ viya katvā dassento:-

[65]

"ukkhepakatavacchassa saṅkalitaṃ bahūhi vassehi

taṃ bhāsati gahaṭṭhānaṃ sunisinno uḷārapāmojjo"ti gāthaṃ abhāsi.

@Footnote: 1 cha.Ma. ahāsahaṃ 2 Sī. upapesahaṃ, Ma. ussāpemahaṃ 3 cha.Ma. sukhaṃ sabbaṃ

Tattha ukkhepakatavacchassāti kataukkhepavacchassa, bhikkhuno santike visuṃ visuṃ uggahitaṃ vinayapadesaṃ suttapadesaṃ abhidhammapadesañca yathāparicchedaṃ vinayasuttābhidhammānaṃyeva uparikhipitvā 1- sajjhāyanavasena tattha tattheva pakkhipitvā 2- ṭhitavacchenāti attho. Karaṇatthe hi imaṃ sāmivacanaṃ. Saṅkalitaṃ bahūhi vassehīti bahukehi saṃvaccharehi sampiṇḍanavasena hadaye ṭhapitaṃ. "saṅkhalitan"tipi 3- pāṭho, saṅkhalitaṃ 4- viya kataṃ ekābaddhavasena vācuggataṃ kataṃ. Yaṃ buddhavacananti vacanaseso. Tanti taṃ pariyattidhammaṃ bhāsati katheti. Gahaṭaṭhānanti tesaṃ yebhuyyatāya vuttaṃ. Sunisinnoti tasmiṃ dhamme sammā niccalo nisinno, lābhasakkārādiṃ 5- apaccāsīsanto kevalaṃ vimuttāyatanasīseyeva ṭhatvā kathetīti attho. Tenāha "uḷārapāmojjo"ti phalasamāpattisukhavasena dhammadesanāvaseneva ca uppannauḷārapāmojjoti. Vuttaṃ hetaṃ:-

"yathā yathāvuso bhikkhu yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ

deseti. Tathā tathā so tasmiṃ dhamme labhati atthavedaṃ, labhati dhammavedaṃ,

labhati dhammūpasaṃhitaṃ pāmojjan"tiādi. 6-

Ukkhepakatavacchattheragāthāvaṇṇanā niṭṭhitā.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๓๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๔. วิมลโกณฑัญญเถรคาถากลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๖๗. วรรคที่ ๗หัวข้อถัดไป๖. เมฆิยเถรคาถา