๒. ลขุมาวิมาน

19. 2. Lakhumāvimānavaṇṇanā

abhikkantena vaṇṇenāti lakhumāvimānaṃ. Tassa kā uppatti? bhagavati bārāṇasiyaṃ viharante kevaṭṭadvāraṃ nāma bārāṇasinagarassa ekaṃ dvāraṃ, tassa avidūre niviṭṭho gāmopi "kevaṭṭadvāran"tveva paññāyittha. Tattha lakhumā nāma ekā itthī saddhā pasannā buddhisampannā tena dvārena pavisante bhikkhū disvā vanditvā attano gehaṃ netvā kaṭacchubhikkhaṃ datvā teneva paricayena saddhāya vaḍḍhamānāya 1- āsanasālaṃ kāretvā tattha paviṭṭhānaṃ bhikkhūnaṃ āsanaṃ upaneti, pānīyaṃ paribhojanīyaṃ upaṭṭhapeti. Yampana 2- odanakummāsaḍākādi 3- attano gehe vijjati, taṃ bhikkhūnaṃ deti. Sā bhikkhūnaṃ santike dhammaṃ sutvā saraṇesu ca sīlesu ca patiṭṭhāya samāhitā hutvā vipassanākammaṭṭhānaṃ uggahetvā vipassanaṃ ussukāpentī upanissayasampannatāya na cirasseva sotāpattiphale patiṭṭhahi, sā aparabhāge kālaṃ katvā tāvatiṃsabhavane mahativimāne nibbatti, accharā- sahassañcassā parivāro ahosi. Sā tattha dibbasampattiṃ anubhavantī pamodamānā vicarati. Taṃ āyasmā mahāmoggallāno devacārikaṃ caranto "abhikkantena vaṇṇenātiādigāthāhi pucchīti sabbaṃ vuttanayameva. Tena vuttaṃ:-

"abhikkantena vaṇṇena yā tvaṃ tiṭṭhasi devate

obhāsentī disā sabbā osadhī viya tārakā.

Kena te'tādiso vaṇṇo kena te idha mijjhati

uppajjanti ca te bhogā ye keci manaso piyā.

Pucchāmi taṃ devi mahānubhāve

manussabhūtā kimakāsi puññaṃ

@Footnote: 1 Sī. saddhāya ca vaḍḍhamānā 2 cha.Ma. yañca 3 Sī. odanakummāsasākādikaṃ

Kenāsi evañjalitānubhāvā

vaṇṇo ca te sabbadisā pabhāsatīti

Sā devatā attamanā moggallānena pucchitā

pañhaṃ puṭṭhā viyākāsi yassa kammassidaṃ phalaṃ.

Kevaṭṭadvārā nikkhamma ahu mayhaṃ nivesanaṃ

tattha saṃsaramānānaṃ 1- sāvakānaṃ mahesinaṃ.

Odanaṃ kummāsaṃ ḍākaṃ 2- loṇasovīrakañcahaṃ

adāsiṃ ujubhūtesu vippasannena cetasā.

Cātuddasiṃ pañcadasiṃ yā ca pakkhassa aṭṭhamī

pāṭihāriyapakkhañca aṭṭhaṅgasusamāgataṃ.

Uposathaṃ upavasissaṃ 3- sadā sīlesu saṃvutā

saññamā saṃvibhāgā ca vimānaṃ āvasāmahaṃ.

Pāṇātipātā viratā musāvādā ca saññatā

theyyā ca aticārā ca majjapānā ca ārakā.

Pañcasikkhāpade ratā ariyasaccāna kovidā

upāsikā cakkhumato gotamassa yasassino.

Tena me'tādiso vaṇṇo tena me idha mijjhati

uppajjanti ca me bhogā ye keci manaso piyā.

.pe.

@Footnote: 1 cha.Ma. sañcaramānānaṃ 2 Sī. sākaṃ 3 cha.Ma. upavasissaṃ

Tenamhi evañjalitānubhāvā

vaṇṇo ca me sabbadisā pabhāsatī"ti.

Mama ca bhante vacanena bhagavato pāde sirasā vandeyyāsi "lakhumā nāma bhante upāsikā bhagavato pāde sirasā vandatī"ti. Anacchariyaṃ kho panetaṃ bhante yaṃ maṃ bhagavā aññatarasmiṃ sāmaññaphale byākareyya. Taṃ bhagavā sakadāgāmiphale byākāsīti.

#[177] Tattha kevaṭṭadvārā nikkhammāti kevaṭṭadvārato nikkhamanaṭṭhāne.

#[178] Ḍākanti taṇḍuleyyakādisākabyañjanaṃ. Loṇasovīrakanti dhaññarasādīhi bahūhi sambhārehi sampādetabbaṃ ekaṃ pānakaṃ. "ācāmakañjikaloṇūdakan"tipi vadanti.

Pucchāvissajjanāvasāne sā therassa dhammadesanāya sakadāgāmiphalaṃ pāpuṇi. Sesaṃ uttarāvimāne vuttanayānusārena eva veditabbaṃ. 1-

Lakhumāvimānavaṇṇanā niṭṭhitā.